Το blog των Λαμπράκηδων

Οι 7 επίσημες ιστοσελίδες και blog που “προστατεύονται” από τον Μίκη

Απρίλιος 20th, 2018

Με μεγάλη χαρά πληροφορούμε το κοινό του blog των Λαμπράκηδων ότι η ιστοσελίδα μας καθώς και το blog μας βρίσκεται υπό την Σκέπη του Μίκη Θεοδωράκη, όπως παρουσιάζεται στο επίσημο blog του Θεοδωρακισμού. Μέσω της φωτογραφίας που παραθέτουμε από το blog του Θεοδωρακισμού νιώθουμε ευτυχισμένοι, αλλά και επαρκείς, δυνατοί και σίγουροι για να συνεχίσουμε την προσπάθεια μας …. Κι αυτό, παρά τις αντιξοότητες, πολιτικές, εθνικές και προσωπικές, που μας δίνουν αφορμές για να καταβαλόμαστε ψυχικά και σωματικά. Γιατί, είναι αλήθεια, κάποιες στιγμές, όλο και περισσότερες τελευταία, μας πνίγει και μας κατατρώγει το αίσθημα της ματαιότητας και της ακύρωσης των προσπαθειών μας από συνθήκες και πρόσωπα… Είναι και η προσωπική αποδυνάμωση, που μπορεί να έχει μερίδιο ευθύνης. Αλλά, είμαστε ακόμα όρθιοι… και παλεύουμε! Δεν είμαστε έτοιμοι να παραιτηθούμε. Σε πείσμα των συνθηκών!

Με την ευκαιρία αυτής της δημοσίευσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Θεοδωρακισμό γι’ αυτή την προβολή, αλλά κυρίως για την προσφορά του σε όλους όσους αγαπούν και εκτιμούν τον Μίκη και το έργο του. Η παρουσίαση του έργου, της σκέψης, της προσωπικότητας και της δράσης του Μίκη μέσα από το Θεοδωρακισμό είναι αξιοπρεπέστατη και οφείλω να ομολογήσω πως συγκινεί και πείθει η δουλειά που κάνουν οι συντελεστές του. Μάλλον κάπως έτσι είναι πάντα το αποτέλεσμα, όταν κάποιος αγαπά αυτό με το οποίο καταπιάνεται.

Παληοτάκης

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Παγκοσμιοποίηση, «Σύμμαχοι», «Εταίροι», «Φίλοι» και εχθροί εναντίον της Ελλάδας, του Ελληνισμού και της ανθρωπότητας… και ημείς άδομεν

Απρίλιος 14th, 2018

Σήμερα φιλοξενούμε ένα άρθρο του Κώστα του Λάμπου με τους προβληματισμούς του για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην Ευρώπη αλλά  και τους φόβους του για την Ελλάδα και γενικότερα την ανθρωπότητα.

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

claslessdemocracy@gmail.com,

Οι οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές ανισότητες διευρύνονται επικίνδυνα σε παγκόσμια κλίμακα

Η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση[1] αποσκοπεί στην ενιαία συσσωμάτωση όλων των επιμέρους καπιταλισμών για τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών του ανταγωνισμού και την αποτελεσματικότερη άμυνα του κεφαλαίου απέναντι στις δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού που διεκδικούν τον εκδημοκρατισμό της οικονομίας, το κλείσιμο της εισοδηματικής ψαλίδας, την εξάλειψη της παγκόσμιας φτώχειας, την επίτευξη της κοινωνικής ισότητας και της παγκόσμιας ευημερίας, πράγματα εφικτά στην εποχή μας χάρη στην εξέλιξη των επιστημών και της ειρηνικής τεχνολογίας. Αντί γι αυτό ο σκληρός πυρήνας του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού επιλέγει τη διεύρυνση της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας κι αυτό γιατί όσοι ελάχιστοι ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία γνωρίζουν ότι η επιβίωση του καπιταλισμού εξαρτάται από την αέναη διεύρυνση της ανισότητας και την άνευ οίκτου συγκεντροποίηση και συσσώρευση του κεφαλαίου, συνεπώς και της εξουσίας πάνω στις επιμέρους κοινωνίες και στην ανθρωπότητα συνολικά σε όλο και λιγότερα χέρια, δηλαδή σε όλο και λιγότερους οικονομικούς ομίλους. Όσο οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού εγκλωβισμένες στις στείρες ιδεοληψίες της αστικής συστημικής αριστεράς του 19 ου και του 20ου αιώνα αδυνατούν, ως απολογητές του κρατισμού, δηλαδή του κρατικού καπιταλισμού, να σταματήσουν αυτή την παρακμιακή κατρακύλα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, τόσο οι κοινωνικές ανισότητες και η παγκόσμια φτώχεια θα διευρύνονται και θα παίρνουν τη μορφή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και της νέας παγκόσμιας φασιστικής τάξης πραγμάτων. Για να μην συμβεί αυτό καθίσταται ζήτημα ζωτικής σημασίας η πνευματική, ‘ιδεολογική’/πολιτική/οργανωτική αυτονόμηση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και η επεξεργασία μιας αυτόνομης στρατηγικής που θα αποσκοπεί στην ριζική αποκαπιταλιστικοποίηση του ατομικού και του συλλογικού φαντασιακού μας, στην διαμόρφωση μιας σύγχρονης ουμανιστικής κοσμοαντίληψης, στην κατάργηση του αστικού μοντέλου οικονομικής και κοινωνικής συμβίωσης και στην αντικατάστασή του από ένα μοντέλο κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης στη μορφή της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενο την αταξική κοινωνία σε τοπική, περιφερειακή και οικουμενική κλίμακα.

Ζούμε στο τελευταίο στάδιο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας

Το κεφάλαιο για να επιβιώσει είναι αναγκασμένο να καταφεύγει από το κακό στο χειρότερο, δηλαδή, να οξύνει συνεχώς τις οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές ανισότητες. Οι καταστροφικές οικονομικές κρίσεις, έκφραση ενός αδυσώπητου οικονομικού πολέμου με πρωταγωνιστή τον αμερικανισμό και αντιπάλους συμπρωταγωνιστές τον νεογερμανισμό, αλλά και τον νεοκινεζισμό, τον νεοτσαρισμό και μετρικούς ακόμα κομπάρσους που επιδιώκουν να επιβιώσουν εντασσόμενοι στη σφαίρα επιρροής πότε του ενός και πότε του άλλου πρωταγωνιστή, αποσκοπούν στην καπιταλιστική ανασυγκρότηση μέσω της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης για τη σωτηρία του κεφαλαίου και σχεδιασμένα οδηγούν αναπόφευκτα σε αυτό που ζούμε σήμερα, στην καπιταλιστική βαρβαρότητα, όπου το 1% του παγκοσμίου πληθυσμού ελέγχει τον παγκόσμιο πλούτο και το 99% του παγκοσμίου πληθυσμού αναγκάζεται να φυτοζωεί σε συνθήκες καταστροφικών τοπικών πολέμων, μαζικής μετανάστευσης, γενικευμένης φτώχειας, ανεργίας και εξαθλίωσης, παρά το γεγονός πως η αύξηση του παγκοσμίου πλούτου γίνεται, χάρη στην ανάπτυξη και εφαρμογή των επιστημών και της τεχνολογίας κάθε χρόνο όλο και μεγαλύτερη. Αυτή η αντίφαση αποτελεί τη φύση του καπιταλισμού και καμιά “αριστερή διακυβέρνηση” του κεφαλαίου, όπως δείχνει και η τρέχουσα ελληνική εμπειρία δεν μπορεί να τη θεραπεύσει. Αντίθετα διευκολύνει τα σχέδια του κεφαλαίου για την προώθηση της νέας φασιστικής παγκόσμιας τάξης.

Η ριζική θεραπεία της παγκόσμιας οικονομίας απαιτεί την καθολική άρνηση του ξεπερασμένου και παρακμάζοντος κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής που στηρίζεται στην ατομική ιδιοκτησία, στην ατομική-ιδιωτική επιχειρηματικότητα και συνεπώς στην ιδιωτική κερδοσκοπία σε βάρος της κοινωνίας και στην αντικατάστασή του από ένα οικονομικό σύστημα που θα στηρίζεται στον οικονομικό ορθολογισμό, στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής στην κοινωνική αυτοδιαχείριση της παραγωγής υλικών και άυλων, πνευματικών αγαθών για την καθολική ευημερία. Συνεπώς η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση δεν είναι μονόδρομος και ο καπιταλισμός δεν είναι η μοίρα της ανθρωπότητας.

Μπαίνουμε σε περίοδο ψηλής αβεβαιότητας για τις εξελίξεις αναφορικά με την Ελλάδα, το Ευρώ, την Ευρωζώνη και την Ε. Ε.

Σε συνθήκες μετάβασης και υψηλής αβεβαιότητας είναι δύσκολη κάθε επιστημονική πρόβλεψη. Μπορούμε όμως να προβλέψουμε ότι κάθε απόπειρα απομάκρυνσης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη θα είναι καταστροφική για τον ελληνικό λαό και για τον Ελληνισμό γιατί αυτή θα οδηγήσει με βεβαιότητα στην εδαφική συρρίκνωση της χώρας, σε δραματική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και στην απόλυτη αποσύνθεση του παραγωγικού ιστού της χώρας. Αρνητικές μέχρι διαλυτικές θα είναι οι εξελίξεις για την ΕΕ και την ΕΖ και κατά συνεπεία και για την ανθρωπότητα συνολικά, γιατί η γενική αποσταθεροποίηση θα ανοίξει το δρόμο για την παγκόσμια ηγεμονία των δυνάμεων της καπιταλιστικής βαρβαρότητας η οποία θα ολοκληρωθεί μέσα από μία σειρά πολεμικών συγκρούσεων των ΗΠΑ με την Ρωσία, την Κίνα και τις όποιες ευρωπαϊκές χώρες αρνηθούν αυτές τις εξελίξεις. Αυτή είναι η καπιταλιστική πραγματικότητα, την οποία κάποιοι πολιτικοί σχηματισμοί προσπαθούν να την κρύψουν κάτω από ψευτοϊδεολογήματα περί μνημονιακών και αντιμνημονιακών, αποκρύπτοντας πως όσο θα υπάρχει καπιταλισμός θα υπάρχουν και μνημόνια λιτότητας, ανεργίας, φτώχειας, αλλοτρίωσης, οικονομικών καταστροφών και πόλεμοι. Όποιος υπόσχεται καπιταλισμό χωρίς μνημόνια είναι αφελής, αν δεν είναι συνειδητός απατεώνας. Μια για πάντα. Καλός καπιταλισμός δεν υπήρξε ποτέ και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να υπάρξει και στο μέλλον. Καπιταλισμός σημαίνει κυριαρχία των λίγων πάνω στους πολλούς, κι αυτό γίνεται εφικτό μόνο χάρη στην ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και συνεπώς πάνω στο σύστημα κατανομής τού από τους πολλούς παραγόμενου πλούτου, πράγμα που σημαίνει ότι χωρίς την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας δεν είναι εφικτή ούτε η κατάργηση του καπιταλισμού σε όλες τις πιθανές και απίθανες μορφές του[2].

Η ΕΕ και η ΕΖ έχουν πολλές ατέλειες και πολλές αδυναμίες, από τις οποίες μπορούν να απαλλαγούν μονό όταν οι ευρωπαϊκοί λαοί θα τις απαλλάξουν από τα ιερατεία της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης που τώρα τη διευθύνουν με σχέδιο ενάντια στους λαούς και ενάντια στην πρόοδο. Αυτό είναι για όλους μας το στοίχημα και οφείλουμε να το κερδίσουμε. Να κάνουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη δική μας, δηλαδή των λαών, των δυνάμεων της εργασίας της επιστήμης και του πολιτισμού, της ισότητας, της ελευθερίας, της άμεσης δημοκρατίας και της αταξικής κοινωνίας, του 21ου αιώνα και να εμποδίσουμε την επιστροφή της Ευρώπης και του κόσμου στον 19ο και στον 20 ο αιώνα. Ο καπιταλισμός δεν είναι η μοίρα της ανθρωπότητας. Το μέλλον ανήκει στην οικονομική και την κοινωνική ισότητα.

Η ακατανόητη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τροφοδότης της τουρκικής επεκτατικότητας σε βάρος της Ελλάδας της Κύπρου και της ίδια της Ε. Ε.

Η Τουρκία για μια ακόμα φορά έχει, δια του μεγαλοϊδεατισμού της νεκρανάστασης ενός νέο-οθωμανισμού, καταστεί ο «Μεγάλος ασθενής της Ανατολής», επειδή εγκατάλειψε την πολιτική της δυτικοποίησής της, δηλαδή της ενσωμάτωσής της στην ευρωπαϊκή κοινότητα, πράγμα που την οδήγησε σε απομόνωση από την Δύση και σε σταδιακή σύγκρουση με χώρες της Μέσης Ανατολής που βρίσκονται μεγάλοι κουρδικοί πληθυσμοί που διεκδικούν την αυτονομία τους σε ανεξάρτητο κράτος, το οποίο προσπαθούν οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής να θέσουν υπό τον έλεγχό τους με στόχο να ελέγξουν την ευρύτερη περιοχή, τη λεγόμενη Ευρασία, την Παγκόσμια Ενεργειακή Τράπεζα και μέσω αυτής να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τον έλεγχο της παγκόσμιας οικονομίας.

Η αποτυχία της Τουρκίας στο να εμποδίσει αυτήν την προοπτική και ο φόβος αυτονόμησης των περίπου 17 εκατομμυρίων Κούρδων που ζουν στην νοτιοανατολική Τουρκία αναγκάζει την τουρκική ηγεσία να κινείται επεκτατικά προς την Δύση, κύρια προς την Κύπρο, όπου κατέχει το 28% περίπου του εδάφους της και επιδιώκει τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου, και την Ελλάδα, της οπαίας διεκδικεί το μισό Αιγαίο και την Δυτική Θράκη. Υποκινώντας μάλιστα και τους βαλκανικούς συμμάχους της στην διεκδίκηση εδαφών της Ελλάδας καθιστά διαχρονικά την Τουρκία τον βασικότερο πραγματικό εχθρό της Ελλάδας.

Αυτή η πραγματικότητα δεν δικαιώνει την άποψη πολλών αναλυτών και πολλών πολιτικών, ότι τάχα η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για την Ελλάδα και συνεπώς οι λεκτικές απειλές και οι πυκνές παραβιάσεις του εθνικού μας χώρου και οι παραβάσεις του διεθνούς δικαίου, δεν γίνονται παρά μόνο για εσωτερική κατανάλωση και παραπλάνηση του τούρκικου λαού, που λογικά και δικαιολογημένα ανησυχεί με την αλλοπρόσαλλη και διχαστική πολιτική της κυβέρνησης του Ερντογάν.

Γι αυτό εκτιμώ ότι η κυβέρνηση της Ελλάδας οφείλει να εγκαταλείψει την ανόητη ή μήπως την σκόπιμα ενδοτική αντίληψη ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια εθνικά σύνορα και να κατανοήσει ότι η Ελλάδα απειλείται πραγματικά με εθνικό/εδαφικό ακρωτηριασμό και ο Ελληνισμός απειλείται με συρρίκνωση και να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή αυτής της απειλής. Δεδομένης μάλιστα της ‘ουδετερότητας’ ή της αδιαφορίας των ‘συμμάχων’ μας στο ΝΑΤΟ και των ‘εταίρων’ μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση καλό είναι να ειπωθεί ολόκληρη η αλήθεια στον Ελληνικό Λαό για να συνειδητοποιήσει και να αναλάβει τις ευθύνες του για την υπεράσπιση της πατρίδας του και του απανταχού Ελληνισμού, πράγμα που προϋποθέτει το ξήλωμα όλων των οικονομικών και κοινωνικών θεσμών, δομών και λειτουργιών που αποκλείουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού από την διακυβέρνηση και την υπεράσπιση της πατρίδας μας. Όσο την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας έχει το ντόπιο και το ξένο κεφάλαιο με τους αχυρανθρώπους του κάθε λογής, κοπής και χρώματος τόσο η Ελλάδα θα ταπεινώνεται, θα ετεροπροσδιορίζεται και θα λεηλατείται με μνημόνια και από αμνήμονες βαρβάρους.

Η γνώμη της ανυπότακτης παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας είναι ότι στην εποχή μας οι πολεμικές συγκρούσεις για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν γίνει περιττοί γιατί η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν θέσει στη διάθεση των επιμέρους κοινωνιών και της ανθρωπότητας γενικά τη νέα μορφή ενέργειας με βάση τις συνδυασμένες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που προσφέρουν, αποκεντρωμένη σε επίπεδο καταναλωτή, φτηνή, άφθονη, καθαρή και ασφαλή ηλεκτρική ενέργεια με την ηλεκτρόλυση του νερού και την καύση του υδρογόνο με τις κυψέλες καύσης υδρογόνου που αποδίδουν ηλεκτρική ενέργεια, θερμότητα και καθαρό νερό[3]. Το θάψιμο αυτής της επιστημονικοτεχνικής δυνατότητας οφείλεται στο γεγονός ότι η επιβίωση του καπιταλισμού είναι δυνατή μόνο με τη διατήρηση του συγκεντρωτικού ενεργειακού συστήματος η οποία είναι εφικτή μόνο με τον έλεγχο πάνω στα ορυκτά καύσιμα. Και επειδή αυτός ο έλεγχος καθορίζει και το ποια μεγάλη χώρα/δύναμη θα κατακτήσει την παγκόσμια ηγεμονία οδηγεί τις μεγάλες δυνάμεις σε ένα ανταγωνισμό ελέγχου ή απόκτησης ενεργειακών πηγών ορυκτών καυσίμων με σκοπό την διεκδίκηση της ηγεμονίας ή έστω της συνηγεμονίας.

Παραμένει μυστήριο το γεγονός ότι η, μέχρι τώρα στερημένη πια από ενεργειακές πηγές, Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ αποκτά ενεργειακές πηγές που βρέθηκαν στις χώρες μέλη της, Ελλάδα και Κύπρος, που θα την καθιστούσαν ενεργειακά αυτόνομη, ή έστω σχετικά ανεξάρτητη από την προμήθεια ενέργειας από την Ρωσία ή από τα ελεγχόμενα από τις ΕΠΑ μεσοανατολικά ενεργειακά δίκτυα διανομής, διστάζει να υπερασπιστεί αυτές τις ενεργειακές πηγές που βρίσκονται εντός των συνόρων της και αφήνει αυτές έρμαια στην κατακτητική διάθεση της Τουρκίας και άλλων μη ευρωπαϊκών χωρών, με κίνδυνο την συρρίκνωση και την εξαφάνιση της Κύπρου και της Ελλάδας και κατά συνέπεια του Ελληνισμού, αλλά και με συνέπεια την ενεργειακή και συνεπώς την οικονομική και όχι μόνο εξάρτηση της Ε. Ε.

Τούτων δεδομένων, συμπερασματικά, η στάση της Τουρκίας τις τελευταίες μέρες απέναντι στη χώρας μας αποτελεί κλιμάκωση, ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα, στην εφαρμογή των επεκτατικών σχεδίων της, προφανώς και των σχεδίων του σκληρού πυρήνα του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, με την μάσκα του αμερικανισμού, για την μέσω τοπικών πολέμων αλλαγή συνόρων στην ευρύτερη περιοχή για την διευκόλυνση της ολοκλήρωσης της αμερικανοελεγχόμενης παγκοσμιοποίησης στην περιοχή μας. Το γεγονός ότι πάνω από την Ελλάδα και την Κύπρο κράζουν πολλά μαύρα και πεινασμένα κοράκια έτοιμα να τις κατασπαράξουν και να καταστρέψουν τον Ελληνισμό δεν επιτρέπει σε κανέναν μας τον εφησυχασμό, ούτε την παραγνώριση ότι όλα αυτά οφείλονται στο καπιταλιστικό σύστημα και στους υπηρέτες του. Αυτή η κατανόηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι σε συνθήκες καπιταλισμού δεν έχουν μέλλον ούτε ο Ελληνισμός, ούτε και οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ε. Ε. και του πλανήτη και συνεπώς ο αγώνας για την κατάργηση του καπιταλισμού ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό, μεταξύ των άλλων, και με τον τοπικό και διατοπικό αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο ο οποίος προϋποθέτει την αντικατάσταση του συγκεντρωτικού ενεργειακού συστήματος των ορυκτών καυσίμων με το αποκεντρωτικό ενεργειακό σύστημα της υδρογονοενέργειας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη σημαντικότερη κατάκτηση στην ιστορία των χωρών τη ευρωπαϊκής ηπείρου, ως απαίτηση όμως των λαών τους για ειρηνική συμβίωση, κοινωνική ισότητα, καθολική ευημερία και αντικαπιταλιστική πρόοδο της Ευρώπης και του πλανήτη[4]. Η αδυναμία των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να αναλάβουν οι ίδιες την αρχιτεκτονική δόμησης και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η παραπλανητική πολιτική του κεφαλαίου υπό την κηδεμονία του αμερικανισμού και τη μορφή της σοσιαλδημοκρατικής πολιτικής για ένα κράτος περιορισμένης κοινωνικής προνοίας, που ήταν αναγκαία για την ανασυγκρότηση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, οδήγησαν στη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση που τείνει να εξελιχθεί σε ζωτικό χώρο (lebensraum) του νεογερμανισμού που επιδιώκει τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον έλεγχο της ευρωπαϊκής ηπείρου, στα πλαίσια της παγκόσμιας ηγεμονίας του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης με τη μορφή του αμερικανισμού και χάρη στον έλεγχο των λεγομένων παγκόσμιων οργανισμών και τον ‘σιδηρούν βραχίονα’ το ΝΑΤΟ και τις περίπου χίλιες (1.000) αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον πλανήτη Γη. Σε αυτή την προοπτική η διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ο εκφυλισμός της σε ημικρατικό καπιταλιστικό φασιστικό μόρφωμα δύο, τριών η και περισσότερων ταχυτήτων υπό γερμανοαμερικανική κηδεμονία φαίνεται να είναι στα σχέδια του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης.

Όμως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί αντιλαμβάνονται σταδιακά τη μοίρα που τους επιφυλάσσει το κεφάλαιο και ιδιαιτέρα το γερμανικό κεφάλαιο που διεκδικεί συνδιαχείριση η ειδική μεταχείριση από τον αμερικανισμό προκειμένου να προσχωρήσει στα σχεδία της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και αρχίζουν να αναζητούν και να σφυρηλατούν ένα νέο αφήγημα και ένα νέο, κοινό για όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς, όραμα μιας αντιγερμανικής, αντικαπιταλιστικής, αντιηγεμονικής πορείας των ευρωπαϊκών λαών με κατεύθυνση την οικονομική και κοινωνική ισότητα με τη μορφή της άμεσης δημοκρατίας και περιεχόμενο την αταξική κοινωνία σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο. Απέναντι στα σχεδία του σκληρού πυρήνα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης για μια Ευρώπη πεδίο σύγκρουσης η συγκυριαρχίας του αμερικανισμού με τον νεογερμανισμό οι δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού οφείλουν να αποκτήσουν τον έλεγχο των εξελίξεων και να μετασχηματίσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε Ευρώπη των λαών, την οποία θα επανασχεδιάσουν στην προοπτική των Ενωμένων Αμεσοδημοκρατικών Πολιτειών της Ευρώπης που θα ματαιώσει την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση κα θα δώσει καινούργια προοπτική σε ολόκληρη την ανθρωπότητα για έναν καλύτερο κόσμο. Σ αυτήν την Ευρωπαϊκή Ένωση της Άμεσης Δημοκρατίας και όχι στην Ε.Ε. του κεφαλαίου ανήκει η Ελλάδα και γι αυτήν την Ευρωζώνη της οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης όλων των μελών της οφείλει να αγωνιστεί δίπλα τους.

Οι Λαοί οφείλουν να μετακινηθούν από την θέση του αντικειμένου στην θέση του υποκειμένου της ιστορίας

Οι λαοί, ως ιστορικά υποκείμενα, δηλαδή ως διαχρονικές οντότητες σκέπτονται και δρουν στη διάσταση του μεγάλου ιστορικού κύκλου, σε αντίθεση με τα άτομα που συμπεριφέρονται στη διάσταση του βιολογικού τους κύκλου, η των θεσμών, ας πούμε των κομμάτων, που λειτουργούν στη διάσταση βραχυπροθέσμων στόχων, με αποτέλεσμα τη σύγχυση αναφορικά με το ρολό των λαών στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στη διαμόρφωση της ιστορίας. Βέβαια η εκάστοτε εξουσία φροντίζει με κάθε πρόσφορο μέσο να αποπροσανατολίζει τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και πρόσκαιρα το καταφέρνει με τη βοήθεια των θρησκευτικών μύθων[5], με τις εξουσιαστικές ιδεολογίες, με το ψέμα, την παραπληροφόρηση, αλλά και με το φόβο και με τη βία των θεσμών, των δομών και των λειτουργιών κάθε εξουσιαστικού συστήματος. Τα πολιτικά κόμματα αποτελούν τα καλύτερα εργαλεία αποπροσανατολισμού των κοινωνιών, τις οποίες τα μεν συντηρητικά τις αντιμετωπίζουν ως “όχλο”, τα δε “προοδευτικά” ως ‘μάζες’ που δεν μπορούν τάχα να αυτοκυβερνηθούν και γι αυτό προσφέρονται οι κομματικές ηγεσίες να τις κυβερνήσουν, πάντα με το αζημίωτο φυσικά. Όμως τελικά οι λαοί ως άτομα και ως σύνολα καταφέρνουν πάντα να δημιουργούν τον κάθε φορά καλύτερο κόσμο μέσα στους κόλπους του παλιού και γράφοντας την ιστορία καταφέρνουν να γυρίζουν τις σελίδες της την ώρα που πρέπει. Η ωρίμανση των συνθηκών ανατροπής του παλιού παρακμασμένου κόσμου γίνεται μέσα από τις αντιφάσεις, τις αδυναμίες και τις αντικοινωνικές επιλογές της εκάστοτε κυρίαρχης τάξης και των πολιτικών εκφραστών της και συντελείται σε κοινωνικό επίπεδο και παρά τα εμπόδια που βάζουν οι εκάστοτε άρχουσες τάξεις και οι εκάστοτε πολιτικοί διαχειριστές τους.

Η συμβολή του καθενός μας στην ωρίμανση της εκάστοτε κοινωνίας και συγκεκριμένα της σύγχρονης κοινωνίας να απαλλαγεί από τον μανιακό καπιταλισμό και να χτίσει έναν κόσμο της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης, της κοινωνικής ισότητας και του οικουμενικού ουμανιστικού πολιτισμού, αποτελεί το μοναδικό κριτήριο προοδευτικότητας. Σε κατακλείδα, οι λαοί, που ως δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δημιουργούν, έστω και χωρίς να το συνειδητοποιούν στην ολότητάς τους, με τους εκάστοτε αγώνες τους[6] και την καθημερινή πάλη τους για μια καλύτερη ζωή και για κοινωνική ισότητα, τον κάθε φορά καλύτερο κόσμο στη διάσταση του ιστορικού κύκλου, οφείλουν σήμερα με την βοήθεια της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας να αναδειχθούν από αντικείμενο σε υποκείμενο της ιστορίας και να οδηγήσουν την ανθρωπότητα σε συνθήκες κοινωνικής ισότητας και ανθρωπισμού.

[1] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[2] Για μια σε βάθος ανάλυση της φύσης και του ρόλου της ατομικής ιδιοκτησίας, βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[3] Για μια σε βάθος ανάλυση του παγκόσμιου ενεργειακού προβλήματος, βλέπε: Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το Υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Οι Ευρωπαίοι και πάλι ενώπιον της Ιστορίας, http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/oi-eyropaioi-kai-pali-enopion-tis-istorias-0,

[5] Βλέπε Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015..

[6] Βλέπε σχετικά Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον πολιτισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Aρχείο Παληοτάκη Νο.20

Απρίλιος 11th, 2018

Σήμερα δημοσιεύουμε μια ομιλία του Χριστόφορου Αργυρόπουλου, του φίλου και συνοδοιπόρου στα χρόνια των αγώνων για την Ειρήνη και τον Αφοπλισμό.
Το θέμα της ομιλίας είναι “Ο πολιτικός Μίκης Θεοδωράκης”. Ξέρω, έχουν ασχοληθεί πολλοί μελετητές και ομιλητές σχετικά. Όμως, η ανάλυση, η τοποθέτηση, ο λόγος του Χριστόφορου θεωρώ ότι είναι μοναδικός. Μου θύμισε χρόνια πίσω, όταν η αγωνιστικότητα, οι κοινές δράσεις, τα γλέντια, οι συντροφιές, οι συζητήσεις ένωναν τις ζωές μας και έδιναν νόημα στην ύπαρξή μας.
Ο Χριστόφορος γνώριζε στενά τον Μίκη και τον αγαπούσε. Και, φυσικά, είχε την ικανότητα να αναγνωρίσει το μέγεθος της προσφοράς και της προσωπικότητας του μεγάλου αυτού Έλληνα.
Κι αυτή η ομιλία του είναι ένα διαμάντι πολιτικής ανάλυσης και παρουσίασης, αλλά και ενός γλωσσικού οργάνου που σιγά-σιγά εκλείπει και θα ψάχνουμε σε λίγο στα λεξικά, προκειμένου να διαβάσουμε εμείς οι Έλληνες τους παλιούς μας δημιουργούς.
Εύστοχα, λοιπόν, ο Χριστόφορος αναγνωρίζει την πορεία του Μίκη από το ΕΑΜ ως τη γενιά των Λαμπράκηδων. Διαβλέπει το πάθος για Λευτεριά και Δικαιοσύνη που τον διακατείχε, και το οποίο δεν το ξεχώριζε από τη μουσική δημιουργία.
Δανείζομαι τα δικά του λόγια, για να εντοπίσω κάποια σημεία από την ομιλία του και να προϊδεάσω τους δικούς μας φίλους και αναγνώστες. Αναφέρει, λοιπόν, για τον Μίκη του Αγώνα και της Μουσικής, για το πάντρεμα του όνειρου με την πραγματικότητα: “Ο Μίκης απάντησε στην επιθετική αυτή επιλογή με την πρότασή του για την Τέχνη στο κέντρο του λαού, για τη συμμετοχή όλων στην πολιτισμική δημιουργία, για την αναζήτηση της λαϊκής ενότητας μέσα από το αίτημα για πρόοδο, πολιτισμό, ειρήνη, γενική ευημερία, αρμονία. Το γιγάντιο έργο του από τότε ως σήμερα συνιστούσε ιστορική προσφορά μοναδικής αξίας, αλλά και εγγύηση των οραμάτων του.”
Δεν νομίζω πως μπορώ να πω περισσότερα προλογίζοντας τον Χριστόφορο. Φοβάμαι πως ο δικός μου λόγος θα υποβαθμίσει και το κείμενο που ακολουθεί αλλά και την ανάλυση για τον πολιτικό Μίκη Θεοδωράκη. Κλείνω με τα λόγια και πάλι του Χριστόφορου:
“Ο Μίκης «εκπαίδευσε» γενιές ολόκληρες πολιτών, τους εξοικείωσε με τον πολιτικό λόγο και την καλλιτεχνική δημιουργία, τους βοήθησε να ωριμάσουν, να αισθανθούν ελεύθεροι και υπεύθυνοι, να παρηγορούνται με τα αρνητικά, να ονειρεύονται και να διεκδικούν τα θετικά στοιχεία του «κατά λόγον και αίσθησιν ζειν». Ο Μίκης ανατίναξε τη ρουτίνα, την κενότητα, την έλλειψη πίστης, την ιδιοτέλεια, την άχαρη μικρο-ζωή και μας χάρισε την πολυφωνία και την πολυχρωμία ενός δυναμικού πνεύματος ελευθερίας, ανάβασης, ήθους, προσφοράς, αλληλεγγύης.”

Υ.Γ. Θα ήθελα να επισημάνω ότι αυτή την ομιλία τη βρήκα μέσα στο αρχείο που διατηρώ. Δεν γνωρίζω την ακριβή ημερομηνία κατά την οποία εκφωνήθηκε. Και η μνήμη, τελευταία, δεν μου είναι καλή σύμμαχος. Γεγονός, όμως, είναι πως είχα εδώ και ένα χρόνο εκτιμήσει την αξία των όσων ο Χριστόφορος ανέλυε και είχα σκεφτεί πως θα ήταν ένα από τα καταλληλότερα κείμενα, για να αποχαιρετήσουμε τον Μίκη, όταν αυτός αποφασίσει να μας αφήσει κληρονομιά το έργο του αποσύροντας τη φυσική παρουσία του από τον κόσμο αυτό και τους αγώνες του. Δυστυχώς, οι επώδυνες μέρες που εγώ περνώ και η σταδιακή κατάπτωσή μου, φυσική και πνευματική, με κάνουν να σκέφτομαι πως ίσως εγώ να αποχωρήσω πρώτος και να μη μου δοθεί η ευκαιρία να αποχαιρετήσω τον μεγάλο πνευματικό ηγέτη μου, τον Μίκη Θεοδωράκη. Αποφάσισα, λοιπόν, να καταθέσω την πολιτική αυτή διαθήκη σχετικά με το έργο και την προσφορά του Μίκη, τιμώντας έτσι το πρόσωπο και το έργο του, αλλά, συνάμα, μέσα από το ζύμωμα κοντά στον Μίκη για χρόνια, νιώθω πως τιμώ και τη δική μου γενιά και την ατομική προσφορά μου στο Κίνημα. Έτσι, αναφέροντας το έργο του Μίκη στην Κοινωνία και την Πολιτική, στην Ελλάδα και στον Κόσμο, αισθάνομαι κι εγώ, κατά έναν τρόπο, συμμέτοχος στη Δημιουργία, στην Προσφορά, στους Αγώνες για την Ειρήνη και τη Λευτεριά, για έναν κόσμο που δεν θα φοβάται να διεκδικήσει τα όνειρα και τις ελπίδες του…

Παληοτάκης

Χριστόφορος Δ. Αργυρόπουλος

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
Από την άνοιξη στη βαρυχειμωνιά του μυθικού ΄60


Α. Εισαγωγικά

Ο Μίκης Θεοδωράκης εισέβαλε, ορμητικός και ασυμβίβαστος, στη ζωή μας, στο κέντρο της ιστορικής σκηνής της Χώρας μας και του Κόσμου ολόκληρου, στην αρχή της δεκαετίας του ΄60. Στα μυθικά χρόνια της Επανάστασης των Νέων και των Λουλουδιών, των Μπήτλς, του Γούντστοκ και του γαλλικού Μάη, του Τσε, της Νέας Αριστεράς και κυρίως του Μίκη.

Η φήμη του είχε βεβαίως προηγηθεί. Ο Μίκης ερχόταν φορτωμένος «πολύχρωμα οράματα», εκείνα του ΕΑΜ για λαϊκή και αυτοδιευθυνόμενη δημοκρατία και πανανθρώπινη τη λευτεριά. Και ερχόταν σαν ήρωας περήφανος για τις ιδέες, τους αγώνες του και τα πάθη του. Όταν, όμως, συναντήθηκε με μας, τη νεολαία των πολεμικών και πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, όταν αντάμωσε το λαό μας, τον Κόσμο ολόκληρο και την Ιστορία, τότε, όταν οι λέξεις άντεχαν τη μαγεία του νοήματός τους, ξέραμε από την πρώτη στιγμή, ότι «κατέφθασε ένα πρόσωπο ν’ ανατινάξει την πόλη». Την πόλη της ήττας, της συνθηκολόγησης, της μικροψυχίας, της αντιπαροχής, της κακογουστιάς, της ανάπηρης ελευθερίας μας και της σχιζοφρενικής δημοκρατίας μας, που διακήρυσσε την ισότητα και το απαραβίαστο της συνείδησης όλων και παράλληλα χώριζε επίσημα τους πολίτες σε πρώτης και δεύτερης κατηγορίας ανάλογα με τις πολιτικές πεποιθήσεις τους. Ο Μίκης ήρθε όπως προφήτευε ο φίλος του Μιχάλης Κατσαρός, «ένας φλογερός πρίγκηπας – μάγος», αυτός που «ένδοξος» έγραφε σ’ όλα τα όνειρά μας: Eλευθερία. Έφερνε μαζί του το αγωνιστικό και επαναστατικό πνεύμα της Κρήτης του.

Η έλευση του Μίκη με τον Επιτάφιο, την περηφάνια του λαϊκού τραγουδιού, τον απόλυτο χαρακτήρα της μουσικής, η έλευση του Βάρδου της Ρωμιοσύνης, του καθολικού ανθρώπου της νεοελληνικής Αναγέννησης, συνέπεσε με την οικουμενική έκρηξη, την παγκόσμια διαμαρτυρία, την πανανθρώπινη αντίσταση στη λογική του μεταπολέμου. Στον παραλογισμό, ακριβέστερα, της πυρηνικής απειλής, της καταστροφής της φύσης, της απώλειας της ψυχής στο καθημερινό ανελέητο κυνήγι της αγοράς, της σκιάς του ολοκληρωτισμού και κυρίως της βαθιάς και γενικής απογοήτευσης από το θρίαμβο της βαρβαρότητας επί δεκαετίες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στις τελετές καψίματος των βιβλίων, στις διαδικασίες της μακαρθικής ιερής εξέτασης, στις στημένες δίκες, τις εξορίες και εκτελέσεις των πολιτικών αντιπάλων, στην εξαγορά της συνείδησης των ορθολογιστών επιστημόνων, που συνέβαλαν στη δημιουργία των συνθηκών αφανισμού του ανθρώπου και του πολιτισμού του.

Η μεγάλη, ουσιαστική διαφορά της προσφοράς του Μίκη, σε σχέση με αυτήν των προφητών της αμφισβήτησης της εποχής εκείνης, βρισκόταν στο γεγονός, ότι αυτός είχε το νου και την ψυχή στον ουρανό, αλλά τα πόδια στέρεα στη γη. Δεν ήταν ο αισθαντικός καλλιτέχνης, που «συμπάσχει» ρητορικά με τους κολασμένους της γης, αλλά ο σύντροφος και συναγωνιστής τους. Διατηρώντας, πάντοτε, την πίστη του στο πρόταγμα της ελευθερίας και της ευθύνης.

Β. Το μεταπολεμικό περιβάλλον

Το τέλος του αντιφασιστικού πολέμου το Μάη του ΄45 και τη χαρά της νίκης σκίασε το φονικό μανιτάρι της Χιροσίμα. Η διαδοχή των γεγονότων αυτών συνιστούσε το χειρότερο μάθημα προς τους πολίτες όλης της γης: η εξουσία – πολιτική, οικονομική και υπερεθνική – επέμενε να διαμεσολαβεί ανάμεσα στον άνθρωπο και στη ζωή του και να χρησιμοποιεί και τα δύο μοναδικά αυτά αγαθά και αυταξίες σαν μέσα για τις κυνικές ή ανομολόγητες επιδιώξεις της.

Το διεθνές και ελληνικό status quo στην αυγή του 1960 ήταν απελπιστικό. H ανθρωπότητα βρισκόταν διχασμένη, σε συνθήκες ψυχρού πολέμου. Οι δαπάνες για τους εξοπλισμούς στερούσαν τους λαούς από τα απαραίτητα μέσα για να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες από τις τραγικές καταστροφές που επισώρευσε ο αγριότερος πόλεμος της Ιστορίας, ο οποίος είχε επέλθει μετά από μια γενικευμένη οικονομική κρίση. Η ισορροπία του τρόμου ανάμεσα στις τότε δύο υπερδυνάμεις συντηρούσε κλίμα ανασφάλειας και τα ανθρώπινα δικαιώματα, που είχαν διακηρυχθεί πάλι με την ίδρυση του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, έμοιαζαν μακρινό όραμα μέσα στις συνθήκες ανελευθερίας και ελέγχου του φρονήματος που κυριαρχούσαν. Για το μοναχικό άνθρωπο τα σύνορα του μεταπολεμικού κόσμου τελείωναν στη διατήρηση μιας ασταθούς, ανασφαλούς και ποιοτικά περιορισμένης επιβίωσης. Το ιστορικό τοπίο ήταν γυμνό και η βαριά νέφωση έκρυβε τον ορίζοντα. Οι ελπίδες που είχε γεννήσει το αγωνιστικό πνεύμα της Αντίστασης στον ολοκληρωτισμό φυλορροούσαν. Έμεινε μόνο η ανάμνηση της επαγγελίας για τις πολιτείες του μέλλοντος, «λουσμένες στην αλήθεια και στο αίθριο το φώς». Η ουτοπία είχε χαθεί. Είχαμε γίνει ρεαλιστές, με την έννοια, ότι είχαμε αποδεχθεί τη μοίρα μας. Γι’ αυτό στο γαλλικό Μάη το δημοφιλέστερο σύνθημα αντέστρεφε την οπτική της πρώτης μεταπολεμικής εποχής: «Διεκδικούμε το αδύνατο. Είμαστε ρεαλιστές». Αντίστοιχα η κουλτούρα της εποχής του ΄50 λειτουργούσε σαν παραμυθία ή σαν ύπνωση: ένας βολικός, ροζ, επιδερμικός, φρόνιμος, ψευδο-ρομαντισμός: «πάμε σαν άλλοτε», όπως παιάνιζαν τα τραγούδια του συρμού. Στη δεκαετία του ΄50 η μοναδική πράξη αντίστασης είχε εξαντληθεί στην αμφισβήτηση των κυρίαρχων ιδεών και των κοινωνικών στερεότυπων.

Απέναντι στις απογοητεύσεις, τις ψυχώσεις του ψυχρού πολέμου και τις αντιδημοκρατικές πρακτικές εντεύθεν και εκείθεν του Τείχους, που χώριζε το διπολικό Κόσμο, την επέμβαση στην Ουγγαρία από το ένα μέρος, που ολοκληρώθηκε με αυτήν στην Πράγα αργότερα και τον έλεγχο του φρονήματος χάριν της δημόσιας τάξης και ασφάλειας από το άλλο, η νεολαία άρχισε όχι μόνο να αμφισβητεί, αλλά να επιδιώκει μαζικά και οργανωμένα την ανατροπή του μοντέλου του κόσμου αυτού και να εκτίθεται στις προκλήσεις μιας καθολικής, κοινωνικής, πολιτικής και πολιτισμικής, νεωτερικότητας.

Η νεοελληνική κοινωνία αναστέναζε σε συνθήκες καθυστέρησης, φτώχειας, κρατικής και παρακρατικής τρομοκρατίας, ανακτορικής και βορειοατλαντικής παραεξουσίας. Η ανάπτυξη της Χώρας «επέβαλε», με τη χατζηαβατική αντίληψη του κυρίαρχου κοινωνικοπολιτικού πλέγματος, την καταστροφή του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, της ιστορικής μνήμης, αλλά και των δυνατοτήτων προόδου με σεβασμό και διατήρηση της μοναδικότητας του ελληνικού τόπου.

Γ. Τα χρόνια του ΄60

Μέσα σ’ αυτές τις εσωτερικές και διεθνείς συνθήκες ο Μίκης έλαμψε πολύ γρήγορα μετά την κορυφαία μετεμφυλιακή πράξη πολιτικής αντίστασης του λαού μας: στις εκλογές του ΄58 ένας στους τέσσερις έλληνες πολίτες ψήφιζε την ΕΔΑ, παρ’ όλες τις δυσκολίες και τις συνέπειες της επιλογής του. Η ψήφος αυτή αποτελούσε εκδήλωση αντί-δρασης στο θρίαμβο του δοσιλογισμού, στην καταδίκη της Εθνικής Αντίστασης, στην ανάδυση της λογικής της στρεβλής ανάπτυξης και της ηθικής της αρπαχτής, στην περιφρόνηση προς την ιστορική μνήμη, στον πολιτιστικό σκοταδισμό, στην ηττοπάθεια, στη συνθηκολόγηση, άνευ όρων, στο κακόσχημο «νεοελληνικό όνειρο» που τροφοδότησε τη μεταναστευτική φυγή και την ιδιοποίηση των ελάχιστων πόρων για την καθολική ανάπτυξη και πρόοδο της Χώρας. Η Αριστερά μπορεί να απέτυχε πολιτικά να υπερασπιστεί τις κατακτήσεις της Αντίστασης, μπορεί να μην άντεξε τις ανοιχτές πληγές της, όμως το όραμα μιας λαϊκής δημοκρατίας βασισμένης στην ελεύθερη συναίνεση και την ενότητα των εργαζομένων και σκεπτόμενων πατριωτών διατήρησε την ελκτικότητα ενός εγχειρήματος που ξεπερνούσε την αδράνεια και τα αφυδατωμένα στερεότυπα της κρατούσας ιδεολογίας. Η ψήφος του ΄58 ήταν ενέργημα κατάφασης στην ιστορική τόλμη και περιπέτεια, η νοσταλγία της νέας οδυσσειακής αναχώρησης, η επαγγελία μιας ουτοπίας που αξίζει να την ονειρευτείς.

Δ. Η οργανική σχέση πολιτικής και πολιτισμού στο έργο και τη δράση του Μίκη.

Ο Μίκης απάντησε στην επιθετική αυτή επιλογή με την πρότασή του για την Τέχνη στο κέντρο του λαού, για τη συμμετοχή όλων στην πολιτισμική δημιουργία, για την αναζήτηση της λαϊκής ενότητας μέσα από το αίτημα για πρόοδο, πολιτισμό, ειρήνη, γενική ευημερία, αρμονία. Το γιγάντιο έργο του από τότε ως σήμερα συνιστούσε ιστορική προσφορά μοναδικής αξίας, αλλά και εγγύηση των οραμάτων του.

Μέσα στις συνθήκες της εποχής ο Μίκης ενεργοποίησε το δόγμα ν’ αλλάξουμε την πατρίδα μας και τον Κόσμο δημιουργώντας, τραγουδώντας και αγωνιζόμενοι. Επέλεξε την άμεση ανάμειξη στα κοινά με την εκλογή του ως βουλευτή της ΕΔΑ. Όμως η πολιτική οξυδέρκειά του αναγόταν σ’ ένα ευρύ, αυτόνομο και δημιουργικό μαζικό κίνημα με προοδευτικό προσανατολισμό. Η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη διαπαιδαγωγούσε τη γενιά των νέων που διεκδικούσαν ένα μέλλον γενικής ευημερίας, χωρίς τις ενοχές, τις αναστολές και τις αδυναμίες των «νικημένων στρατιωτών». Κρατούσαν από αυτούς τη φλόγα του αγώνα, την οικειότητα του ονείρου, την αδιαπραγμάτευτη αγάπη για τη ζωή και τον άνθρωπο. Δεν όφειλαν, όμως, όπως εκείνοι να εμμένουν στα λάθη και τις συνέπειες του παρελθόντος. Η γενιά των Λαμπράκηδων ήταν στραμμένη στο αύριο, άκουγε ήδη τις καμπάνες του μέλλοντος να σημαίνουν, σεβόταν τις θυσίες των αγωνιστών του χτες, αλλά άφηνε τις δικές της σημαίες να κυματίσουν στο βοριά του νέου ξεκινήματος προς την ελευθερία. «Τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας» έψαλαν ο Μίκης και ο Ρίτσος. Οι Λαμπράκηδες το πίστευαν και προχωρούσαν. «Ηρωες μάρτυρες» τους οδηγούσαν. Όμως ο δρόμος ήταν δικός τους. Ήταν δική τους ευθύνη να τον τραβήξουν, να δοκιμάσουν και να δοκιμαστούν. Η γενιά του Πολυτεχνείου αργότερα επέμενε: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία». Η παιδεία, ο πολιτισμός, η δημιουργία τοποθετήθηκε στο πιο περίοπτο σημείο του ιστορικού προσκηνίου. Γι’ αυτό ο πολιτικός Μίκης Θεοδωράκης εκφράζει με τα οράματα, τις προτάσεις, το έργο και τη δράση του, μια επαναστατική προοπτική στα χρόνια που άλλαξαν τον Κόσμο.

Η βαρυχειμωνιά, που ακολούθησε την άνοιξη των πρώτων χρόνων της καθοριστικής αυτής δεκαετίας, η αλόγιστη, καταστροφική και επαίσχυντη δικτατορία των απριλιανών, δεν έκαμψε, βεβαίως, το μαχητικό πνεύμα και τη δημιουργική έφεση του Μίκη. Το αντίθετο. Τον κατέστησε οικουμενικά την πιο υψηλή έκφραση του πνεύματος της δημιουργικής αντίστασης στη βία, την ανελευθερία, το σκοταδισμό. Σε ό,τι αφορά την εθνική πολιτική σκηνή, ο Μίκης αποτέλεσε ουσιώδη παράγοντα διαμόρφωσης του πνεύματος της μεταπολίτευσης και των κατακτήσεών της, στις οποίες περιλαμβάνεται το ισχύον Σύνταγμα, ο διεθνής προσανατολισμός της Χώρας και η κατοχύρωση του κοινωνικού κράτους.

Είναι φανερό, ότι ο Μίκης δεν έδρασε αυτοτελώς σαν πνευματικός δημιουργός και σαν πολιτικός. Οι πρωτοβουλίες του, όπως η δημιουργία της Μικρής Συμφωνικής Ορχήστρας, της Δ.Ν.Λαμπράκη, του Κινήματος για την ειρήνη και τον πολιτισμό, ο μοναδικός κύκλος συναυλιών, η άμεση ίδρυση του ΠΑΜ μετά το πραξικόπημα, η ιστορική ενεργητικότητά του εναρμονίζουν το νόημα της Τέχνης και την αξία της πολιτικής: και οι δύο τείνουν να βοηθήσουν τον άνθρωπο, να τον καταστήσουν ανθεκτικότερο στις δοκιμασίες και δραστηριότερο απέναντι στις προκλήσεις. Να του εξασφαλίσουν το minimum των γνωστικών, δεοντολογικών και αισθητικών προϋποθέσεων για μια στοχαστικότερη και αξιοπρεπή βίωση του προσωπικού και συλλογικού δράματος.

Είναι, λοιπόν, επιπόλαιες και πρόχειρες οι εξηγήσεις για την απήχηση του πολιτικού του λόγου εξ αιτίας του πράγματι υψηλού πνευματικού του κύρους: στο Μίκη η πολιτική σκέψη και δράση τελεί σε οργανική πλοκή και επίδραση με το πνευματικό του έργο. Όμως κάθε χώρος στοχασμού και ενεργήματος έχει τη δική του αξία και αποδοχή. Ο πολιτικός Θεοδωράκης έχει ήδη αξιολογηθεί θετικά όχι μόνο ως πνευματικός δημιουργός μοναδικής σημασίας, αλλά και ως πολιτικός που ενεργεί πάντοτε με παρρησία, αίσθημα ευθύνης, ανιδιοτέλεια και πνεύμα συνεπούς υπεράσπισης των θέσεών του.

Ο Μίκης «εκπαίδευσε» γενιές ολόκληρες πολιτών, τους εξοικείωσε με τον πολιτικό λόγο και την καλλιτεχνική δημιουργία, τους βοήθησε να ωριμάσουν, να αισθανθούν ελεύθεροι και υπεύθυνοι, να παρηγορούνται με τα αρνητικά, να ονειρεύονται και να διεκδικούν τα θετικά στοιχεία του «κατά λόγον και αίσθησιν ζειν». Ο Μίκης ανατίναξε τη ρουτίνα, την κενότητα, την έλλειψη πίστης, την ιδιοτέλεια, την άχαρη μικρο-ζωή και μας χάρισε την πολυφωνία και την πολυχρωμία ενός δυναμικού πνεύματος ελευθερίας, ανάβασης, ήθους, προσφοράς, αλληλεγγύης.

Το όραμα του Μίκη, η αρμονία των ανθρώπινων σχέσεων κατ’ αναλογία προς την συμπαντική τάξη, δεν καθηλώθηκε στην τρέχουσα μικροπολιτική, στις χαμηλές πτήσεις και στην ομφαλοσκοπική αδρανή αμφισβήτηση. Ο ίδιος αποτελεί την ευτυχή πραγμάτωση του οργανικού διανοουμένου, του συνειδητά δεσμευμένου σε αρχές και αξίες ελεύθερου δημιουργού, που έχει συνείδηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης για ό,τι συντελείται στη Χώρα και τον Κόσμο, που παρεμβαίνει στο ιστορικό γίγνεσθαι, που οδηγεί την αλληλεγγύη σε καθημερινή δραστική άσκηση. Που διεκδικεί μια ανθρωπότητα ειρήνης, φιλίας, συνεργασίας, αλληλεγγύης και συνευθύνης, η οποία βασίζεται στην αυτονομία, την πολυφωνία και το σεβασμό της ετερότητας. Το μεγάλο συγγραφικό έργο του μας επιτρέπει να επικοινωνήσουμε με τις λαμπρές και εφικτές ιδέες του για τον Κόσμο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αρμονίας. Διότι ο πολιτικός Μίκης Θεοδωράκης είναι ρεαλιστής με τη δική του προσέγγιση: στοχεύει σε εφικτές λύσεις και έτσι προσφέρει όχι μια μεταφυσική παρηγοριά, αλλά μια συγκεκριμένη έξοδο από την κρίση που μαστίζει τη Χώρα και την Οικουμένη. Διότι η βαθιά πεποίθησή του είναι, ότι δεν έχουμε αξιοποιήσει θετικά τις απελευθερωτικές δυνατότητες της προόδου, αλλά έχουμε σπεύσει να αποδεχθούμε τις απαιτήσεις της αγοράς και της εμπορευματοποίησης ακόμα και των φυσικών, κοινών αγαθών, αλλά και της ίδιας της Τέχνης.

Οι θεμελιώδεις πολιτικές αρχές που έχει διατυπώσει ο Μίκης Θεοδωράκης στα ποικίλα συστηματικά έργα, άρθρα και παρεμβάσεις του, συναιρούνται στον ακόλουθο δεκάλογο, ο οποίος αποτελεί το ακλόνητο πιστεύω του μεγάλου αυτού δημιουργού, την πολύτιμη αξιακή παρακαταθήκη του, μια προσωπική φλογερή διακήρυξη των «δίκαιων του ανθρώπου»:

  1. Kάθε λαός δικαιούται και αξιώνει να διατηρεί την ιδιαίτερη ιστορική παράδοσή του και πολιτισμική φυσιογνωμία.
  2. Η αντίσταση στην τυραννία και την αλόγιστη βία των ισχυρών αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωση κάθε ανθρώπου.
  3. Κάθε πολιτικά οργανωμένη κοινωνία βασίζεται στο σεβασμό της αξίας και της μοναδικότητας κάθε ανθρώπου και των βασικών δικαιωμάτων του, στα οποία περιλαμβάνεται η ελευθερία και η κοινωνική δικαιοσύνη. H δημοκρατική αρχή είναι απαρασάλευτη βάση του κοινωνικού βίου και ιδιαίτερες, αφανείς ή συγκαλυμένες ιδίως, δημόσιες υπερ-εξουσίες ή ιδιωτικές κυριαρχήσεις, είναι απαράδεκτες.
  4. Οι σχέσεις των κρατών διέπονται από ειλικρινές και έμπρακτα εκδηλούμενο πνεύμα ειρηνικής επίλυσης των διαφορών τους, φιλίας και αμοιβαίως επωφελούς συνεργασίας.
  5. Ο πολιτισμός και η προαγωγή του αποτελούν την αναγκαία προτεραιότητα κάθε κοινωνίας, αφού μόνο έτσι θα πραγματοποιηθεί η πρόοδος και η ανάπτυξη όλων των περιοχών της γης και όλων των λαών και ανθρώπων.
  6. Η Τέχνη είναι το πρότυπο της αρμονίας, η οποία διέπει την προσωπική και συλλογική ζωή όλων.
  7. Η εξασφάλιση των αναγκαίων μέσων για τη συντήρηση κάθε ανθρώπου αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση της κοινής ευημερίας.
  8. Η παγκοσμιοποίηση με την έννοια της διεθνούς επικοινωνίας, συνευθύνης και σύμπραξης για την αντιμετώπιση των οικουμενικών προβλημάτων, όπως είναι η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και η υπέρβαση των συνθηκών εξαθλίωσης του μεγαλύτερου μέρους της ανθρώπινης οικογένειας, αποτελεί ασφαλές μέσο για την αρμονία της διαβίωσης όλων. Η παγκοσμιοποίηση της αγοράς, αντίθετα, επιτείνει τον ανταγωνισμό, την ανισότητα και την ανελευθερία.
  9. Το καθήκον της αλληλεγγύης αποτελεί το ελάχιστο των απαιτήσεων του ανθρωπισμού, του ορθολογισμού και του δημοκρατικού πρωτείου και
  10. Η αναγνώριση του δικαιώματος στη διαφορετικότητα ενεργοποιεί το σύστημα προστασίας της ελευθερίας και των αξιών του πολιτισμού.

Ε. Το απελευθερωτικό τραγούδι και η τραγωδία της απελευθέρωσης.

Σε όλη τη διάρκεια της Χούντας ο Μίκης της Εθνικής Αντίστασης και της Μακρονήσου δεν έπαψε να αγωνίζεται. Ως αντιστασιακός ηγέτης, ως πολιτικός κρατούμενος και απεργός πείνας προκειμένου να εξαναγκάσει τις κυβερνήσεις βίας να τον οδηγήσουν σε δημόσια δίκη, ως πολιτικός εξόριστος και άτυπος πρεσβευτής του πνεύματος της ελληνικής δημοκρατίας σ’ ολόκληρο τον Κόσμο. Ο αγώνας του έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις: το Κάντο Χενεράλ σηματοδοτεί στο έργο του τη μετάβαση από την ελληνικότητα στην οικουμενικότητα, χωρίς ν’ αφανιστούν ή να περιοριστούν τα χαρακτηριστικά της έμπνευσης και της πραγμάτωσης τους. ‘Αλλωστε η διεθνής αναγνώριση αποτελεί ιστορικό κεκτημένο για τα μεγάλα έργα Τέχνης. Στην ανεπιφύλακτη αναγνώριση του Μίκη ως κορυφαίου συνθέτη της εποχής του για τον Κόσμο ολόκληρο, αντιστοιχούν οι εμπνευσμένες, αλλά προσιτές πολιτικές προτάσεις του.

Οι προτάσεις αυτές αφετηριάζονται από τη βεβαιότητα, ότι η τραγωδία της απελευθέρωσης συνεχίζεται όσο κυριαρχεί η ιδιοτέλεια, η ευτέλεια και ο εφησυχασμός. Και το απελευθερωτικό τραγούδι του Μίκη παραμένει επίκαιρο και χρηστικό – όπως και οι πολιτικές προτάσεις του. Χάρη στο Μίκη η πολιτική απόκτησε κάτι από τη μαγική ικανότητα της Τέχνης να μετα-ποιεί το όνειρο, να οικοδομεί με υλικά του ονείρου.

Τελικό σχόλιο

Τα μείζονα έργα Τέχνης, αυτά που εισέφεραν στην ανθρωπότητα οι μείζονες δημιουργοί, δεν εξαντλούνται στην αισθητική απόλαυση και τη χαρά που προσφέρει η προσέγγισή τους. Είναι απαιτητικά: επιβάλλουν μελέτη, στοχασμό και επιστροφή στις πηγές τους. Ζητούν εγρήγορση και αγρύπνια. Ο Μίκης δημιουργός ενός μοναδικού σε ποιότητα, όγκο και εμβέλεια έργου, που συνεχώς πλουτίζεται, αντιπαλεύει σ’ όλη τη ζωή του τη ραθυμία και τη βολική θεώρηση όσων συμβαίνουν. Η αγωνία αυτή αποτυπώνεται στο έργο του, που αποτελεί και στις λυρικές και στις δραματικές και στις επικές όψεις του μια διαρκή πρόσκληση «να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα». Η ίδια έντονη και επιτακτική μέριμνα εκφράζεται στο πλούσιο και πολυσχιδές θεωρητικό και πολιτικό έργο του, τις πολιτικές παρεμβάσεις και τις θέσεις που διατυπώνει δημόσια, κάθε φορά που προκαλείται το ανθρωπιστικό, δημοκρατικό και φιλελεύθερο πνεύμα του, με παρρησία, γενναιοφροσύνη και παραγνώριση των κινδύνων, δηλαδή με «αρετήν και τόλμην».

Η πολιτική δράση και οι πολιτικές θέσεις του Μίκη έχουν ανάγκη συστηματικής μελέτης και αξιοποίησης, όπως το συνολικό του έργο. Έργο ζωής, έργο πνοής, έργο οραματικό. Ο πολιτικός Μίκης έχει τα στοιχεία των αεί φιλοσοφούντων για τα ανθρώπινα: γνώση, στοχασμό, πίστη, θέληση για δράση, πνευματική ετοιμότητα, αγάπη για τον άνθρωπο και τα πάθη του, αλληλεγγύη, έμπνευση και προτροπή για ένα νέο «ξεκίνημα πρωινό».

Ο Μίκης ήρθε να μας λυτρώσει από τις συνέπειες της ήττας, της μικρόψυχης θεώρησης της ζωής, της απάθειας. Ν’ ανατινάξει την πόλη της μικρο-πολιτικής και να οικοδομήσει την πόλη των ιδεών της απελευθέρωσης, της πολιτικής πράξης, της καλλιτεχνικής δημιουργίας για το λαό, με το λαό. Μας αξίωσε μια τέτοια πόλη. Να την ονειρευτούμε και να τη διεκδικήσουμε. Γι’ αυτό, μαζί με την πηγαία ευγνωμοσύνη μας για τη δημιουργική γενναιοδωρία του, του οφείλουμε το δίκαιο έπαινο.

Εδώ έπρεπε να τελειώσω. Όμως χθες βγαίνοντας από το λαμπρό αυτό Πνευματικό Κέντρο διάβασα στον τοίχο μιας από τις απέναντι πολυκατοικίες το σύνθημα «Καλύτερα να αγωνίζεσαι μάταια, παρά να ζεις μάταια». Το γκράφιτι λειτούργησε καταλυτικά στη μνήμη μου: μήπως το βαθύτερο νόημα, ο πυρήνας των ιδεών, της δράσης του και του ογκώδους και μοναδικού έργου του Μίκη είναι αυτή η άρνηση μιας επιβίωσης χωρίς πάθος, χωρίς αγώνα, χωρίς όνειρο; Το βέβαιο είναι, ότι ο Μίκης ήταν πάντοτε ανυπόταχτος και οραματιστής. Και είναι αναμενόμενο το κήρυγμα ζωής του να είναι η αντίσταση στη χαμοζωή, η ορμητική και παράφορη κατάφαση στο όραμα ενός βίου αρμονικού, δίκαιου και ελεύθερου. Για τούτο και για όλα όσα μας χάρισε, που μας ωρίμασαν πνευματικά, τον τιμούμε, τον ευγνωμονούμε, τον χαιρόμαστε, τον αγαπάμε.

Χριστόφορος Αργυρόπουλος
Γεννήθηκε στη Λαμία. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα, όπου και δικηγορεί. Είναι Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων, Αντιπρόεδρος του Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη. Μέλος πολλών επιστημονικών οργανώσεων και πρώην Πρόεδρος της Αδέσμευτης Κίνησης Ειρήνης και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Συγγραφέας πολλών άρθρων νομικού, πολιτιστικού και πολιτικού περιεχομένου. Συνήγορος του Μίκη Θεοδωράκη και άλλων αγωνιστών στη διάρκεια της δικτατορίας.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Καλή Ανάσταση και Καλή Λευτεριά

Απρίλιος 7th, 2018

Κλείνουμε για τις διακοπές του Πάσχα.
Αν και εμείς προτιμάμε να χρησιμοποιούμε τη λέξη ΑΝΑΣΤΑΣΗ στη θέση της λέξης ΠΑΣΧΑ, γιατί σηματοδοτεί πολύ περισσότερα για τους αγώνες και τις ελπίδες του λαού μας.
Και γι’ αυτό στέλνουμε σε όλους τους φίλους και συντρόφους τις ειλικρινείς ευχές μας για ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ αλλά κυρίως ΕΘΝΙΚΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ.

Δυστυχώς, βέβαια, όλοι μας νιώθουμε πως οι καιροί που διανύουμε, ειδικά στην ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής και της Μέσης Ανατολής, είναι ιδιαίτερα δύσκολοι.

Στο επίκεντρο διεκδικήσεων και αφορμών ανάφλεξης – τοπικής ή παγκόσμιας – και πάλι η αγαπημένη μας Πατρίδα. Όποια ερμηνεία κι αν δοθεί σ’ αυτή την ολέθρια “επανάληψη”, η αλήθεια είναι πως η Πατρίδα μας μόνο “για λίγο καιρό ξαποσταίνει” από τους αγώνες που δίνει αιώνες τώρα για να ορθοποδήσει. Και, δυστυχώς, δεν ξέρουμε πόσο αντέχει ακόμα “ξανά προς τη Δόξα” να τραβά!…


Πολύ θα θέλαμε να ευχηθούμε να πραγματοποιηθεί ό,τι ο καθένας επιθυμεί, αλλά είναι τόσοι που κάνουν σχέδια καταστροφής  σε βάρος μας, σε βάρος της Ελλάδας αλλά και ολόκληρης της ανθρωπότητας. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τη συνεχή κούρσα εξοπλισμών, των καταστροφικών πυρηνικών βομβών που ακούγεται από κάθε γωνιά του κόσμου, και στις μέρες μας ο όλεθρος πλησιάζει πολύ κοντά μας, στη γειτονική Τουρκία, που θα φτιάξει πυρηνικά με την ανοχή και τη συνδρομή της Ρωσίας του Πούτιν….
Επομένως, δεν μας μένουν παρά μόνο οι αγώνες και η επαγρύπνησή μας. Κια, φυσικά, δεν βλάπτει να ευχηθούμε να πραγματοποιηθεί ό,τι καλύτερο για την Ανθρωπότητα και τον Άνθρωπο!
Αυτή είναι η ευχή μας και για τη φετινή Ανάσταση… και την περιμένουμε με μεγάλη αγωνία και προσδοκία.
Mακάρι!

Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 19

Απρίλιος 4th, 2018

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΡΙΣΑ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ

Καμιά φορά σκέφτομαι πως οι αναμνήσεις της παιδικής μας ηλικίας είναι αυτές που χρωματίζουν περισσότερο την ύπαρξή μας. Τη βάφουν με χρώματα ανεξίτηλα έτσι, που να μην τα σβήνει η γομολάστιχα του χρόνου.

Θυμάμαι την τρύπια δεκάρα που μου ‘δινε κάθε πρωί ο πατέρας, για να αγοράσω το «πολυπόθητο» σάμαλι. Τη θυμάμαι με νοσταλγία και μέσα μου γλιστρά μια ζεστασιά. Αυτή, βέβαια, η ανάμνηση είναι από τις καλές. Γιατί, ασφαλώς, υπάρχουν κι άλλες, που όχι μόνο δεν είναι όμορφες, αλλά θυμίζουν εφιάλτη.

Ο βομβαρδισμός της Λάρισας από τα στούκας των Γερμανών είναι μια απ’ αυτές. Παιδάκι έξι χρονών τότε, κοίταζα με φόβο και φρίκη το σκηνικό του πολέμου που απλωνόταν σα σεντόνι μπροστά στα αθώα μου ματάκια.

Έκλαιγα, κατουριόμουν από τον τρόμο μου, και, είτε στο δρόμο βρισκόμουν είτε στο καταφύγιο, η μητέρα μου με χτυπούσε, για να με κάνει να ηρεμήσω και να σωπάσω. Όμως, ούτε το ξύλο, ούτε τα «σκάσε» της στέκονταν ικανά να με καλμάρουν. Αντίθετα, στη θέα των ανθρώπων που βρισκόντουσαν σωριασμένοι στους δρόμους, νεκροί, και, όταν, μάλιστα, κάποιοι απ’ αυτούς ήταν μικρά παιδιά, ξέροντας πως δεν είχαν καταφέρει να φτάσουν στο καταφύγιο, το κλάμα μου δυνάμωνε.

Επειδή η κατάσταση από τους βομβαρδισμούς έγινε ανεξέλεγκτη, ο πατέρας μάς έδιωξε από τη Λάρισα. Μας έστειλε πίσω στη Λαμία, στο πατρικό του σπίτι.

Στο ίδιο σπίτι έμεναν ο παππούς Δημήτρης και η αδερφή τού πατέρα, η θεία Γεωργία. Τα άλλα τρία αρσενικά αδέρφια του πατέρα βρίσκονταν στο μέτωπο: ο μεγάλος, ο Χρήστος, στο πεζικό, ο μεσαίος, ο Κώστας, στο ιππικό και ο μικρότερος, ο Λεωνίδας, στο πυροβολικό.

Σ’ αυτό το σημείο θα ‘θελα να σταθώ λιγάκι, για να διευκρινίσω πως ο Λεωνίδας δεν ήταν ένας απλός κομμουνιστής, μα ένα στέλεχος σημαντικό.

Ο πατέρας είχε απαλλαγεί των στρατιωτικών του καθηκόντων λόγω προβλημάτων υγείας (τον ταλαιπωρούσε ένα συρίγγιο που έτρεχε καθημερινά).

Όμως, και στη Λαμία, τους βομβαρδισμούς δεν τους αποφύγαμε. Κάθε φορά που έρχονταν τα αεροπλάνα να βομβαρδίσουν και σήμαινε συναγερμός, εμείς τρέχαμε να κρυφτούμε πίσω από τον Άγιο Λουκά. Το σπίτι μας βομβαρδίστηκε και έμεινε το μισό, δηλαδή έπεσε ένα υπνοδωμάτιο στον πρώτο όροφο και η κουζίνα, στο ισόγειο.

Χωνόμασταν σε κάτι ρεματιές, 500 με 800 μέτρα μακριά από το σπίτι μας. Ο φόβος και η αγωνία δε μας εγκατέλειψαν ούτε σε τούτη την πόλη. Έμοιαζε, έτσι, να συνεχίζεται το μαρτύριο της Λάρισας.

Το σπίτι μας βρισκόταν στη δεξιά πλευρά της Ροζάκη Αγγελή, του δρόμου που σήμερα τον ονομάζουν Αινιάνων. Ήταν το τρίτο από το τέλος. Η Ροζάκη Αγγελή άρχιζε από τις φυλακές της Λαμίας και κατέληγε στον Αγιο Λουκά.

Εκεί λοιπόν στις ρεματιές, που είχαν γίνει για μας ένας τόπος σωτηρίας, υπήρχαν γούρνες με νερό, που μέσα τους «χόρευαν και τραγουδούσαν» ένα πλήθος από μπακακάκια, δίνοντας μια κανονική «συναυλία».

Η θεία Γεωργία, που φοβόταν μήπως και τα στούκας ακούσουν τα μπακακάκια, έλεγε συνεχώς: «σκάστε πια καταραμένα… σκάστε»!

Περιττό, βέβαια, να πω ότι εγώ, κάθε φορά που έκλαιγα, εισέπραττα το ξύλο της χρονιάς μου.

Τον πανικό μου συνόδευε κι η αρρώστια μου. Έπασχα από τη μάστιγα της εποχής, την ελονοσία.

Σαν να μην έφταναν όλα τ άλλα, άρπαξα την ασθένεια από τις πρώτες, κιόλας, μέρες που αφίχθηκα στη Λαμία.

Λίγο πριν την πληροφορία για την «πτώση» του ελληνικού μετώπου και την εισβολή των Γερμανών στην πατρίδα μας, ακούσαμε στο οικόπεδό μας χλιμιντρίσματα αλόγου. Το οικόπεδο αυτό, στο οποίο ήταν χτισμένο και το σπίτι μας, ήταν περίπου δύο στρέμματα.

Πεταχτήκαμε έξω αλαφιασμένοι, να δούμε τι ακριβώς γινόταν. Μπροστά, φυσικά, ο παππούς, ακολουθούσε η μητέρα μου και ξοπίσω του τελευταίος εγώ. Οφείλω να ομολογήσω, κάνοντας μια «παρένθεση» στην αφήγησή μου, πως όλα τούτα τα δύσκολα χρόνια (1940-1950), χρόνια μαστιγωμένα από την πείνα και τον εμφύλιο, αλλά και ποτισμένα από τον αγώνα της αντίστασης, η μητέρα μου ήταν η ψυχή της οικογένειας και του αγώνα.

Ξαναγυρίζω, όμως, στον απροσδόκητο επισκέπτη εκείνης της νύχτας, που δεν ήταν άλλος από το θείο Κώστα, καβάλα στο άλογο, με πλήρη εξοπλισμό, ξίφος, όπλο κ.λ.π.

Ήταν από τους πρώτους που εγκατέλειψαν το μέτωπο.

Την ίδια, κιόλας, μέρα φόρεσε ρούχα πολιτικά και, φορτωμένος μ’ ό,τι είχε φέρει από το μέτωπο και παίρνοντας από το σπίτι ό,τι άλλο χρειαζόταν, έφυγε από το πατρικό του για το Λογγίτσι.

Το Λογγίτσι είναι ορεινό χωριό, στο βουνό Όθρυς, και οι κάτοικοί του ασχολούνταν κατεξοχήν με την κτηνοτροφία, ως επί το πλείστον με γίδια.

Μ’ αυτήν ασχολήθηκε κι ο θείος Κώστας, ωσότου ξανακατέβηκε στη Λαμία. Φυσικά, αυτό έγινε μετά την απελευθέρωση κι ο θείος υποστήριζε, φανατικά πια, τη δεξιά. Θα ‘θελα στις γραμμές της διηγήσεώς μου να προσθέσω μερικές ακόμα πληροφορίες για το Λογγίτσι, που νομίζω πως αξίζουν τον κόπο.

Το Λογγίτσι, λοιπόν, βρίσκεται 20 χιλιόμετρα από το επίνειο της Λαμίας, τη Στυλίδα, και είχε λιγοστά σπίτια. Είναι σιμά στη Χιλιαδού, κεφαλοχώρι, που σήμερα φέρει την ονομασία Φιλιαδών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής και του Αντιστασιακού αγώνα, τη Χιλιαδού την ονόμαζαν «Η Μικρή Μόσχα».

Στο Λογγίτσι ποτέ δεν πάτησε η γερμανοϊταλική μπότα.

Ο ορεσίβιος παππούς Δημήτρης, στο σπίτι του οποίου καταφύγαμε και σωθήκαμε το δύσκολο καιρό της πείνας.

Το σκαμμένο πρόσωπό του μαρτυρεί ότι ήξερε να ζει στις δύσκολες συνθήκες του βουνού. Αξιοπρεπής και περήφανος, δυνατή και αντρίκεια μορφή.


Στο ορεινό Λογγίτσι, στο σπίτι του παππού Δημήτρη, του πατέρα του πατέρα μου.
Το σπίτι που μείναμε και μας έθρεψε τον καιρό της κατοχικής πείνας

Κτηνοτροφικό χωριό το Λογγίτσι, που ποτέ δεν το πάτησαν οι Γερμανοί. Πλούσια η παραγωγή του σε προϊόντα που είχαν σχέση με τα γαλακτοκομικά, τα τυριά και το κρέας,

αλλά και ό,τι άλλο θα μπορούσε να παραχθεί από τα πρόβατα.

Γι αυτό και μας πρόσφερε άφθονα τα προϊόντα του και μας έζησε,
τον ίδιο καιρό που στα αστικά κέντρα πέθαναν κατά χιλιάδες από την πείνα.
Μόνη παρουσία στο μικρό αυτό χωριουδάκι, η εμφάνιση των ανταρτών, κατά τακτά χρονικά διαστήματα, για να εξοικονομούν τις απαραίτητες, μα και άφθονες, προμήθειές τους.


Και στις νέες Θερμοπύλες δε λύγισε η γενιά του Σαράντα
Ο χιτλερικός στρατός, με την τεράστια
υλική του υπεροχή, κυριεύει, μετά τη Θεσσαλονίκη,
τη μια πόλη μετά την άλλη.

Στη σειρά αυτή των φωτογραφιών φαίνεται η καθόλου άνετη προέλαση του Χίτλερ προς το νότο. Αιτία της η επίμονη και σταθερή ελληνική αντίσταση. Οι φωτογραφίες αυτές καλύπτουν τη γερμανική προέλαση – από τον Αλιάκμονα ως τη Λαμία – που άρχισε στις 9 Απριλίου 1941, όταν οι Γερμανοί μπήκαν στη Θεσσαλονίκη και εδραίωσαν την κατοχή τους. Ο αθηναϊκός Τύπος και το ραδιόφωνο άρχισαν να προειδοποιούν την κοινή γνώμη πως ο ραδιοσταθμός της Θεσσαλονίκης δεν είναι πια ελληνικός, αλλά ελληνόφωνος, για να ξέρει πως μόνο προπαγάνδα μεταδίδει.


Για ποιο κατόρθωμά του, άραγε, καμαρώνει;… Σίγουρα η καταστροφή είναι δικό του έργο!….

21 Απριλίου 1941. Περιοχή Αμάχων στη Λάρισα, που σφυροκοπήθηκε από βαριά γερμανικά βομβαρδιστικά. Η καταστροφική μανία του ναζισμού σ’ όλο της το μεγαλείο!

Και πάλι η Λάρισα. Φωτογραφία από γερμανό φωτογράφο της Βέρμαχτ. Δηλώνει ότι είναι εικόνα της «τιμωρίας» της πόλης, γιατί αντιστάθηκε στη γερμανική προέλαση.
Παραλείπει να σημειώσει πως βομβαρδίστηκαν και νοσοκομεία, που έφεραν τα χαρακτηριστικά διεθνή εμβλήματα και θα έπρεπε να εξαιρεθούν….

Ακόμη μια εικόνα της βομβαρδισμένης πόλης της Λάρισας, στις 21 Απριλίου 1941. Αμαχοι ήταν ο στόχος τους, ώστε οι πόλεις να λυγίσουν, οι άνθρωποι να
αποθαρρυνθούν και να τρομοκρατηθούν.
Γρήγορα θα γίνει, όμως, η ανασύνταξη των λαϊκών δυνάμεων.
Η αντίσταση θα τους κάνει να πληρώσουν γι’ αυτές τις άνανδρες θηριωδίες!….

Μπροστά από το ξενοδοχείο «Αχίλλειο»,
23 Απριλίου 1941.
Τα γερμανικά μηχανοκίνητα μπαίνουν στη Λαμία.

24 Απριλίου 1941. Η πόλη της Λαμίας έχει καταληφθεί.
Οι κάτοικοι είναι κλεισμένοι, με αξιοπρέπεια, στα σπίτια τους. Δεν τους ενδιαφέρει το θέαμα των μονάδων των κατακτητών
που μπαίνουν στην πόλη.

Το Δικαστικό Μέγαρο της Λαμίας βομβαρδισμένο, ένα δημόσιο κτίριο κόσμημα, κατασκευασμένο με πολύ μόχθο στην καθυστερημένη οικονομικά προπολεμική Ελλάδα.
Οι Γερμανοί δεν χρειάστηκαν πολλές ώρες για να το καταστρέφουν…

«Ημέρα ιστορική» για τη νεκρωμένη πόλη της Λαμίας. Το τανκ περιπολεί, αλλά ψυχή δεν το υποδέχεται, ούτε το παρακολουθεί από περιέργεια…

Άποψη βομβαρδισμένου εμπορικού δρόμου της Λαμίας. Στόχος των χιτλερικών ήταν το ξερίζωμα κάθε αντίστασης των ελεύθερων ανθρώπων.
Γι’ αυτό και χτυπούσαν τα νοικοκυριά και τα μαγαζιά τους…

Βομβαρδισμένος εμπορικός δρόμος της Λαμίας.
Στο βάθος διακρίνεται το κάστρο της Λαμίας, μουσείο σήμερα. Ένα από τα τελευταία σπίτια είναι αυτό που έμενα μέχρι και το τέλος του Γυμνασίου.
Η δράση των γερμανικών αεροπλάνων της Λουφτβάφε και του πυροβολικού σε βάρος του άμαχου πληθυσμού, των σπιτιών και των καταστημάτων.

Μια ακόμη φωτογραφία από το βομβαρδισμένο εμπορικό δρόμο της Λαμίας. Πρόκειται για φωτογραφίες που συνέλεξα με πολύ κόπο και μετά από επίπονη
αναζήτηση
.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 18

Μάρτιος 31st, 2018

ΤΟ ΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΟ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΘΗΚΕ ΣΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ

Τι είναι αυτό;

Μα ένα πολύ καλό αλλά και πολύ παλιό μαγνητόφωνο ΑΚΑΙ.

Με μπομπίνες και κασέτες 8 track, όπως ονομάζονταν τότε…

Και για ενημέρωση, αυτές οι τεράστιες -για τη σημερινή γενιά- κασέτες χρησιμοποιούνταν μέσα στο αυτοκίνητο, για να ακούνε μουσική και τραγούδια οι ιδιώτες ταξιδιώτες! Ο δικός μας στόχος ήταν να ακούγονται τα τραγούδια του Μίκη, τα παράνομα, επί δικτατορίας, και να αναπαράγονται κατά εκατοντάδες!!!

Το προμηθεύτηκε ο Γιάννης Θεοδωράκης, ο αδελφός του Μίκη, με παρέμβαση του Λαμπρόπουλου από την Columbia. Ο Γιάννης το εμπιστεύτηκε στα δικά μου χέρια και στο δικό μου διαμέρισμα. Αυτή η λύση, στη σύντομη πορεία της, δεν κρίθηκε ασφαλής. Νοικιάσαμε, λοιπόν, μια γκαρσονιέρα. Εκεί κάναμε τις παράνομες μαγνητοφωνήσεις και αναπαραγωγές των απαγορευμένων τραγουδιών του Μίκη. Και μετά κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι και από οικογένεια σε οικογένεια, από παρέα σε παρέα, από συλλογικότητα σε συλλογικότητα… Σε κάποια κρίσιμη στιγμή, φυγαδεύτηκε στην Ιταλία. Μετά τη δικτατορία, αρκετά μετά, επέστρεψε και «εγκαταστάθηκε» στη “Villa Sparila”. Από εδώ την παρέλαβαν τα ΑΣΚΙ μέσω της Πωλίνας.

Αυτή ήταν η σύντομη ιστορία του μαγνητοφώνου της μουσικής αντίστασής μας στη χούντα.

Δεν ήταν, όμως, μόνο μουσική αυτή η αντίσταση. Ήταν βαθιά πολιτική.

Και τι εννοώ με αυτό. Στη δικτατορία, όπως καταλαβαίνετε, τα τραγούδια του Μίκη ήταν απαγορευμένα. Ο ίδιος ο Λαμπρόπουλος, με τον οποίο είχε συμβόλαιο και συνεργαζόταν ο Μίκης για την παραγωγή και την κυκλοφορία των έργων του, από το φόβο της δικτατορίας και των απειλών της, κατέστρεψε όλο το απόθεμα που είχε από δίσκους του Μίκη. Και σοφά εποίησαν οι δικτάτορες και απαγόρευσαν τα τραγούδια του Μίκη. Γιατί κινητοποιούσαν την ψυχή και το μυαλό για ατομική και εθνική ανάταση, γιατί ο Μίκης ήταν εγγεγραμμένος στο συλλογικό υποσυνείδητο ως συνώνυμο της αντίστασης σε κάθε προσπάθεια υπονόμευσης εθνικής, κοινωνικής, πολιτικής, ατομικής.

Στη δικτατορία, ο Μίκης είχε συλληφθεί, είχε φυλακιστεί, είχε εξοριστεί, είχε φυγαδευτεί στο Παρίσι, τελικά. Η δημιουργική πνοή του, φυσικά, δεν σταματούσε! Απλώς, ήταν απαγορευμένη! Αυτό, όμως, δεν μπορούσε να σταματήσει την κυκλοφορία των ιδεών του, της μουσικής του, του αγώνα του για την απαλλαγή του Λαού μας από το ζυγό της χούντας.

Ο Γιάννης είχε την ιδέα, ο Γιάννης και την έκανε πράξη. Ήρθε σε επαφή με τον επιχειρηματία Λαμπρόπουλο και κατάφερε, με την παρέμβασή του, να μας δωρίσει η ΑΚΑΙ αυτό το μαγνητόφωνο, το καλύτερο που κυκλοφορούσε τότε.

Ο στόχος ήταν να αναπαράγονται σε πολλά αντίτυπα τα τραγούδια του Μίκη, που έφταναν στα χέρια μας μέσα από τους δρόμους της παρανομίας. Τα αντίτυπα αυτά θα κυκλοφορούσαν, όπως ανέφερα παραπάνω, σε άτομα, παρέες, συλλογικότητες. Το μήνυμα θα περνούσε και η απόφαση των δικτατόρων να μας φιμώσουν, να βουβάνουν την έκφραση της συνείδησης και της αγάπης μας για Λευτεριά και Προκοπή θα ακυρωνόταν στην πράξη, βήμα στο βήμα, τραγούδι στο τραγούδι.

Σ’ αυτή την ιδέα με βρήκε σύντροφο και συμπαραστάτη ο Γιάννης, όπως και σε τόσες άλλες δραστηριότητές μας. Αποφασίσαμε να το εγκαταστήσουμε στο σπίτι μου, μέχρι να αποφασίσουμε πού θα γίνεται όλη η παράνομη δουλειά και αναπαραγωγή. Αργότερα, για ευνόητους λόγους, θεωρήσαμε σκόπιμο να νοικιάσουμε μια γκαρσονιέρα και εκεί να μαζευόμαστε όσοι προσφέραμε εθελοντικά δουλειά για το σκοπό αυτό.

Βρισκόμασταν, λοιπόν, παλιοί Λαμπράκηδες, νέοι και νέες της γενιάς μας, και κάναμε καλή δουλειά, πρέπει να το ομολογήσω. Τα τραγούδια έφταναν στον προορισμό τους και εκπλήρωναν το στόχο τους. Τα «απαγορευμένα» τα μάθαινε και τα σιγοτραγουδούσε όλο και περισσότερος κόσμος. Στα πάρτι, στις ταβέρνες, στις μπουάτ, τα τραγούδια του Μίκη παρέμεναν ζωντανά, όπως και το φρόνημα του Λαού μας.

Αργότερα, μετά τη Δικτατορία, το μαγνητόφωνο αυτό το πήγα στην Ιταλία. Αν θυμάμαι, συνόδεψε την κόρη μου στα πρώτα της χρόνια εκεί. Το θεώρησα και ασφαλέστερο να βρίσκεται για ένα διάστημα εκτός Ελλάδας.

Τελικά, κατέληξε στη Villa Sparilla, όπου έμεινε αναξιοποίητο για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Με έτρωγε μέσα μου αυτή η αχρηστία και η ανωνυμία στην οποία το είχε καταδικάσει η ιδιομορφία των καιρών μας. Μόνο ως αντίκα το έβλεπαν πια. Αλλά για εμένα, για εμάς που το αγαπήσαμε, το πονέσαμε και που μας έδωσε τόσες χαρές δημιουργίας δεν ήταν μια αντίκα. Ήταν κομμάτι της ζωής και της ιστορίας μας.

Σε μια συνάντηση που είχαμε με τον Μίκη, έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να το δώσουμε στα Α.Σ.Κ.Ι. Κρίναμε και οι δύο πως η προσφορά τους στη σύγχρονη κοινωνική ιστορία ήταν σημαντική. Εξάλλου, σε προηγούμενη δωρεά δική μου, μέρους του αρχείου μου δηλαδή, προς τα Α.Σ.Κ.Ι. η ανταπόκριση και η αξιοποίηση του υλικού που παρέλαβαν ήταν υποδειγματικά.

Αποφάσισα, επομένως, να προσκαλέσω την Πωλίνα, από τα Α.Σ.Κ.Ι., ως εκπρόσωπό τους, προκειμένου να παραλάβουν το μαγνητόφωνο και άλλο υλικό που ακόμη θα θεωρούσαν χρήσιμο.

Έχω μόνο ένα παράπονο από την Πωλίνα. Περίμενα να μου στείλει ένα έγγραφο για την παραλαβή και την αποδοχή του μαγνητόφωνου και του υπόλοιπου υλικού.

Θεώρησα πως θα υπήρχε η ίδια ανταπόκριση, όπως και με την Ιωάννα Παπαθανασίου, η οποία ήταν άψογη από κάθε άποψη.

Περιμένω, λοιπόν, να ανταποκριθεί και η Πωλίνα με τον ίδιο τρόπο και να δω την καταγραφή του υλικού αυτού – κυρίως του ιστορικού μαγνητοφώνου – στο αρχείο των Α.Σ.Κ.Ι.

Και δεν θα πάψω να ελπίζω και να περιμένω. Σ’ αυτό το μαγνητόφωνο αξίζει μια καλή τύχη, που θα αναδείξει την ιστορία και την προσφορά του.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 17

Μάρτιος 28th, 2018

Απρίλιο του 1987 δηλώνει ότι γράφτηκε αυτή η παρέμβασή μου. Ο στόχος της ήταν να μιλήσω σε συντρόφους που παρευρίσκονταν και δούλευαν για το ιδρυτικό συνέδριο του νέου – τότε – πολιτικού σχήματος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ.
Επρόκειτο για μια απόπειρα να συνεννοηθούν και να συμπράξουν οι δυνάμεις της Αριστεράς στον τόπο μας, το ΚΚΕ και το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστούν οι αγκυλώσεις του παρελθόντος και βάλουμε όλοι μαζί πλάτη για να βγει η πατρίδα μας από τα σκοτεινά τούνελ που συνεχώς την έσπρωχναν δυνάμεις εντός και εκτός Ελλάδας.
Διατηρούσαμε τις ελπίδες ότι υπήρχαν οι προϋποθέσεις να ξεπεράσουμε και να αντιστρέψουμε την παγκόσμια καταστροφική πορεία. Πιστεύαμε ότι το παγκόσμιο και ιδιαίτερα το ευρωπαϊκό κίνημα μπορούσε να βάλει τις βάσεις για τον παγκόσμιο αφοπλισμό, για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών, για τον εκδημοκρατισμό.
Κύρκος και Φλωράκης, στην Ελλάδα, έδωσαν τα χέρια, στην Ελλάδα, για να λάβει σάρκα και οστά το εγχείρημα αυτό. Προχώρησε. Αλλά κράτησε μόνο δύο χρόνια.
Οι αριστερές δυνάμεις ξαναγύρισαν στο γνωστό μονοπάτι του αναχωρητισμού, της κατά μόνας πορείας, ο καθένας και η ιδεολογία του, η αρχηγία του, το παρελθόν του, οι εμμονές του…
Το πάλεψα με αυτή την εισήγηση. Όσα τότε έλεγα, τα πιστεύω ακόμη και σήμερα. Ίσως γι’ αυτό ακόμη αγωνίζομαι, αν και η απογοήτευση έχει βαθιές ρίζες μέσα μου…

Παληοτάκης

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟ ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1987

Μια πραγματικά νέα πολιτική πρόταση, που να ανταποκρίνεται συνολικά στις ανάγκες της κοινωνίας μας και της εποχής μας, απαιτεί μια νέα προσέγγιση της πραγματικότητας. Προσέγγιση που να μην βασίζεται στις ιστορικές σταθερές και τα ιδεολογικά στερεότυπα του παρελθόντος της Αριστεράς. Παρελθόντος αντιφατικού και διαλεκτικά δομημένου, όπως όλα τα ανθρώπινα έργα, του οποίου δεν αποποιούμαστε την κληρονομιά, αλλά και το οποίο δεν αποδεχόμαστε σαν ιστορική δουλεία.
Η σημερινή πραγματικότητα ορίζεται από συγκεκριμένα μεγέθη: Πρώτα η τεχνολογική επανάσταση με τις απελευθερωτικές δυνατότητές της, αλλά και με τις αρνητικές επιπτώσεις της, που φτάνουν και τις καταστροφικές καταχρήσεις της σε βάρος του παγκόσμιου οικοσυστήματος (οικολογική καταστροφή), της οικουμενικής ασφάλειας (πυρηνική απειλή) και της πολιτισμικής αυτοδυναμίας (μαζική επιβολή της κυρίαρχης κουλτούρας). Ύστερα, οι νέες διεθνιστικές προοπτικές, όπως είναι η ευρωπαϊκή συνεργασία, που διαθέτουν τη δυναμική υπέρβαση του μεταπολεμικού διπολισμού και συνεπώς των αιτιών του εξοπλιστικού ανταγωνισμού, ο οποίος συντηρεί την καθυστέρηση σε μεγάλο μέρος της γης. Και τέλος, οι αντιφάσεις της πολιτικής στο τέλος αυτό του μεταβατικού αιώνα, οι οποίες επιτρέπουν ελπίδες, όπως είναι ο δημοκρατικός εκσυγχρονισμός στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού και η καταστροφή των πυρηνικών μέσων ολοκληρωτικής καταστροφής. Αλλά και διατηρούν τα ζοφερά σημάδια του ρατσισμού, του φασισμού και του πολεμικού παραλογισμού. Ανάμεσα στις ευοίωνες ενδείξεις και στα απελπιστικά μηνύματα ψηλαφιέται η δυνατότητα της επιλογής, ώστε οι άνθρωποι και οι λαοί να προσεγγίσουν το κατώφλι της ιστορίας.
Στο εθνικό επίπεδο τα πράγματα προσφέρουν κι εδώ αντιθετικές όψεις: ασφαλώς η μεταπολιτευτική δημοκρατία είναι η πληρέστερη που γνώρισε ο τόπος, χωρίς όμως να έχουν ξεπεραστεί εκδηλώσεις που βεβαιώνουν την επιβίωση της αυταρχικότητας, της αυθαιρεσίας και της καταστολής. Η οικονομική κατάσταση βρίσκεται σε οξεία κρίση και απαιτεί (πέρα από την αναζήτηση λύσεων μέσα από συναινετικές διαδικασίες και το σεβασμό των δικαιωμάτων των εργαζομένων) ειλικρίνεια, τόλμη και αποφυγή της βολικής προσφυγής στα δημαγωγικά, απλουστευτικά και σχηματοποιημένα συνθήματα, στα οποία έχει συρρικνωθεί η επαναστατική διάθεση της δογματικής Αριστεράς. Οι παραβιάσεις της ανεξαρτησίας του συνδικαλιστικού και συνεταιριστικού κινήματος συμπορεύεται με τη συντηρητική στροφή των επιλογών της φοιτητικής νεολαίας. Και όλα τούτα μέσα στις συνθήκες αβεβαιότητας, μονοκρατορίας, υπαναχωρήσεων, συνεχών αλλαγών χωρίς αλλαγή της κυβερνητικής πολιτικής και του δικομματικού παιγνιδιού που εκτάθηκε αναπόφευκτα και στα εθνικά ζητήματα, όπως η ελληνοτουρκική κρίση. Ζητήματα που απαιτούν υπευθυνότητα, υπερκομματισμό και διαφάνεια στο χειρισμό, νηφαλιότητα, συνέπεια και σοβαρότητα.
Η αδρότατη αυτή σκιαγράφηση της διεθνούς και ελληνικής πολιτικής και οικονομικής συγκυρίας οδηγεί στη διαπίστωση ότι μια νέα συνολική πολιτική πρόταση, όπως αυτή που φιλοδοξεί να διατυπώσει ο υπό ίδρυση νέος φορέας, θα διαθέτει αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα στο μέτρο που δεν θα υποκαθιστά στην πραγματικότητα την ιδεολογία, αλλά και δεν θα αφοπλίζεται ιδεολογικά στην προσπάθειά της να παρέμβει εναλλακτικά στη ρύθμιση της πραγματικότητας. Ούτε υψηλή πολιτική κριτική ερήμην των πραγμάτων, ούτε χυδαίος πραγματισμός χωρίς πολιτική.
Τούτο νομίζω, σημαίνει στις σημερινές συνθήκες ότι στο νέο κόμμα:
Α) Δεν θα μεταφερθούν οι αιτίες που κράτησαν το Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού μακριά από το λαό και πρόσδωσαν στο πολιτικό προφίλ του το χαρακτήρα του άκρατου στοχασμού.
Β) Δεν θα λησμονηθούν πάλι οι αρχές της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, που προσδιορίζουν την ηθική της Αριστεράς απέναντι στην ατομικότητα και την απομόνωση του ιδιοκτήτη στην πολιτική αγορά στις χώρες του καπιταλισμού, και
Γ) Δεν θα θυσιαστεί η αποτελεσματικότητα της πολιτικής παρέμβασης στο όνομα διαφοροποιήσεων που εκδηλώνονται ως αυτοσκοπός και μέσο αυτοβεβαίωσης.
Απέναντι σ’ αυτά το νέο κόμμα πρέπει να επιλέξει εύπλαστα οργανωτικά σχήματα και ανοιχτές λειτουργικές διαδικασίες, που να πραγματώνουν καθημερινά το αίτημα και την ανάγκη της δημοκρατίας με σταθερή κατεύθυνση τον προσωπικό και κοινωνικό αυτοκαθορισμό. Το κόμμα αυτό φιλοδοξεί να αλλάξει την κοινωνία. Πρέπει να βιώσει το χωρισμό και τις αντινομίες που κυριαρχούν σ’ αυτήν, μέσα από τον πλουραλισμό απόψεων και τάσεων. Όμως πρέπει να επιχειρεί την υπέρβασή τους, μέσα από τη σύνθεση των διαφορών και κυρίως μέσα από την καλλιέργεια της κατανοήσεως, του διαλόγου και της συμπόρευσης.
Οι σχέσεις ισοτιμίας, αμοιβαίου σεβασμού και μη επέμβασης του νέου φορέα με τα νέα κοινωνικά κινήματα. Η αυτονομία της νεολαίας και το ξεπέρασμα της άγονης πρακτικής της εξαρτημένης κομματικής νεολαίας. Η έμπρακτη εκδήλωση της πίστης στην ανεξαρτησία του συνδικαλιστικού και συνεταιριστικού κινήματος. Η αξιοπιστία της πείρας των βετεράνων του κινήματος.
Η αποφυγή επιλογής στα όργανα του κόμματος προσώπων με καιροσκοπικές επιδιώξεις. Η εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειάς του μέσα από επιχειρήσεις – πρότυπα αυτοδιαχείρισης και η απόρριψη ενισχύσεων, που υποθηκεύουν την ανεξαρτησία και την πολιτική καθαρότητά του. Η υπεράσπιση της Ειρήνης, της Ευρωπαϊκής υπόθεσης και της παγκόσμιας σύγκλισης προς ένα κόσμο συνεργασίας με στόχο την κατάκτηση για όλους τους ανθρώπους μίας ανεκτής ποιότητας ζωής.

Να μερικά θεμελιώδη καθήκοντα του νέου πολιτικού κινήματος και των αγωνιστών του.
Χωρίς αυταπάτες και ιδεοληψίες. Χωρίς δογματισμούς και προκαταλήψεις. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τον αγωνιστικό, οραματικό και αισιόδοξο χαρακτήρα του προοδευτικού κινήματος. Με πίστη στον άνθρωπο και στο λαό μας. Με γνώση της πραγματικότητας και συναίσθηση της ευθύνης μας ως πολιτών της πατρίδας μας και όλου του Κόσμου. Με σεβασμό στην ιδιαιτερότητα κάθε ανθρώπου αλλά και με πίστη στη συντροφικότητα και στην ανθρώπινη αλληλεγγύη. Με τη βεβαιότητα ότι από τις παραδόσεις της Αριστεράς κρατάμε το παράδειγμα της συνέπειας, της πίστης και της κοινότητας, την ίδια δηλαδή δημιουργική αντίληψη για τον άνθρωπο και την κοινωνία, αντικρίζουμε τον ορίζοντα ενός μέλλοντος που έχουμε κι εμείς την ευθύνη του.

ΠΑΛΗΟΤΑΚΗΣ

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 16

Μάρτιος 23rd, 2018

Βρήκα μια προκήρυξη για την Κύπρο. Δεν είχε ούτε χρονολογία ούτε κάποια άλλη ένδειξη για την αφετηρία και την πηγή της σύνταξής της.
Με κριτήριο κάποια λεγόμενα και τα συνθήματα με τα οποία κλείνει αυτή η προκήρυξη, πιστεύω πως αναφέρεται στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974, με την ανοχή ή και τη σύμπραξη των Αμερικανών.
Προφανώς, λοιπόν, πρέπει να έχει συνταχθεί από το Γραφείο Εξωτερικών Υποθέσεων του ΚΚΕ Εσωτερικού, του οποίου υπήρξα μέλος για αρκετό διάστημα, επιφορτισμένος με τις επαφές με τους συντρόφους και τους φορείς κυρίως της Ιταλίας.
Αν και δυσκολεύομαι να κάνω την πλήρη ταυτοποίηση του κειμένου, το δημοσιεύω συνοδευόμενο από ένα βίντεο-ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Κακογιάννη για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.

Παληοτάκης

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η πατρίδα μας βρίσκεται μπροστά σε μια νέα αποφασιστική καμπή. Το έγκλημα και η προδοσία των δυτικών “συμμάχων” με πρώτους τους Αμερικάνους σε βάρος του Κυπριακού λαού έχει ξεσηκώσει όλο τον λαό, όλους τους εκπροσώπους του πολιτικού κόσμου, από την δεξιά μέχρι την αριστερά.

Τώρα όλοι βλέπουν το μακάβριο ρόλο του Αμερικανικού Ιμπεριαλισμού. Για να δει το μακροχρόνιο σχέδιο – την εγκαθίδρυση Αμερικανικών βάσεων στην νήσο – να γίνεται πραγματικότητα, ενθάρρυνε τον Τούρκο εισβολέα. Η μαρτυρική Κύπρος χτυπιέται αλύπητα, χωριά ερημώνονται, άνδρες και παιδιά, γέροι και μανάδες σέρνονται βάναυσα έξω από τα σπίτια τους.

Οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης στην πατρίδα μας παίρνουν θέση: Τις δραματικές δηλώσεις του Γ. Μαύρου και του Ι. Ζίγδη ήρθε να συμπληρώσει μια ιστορική απόφαση της Ελληνικής Κυβέρνησης: Να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις της από το ΝΑΤΟ. Οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης διαχωρίζουν τις ευθύνες τους από τους Αμερικανούς πατρόνους. Είμαστε στο πλευρό τους.  Ολόκληρος ο Ελληνικός λαός είναι στο πλευρό τους.

Λαέ μας, βρίσκεσαι μπροστά σε μια νέα αποφασιστική καμπή, ανοίγεται μπροστά σου ο δρόμος για την ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ. Το όνειρο των προπάππων μας, των πατεράδων μας, όλων εκείνων που έχυσαν το αίμα τους για να δουν την πατρίδα τους ελεύθερη και ανεξάρτητη.

ΕΜΠΡΟΣ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΝΑ ΧΤΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ.

ΕΜΠΡΟΣ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΝΑ ΣΦΥΡΗΛΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ.

ΚΑΤΩ Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΚΡΑΤΙΑ !

ΕΞΩ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΕΙΣΒΟΛΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΝΗΣΙ !

ΖΗΤΩ Ο ΑΔΟΥΛΩΤΟΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΛΑΟΣ !

ΖΗΤΩ Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ !

ΖΗΤΩ Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ !

ΖΗΤΩ Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ !

Παληοτάκης


Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 15

Μάρτιος 20th, 2018

Βρήκα αυτή τη σύντομη εισήγησή μου προς το Κεντρικό Συμβούλιο της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Προσπαθώ να αναπτύξω κάποιες σκέψεις για την ανάπτυξη ενός μαζικού κινήματος Νεολαίας.
Υποστηρίζω πως οι κύριοι φορείς στους οποίους πρέπει να στηριχθούμε είναι οι Δήμοι και οι Κοινότητες της χώρας και σ’ αυτές τις δομές να ρίξουμε όλο το βάρος των προσπαθειών και των δυνάμεών μας.
Ακόμη και σήμερα, παρόλο το μέγεθος και το βάθος της διαφθοράς στους μαζικούς φορείς, πιστεύω πως οι Δήμοι και οι Κοινότητες εξακολουθούν να κρατούν τα ηνία της Δημοκρατίας, καθώς οι εκλογές των αντιπροσώπων μας στα Δημοτικά και Κοινοτικά Συμβούλια γίνονται με απλή αναλογική, άρα με αντιπροσωπευτικότερο τρόπο.
Μέσα στις δομές τις Κοινοτικές και τις Δημοτικές, αλλά και σε Συλλόγους και άλλους φορείς, υποστηρίζω στην εισήγησή μου πως θα πρέπει να ρίξουμε όλες τις δυνάμεις μας για την ανάπτυξη ενός ισχυρού κινήματος Νεολαίας.
Και η διείσδυση και ανάπτυξη του Κινήματος των Λαμπράκηδων θεωρώ πως δικαίωσε αυτές τις απόψεις μου.

Παληοτάκης

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΛΑΜΠΡΑΚΗ

ΤΟ ΜΑΖΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

Τα σκέλη που μπορεί ουσιαστικά ν’ αναπτυχθεί το μαζικό Κίνημα της Νεολαίας είναι:

1. Δήμοι και Κοινότητες ( Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης ).

2. Αθλητικοί Σύλλογοι.

3. Εκδρομικά Σωματεία – Εκπολιτιστικά μορφωτικά.

Τα σκέλη αυτά είναι συνδεδεμένα απολύτως μεταξύ τους και είναι αλληλένδετα στην ανάπτυξή τους όσον αφορά το Νεολαιίστικο Κίνημα.

Η βασική παρατήρηση που μπορεί να γίνει είναι ότι ο οικονομικός και βασικότερος παράγοντας επάνω στον οποίον θα στηριχθούν και θα συνδεθούν οι άλλοι παράγοντες είναι οι Δήμοι και οι Κοινότητες για τους εξής πιο κάτω λόγους:

Οι Δήμοι και οι Κοινότητες παρέχουν ένα ευρύτατο πεδίο για την ανάπτυξη μιας πλούσιας δραστηριότητας στον τομέα της Νεολαίας. Η δυνατότητα αυτή καταδείχτηκε τα τελευταία χρόνια που η γενική δραστηριότητα των Δήμων και Κοινοτήτων άρχισε να ξεφεύγει απ’ τα κλασσικά πλαίσια των έργων της οδοποιίας, καθαριότητας και έκδοσης πιστοποιητικών και χάρη στην πρωτοβουλία των προοδευτικών Δημοτικών αρχόντων στράφηκε προς άλλες κατευθύνσεις, που αποτελούν ουσιαστικό  και φυσικό προορισμό των Δήμων και Κοινοτήτων, όπως απορρέουν και από τις περί αρμοδιοτήτων τους διατάξεις του κώδικα.

Οι Δήμοι και οι Κοινότητες μπορεί να καταστούν οι βασικοί φορείς του πιο πλατιού προοδευτικού Κινήματος της Νεολαίας, παρουσιάζουν ένα σωρό πλεονεκτήματα, ώστε φαίνεται αμέσως η υπεροχή τους έναντι των διαφόρων εκπολιτιστικών-  αθλητικών συλλόγων. Οι κυριότερες αδυναμίες αυτών των συλλόγων είναι:

Α. Περιορισμένος αριθμός των μελών τους.

Β. Πενιχρά οικονομικά έσοδα.

Γ. Μονομέρεια των σκοπών τους.

Οι Δήμοι και οι Κοινότητες είναι εντελώς απαλλαγμένοι από αυτές τις αδυναμίες γιατί:

Α. Μπορούν να απευθυνθούν και να αγκαλιάσουν το σύνολο της Νεολαίας.

Β. Διαθέτουν μεγαλύτερα οικονομικά μέσα.

Γ. Μπορούν να οργανώνουν κάθε είδους εκδηλώσεις πάνω στα ενδιαφέροντα της Νεολαίας. Ακόμα δε, διαθέτουν ένα προσόν σημαντικό, δηλαδή μπορούν να συνδέσουν όλη αυτή την δράση με την Δημοκρατική αγωγή της Νεολαίας. Ίσως εδώ διατυπωθεί η αντίρρηση ότι μπορούν εξίσου να την συνδυάσουν και με Φασιστική αγωγή, αν η ηγεσία ενός Δήμου ή μιας Κοινότητας είναι Δεξιά ή Νεοφασιστική. Η αντίρρηση αυτή δεν ευσταθεί, διότι από παράδοση και από λειτουργία είναι Δημοκρατικός Θεσμός και πεδίο άσκησης της άμεσης Δημοκρατίας, η πιο βασική μορφή της, όπου ο ίδιος ο λαός ασκεί την εξουσία, διοικεί και ελέγχει τις τοπικές υποθέσεις. Και στην 4η Αυγούστου και στην Κατοχή και στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, για να επιβληθεί το Αντιλαϊκό Αντιδημοκρατικό καθεστώς και ο Φασισμός, καταργήθηκαν οι Δημοτικές ελευθερίες.

Αλλά και σήμερα έχουμε ένα ζωντανό και πειστικό παράδειγμα που δείχνει πόσο οι αντιδραστικές δυνάμεις φοβούνται τους Δήμους και τις Κοινότητες και όταν ακόμη αναπτύσσουν δραστηριότητα για την διαπαιδαγώγηση της Νεολαίας.

Πρόκειται για τις επιτροπές Κοινοτικής ανάπτυξης του Βασιλικού Εθνικού Ιδρύματος, που, ενώ αναπτύσσουν μια δράση ακριβώς σαν εκείνη που εμείς προορίζουμε για τους Δήμους και τις Κοινότητες, εντούτοις έχουν ως σκοπό να εξουδετερώσουν τις αρμοδιότητες των Δήμων και των Κοινοτήτων. Π.χ. συμμετέχουν ο Διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος της Χωροφυλακής του χωριού, ο Παπάς της ενορίας, ο Εκπρόσωπος των Ταγμάτων Εθνικής Ασφάλειας, ο Δάσκαλος, Εκπρόσωποι των μαζικών οργανώσεων (Αθλητικών, Εκπολιτιστικών).

Όλη αυτή την πολεμική την ασκούν εναντίον των Δήμων και Κοινοτήτων, γιατί γνωρίζουν ότι διά μέσου των Δήμων και των Κοινοτήτων δεν θα κάνουν αυτό το οποίο θέλουν, δεν θα μπορούν να δηλητηριάζουν με Αντιδημοκρατικά και Αντικομμουνιστικά κηρύγματα τη Νεολαία.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Αρχείο Παληοτάκη Νο. 14

Μάρτιος 15th, 2018

Σήμερα παρουσιάζουμε την ομιλία που παρέθεσε ο Παληοτάκης κατά την παρουσίαση του βιβλίου “Ο Πολιτικός Θεοδωράκης” του Παύλου Πετρίδη, στην πόλη της Λαμίας και στο βιβλιοπωλείο Κεντρί, στις 6 Απριλίου του 1997. Ο Παληοτάκης, σ’ αυτή την εκδήλωση, έλαβε την ευκαιρία να μιλήσει για το θέμα που – όπως ακόμη και τώρα είναι εμφανές – καθόρισε τη ζωή και τη δράση του. Και μιλάμε, φυσικά, για τη Νεολαία Λαμπράκη, για τους Λαμπράκηδες και την προσφορά του Κινήματος των Λαμπράκηδων στην πολιτική και κοινωνική ιστορία της Πατρίδας μας. Σ’ αυτούς τους φλογερούς και δημιουργικούς νεολαίους, σ’ αυτό το ολιγόχρονης ζωής αλλά τεράστιας δράσης και σημασίας Κίνημα Πρόεδρος ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης. Αυτός ο μεγάλος πνευματικός Δημιουργός, με τον παλμό και την προσωπικότητα και τη δράση του, κινητοποίησε χιλιάδες νέους. Παραθέτουμε τα λόγια του Παληοτάκη για τον Πολιτικό Θεοδωράκη, για τον Μίκη που συνέδεε άρρηκτα την πολιτική και την πνευματική δημιουργία: “Σ’ εκείνα τα άγονα χρόνια, που ο Μίκης Θεοδωράκης κατείχε ήδη τη διπλή και αξεχώριστη ιδιότητα του πνευματικού δημιουργού και του πολιτικού ηγέτη, είχε βαθιά συνειδητοποιήσει, όσο κανείς άλλος Έλληνας, την ανάγκη για ενιαία ανάπτυξη του πολιτισμού και της πολιτικής, για την προσέγγιση ολόκληρου του λαού τόσο στην έννοια, την αξία και στα οράματα της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης,  όσο και στη διαδικασία της καλλιτεχνικής παραγωγής.”

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΜΟΥ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ  ΣΤΟ  ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΚΕΝΤΡΙ ΣΤΙΣ

06 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1997

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ “Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ”

ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΠΕΤΡΙΔΗ

“ Ο πολιτικός Θεοδωράκης ”, το βιβλίο του Παύλου Πετρίδη που σήμερα παρουσιάζεται στην πόλη μας, είναι σίγουρα ένα χρήσιμο εργαλείο για τους ιστορικούς.

Αυτό όμως που μετράει για μένα – αλλά και όσους συνεργάσθηκαν με το Μίκη, στις διάφορες φάσεις της πολιτικής του στράτευσης που κρατάει περισσότερο από μισό αιώνα – είναι ότι το βιβλίο αυτό κρατάει καλά φυλαγμένες μέσα του τις μνήμες αυτής της εποχής, ζωντανεύει τα πρόσωπα και τη δράση τους, φέρνει για πρώτη φορά στο φως μεγάλες Αλήθειες. Λέω και για μένα, γιατί είχα την τύχη να διατελέσω διευθυντής του πολιτικού του γραφείου και των γραφείων της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη την περίοδο 1963 – 1967.

Ιστορικός δεν είμαι, ούτε κριτικός βιβλίων, κι έτσι θα περιοριστώ  σ’ ένα απ’ τα θέματα που θίγονται. Γι’ αυτό θέλω, αλήθεια, να ευχαριστήσω το Μίκη για την ευκαιρία που μου δίνει η έκδοση του βιβλίου να αναφερθώ στους Λαμπράκηδες. Εκείνο το κίνημα νεολαίας έπαιξε ένα πολύ σπουδαίο ρόλο  στο μεταβατικό στάδιο που μας οδήγησε  από το σκοτάδι του παρασυντάγματος και της αστυνομοκρατίας στις δημοκρατικές κατακτήσεις του λαού μας.


Το έλλειμμα δημοκρατίας συνόδεψε το νεότερο ελληνικό κράτος σ’ ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας του πάνω από 30 χρόνια. Από την περίοδο  της Μεταξικής δικτατορίας ως τη χούντα των συνταγματαρχών αυτό το έλλειμμα δημοκρατίας δεν περιοριζόταν μόνο στην παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Ασκούσε βαθιά  αρνητική επίδραση και στην πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου.

-      Το αντιδημοκρατικό αυτό καθεστώς  περιοριζόταν  σε αναφορές στον ελληνικό και χριστιανικό πολιτισμό και τη συνέχειά του: οι αναφορές  όμως αυτές στερούνταν ουσίας, ήταν φλύαρες και κενές από πραγματικό περιεχόμενο.

-      Η ανάπτυξη της τέχνης γινόταν ερήμην μεγάλου μέρους του λαού, που είχε ως μοναδική πνευματική τροφή λαϊκές επιφυλλίδες, ρομάντζα, ανώδυνες κωμωδίες στον κινηματογράφο και ανούσια τραγουδάκια, που αντέγραφαν ξένα πρότυπα.

Σ’ εκείνα τα άγονα χρόνια, που ο Μίκης Θεοδωράκης κατείχε ήδη τη διπλή και αξεχώριστη ιδιότητα του πνευματικού δημιουργού και του πολιτικού ηγέτη, είχε βαθιά συνειδητοποιήσει, όσο κανείς άλλος Έλληνας, την ανάγκη για ενιαία ανάπτυξη του πολιτισμού και της πολιτικής, για την προσέγγιση ολόκληρου του λαού τόσο στην έννοια, την αξία και στα οράματα της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης,  όσο και στη διαδικασία της καλλιτεχνικής παραγωγής.

Μόνο κάτω από αυτές τις συνθήκες θα οδηγούνταν η χώρα από την καθυστέρηση προς την πρόοδο,  από την ψευτιά των επίσημων συνθημάτων στην αλήθεια του αγώνα για την ατομική  και την κοινωνική απελευθέρωση, την υπευθυνότητα και την αλληλεγγύη της κοινωνίας των πολιτών. Οι Λαμπράκηδες δημιούργησαν  ένα κίνημα  δυναμικό, αυτοδύναμο, με ανάληψη πρωτοβουλιών, που λειτούργησε ως καταλύτης στη συνείδηση των πολιτών.

Ο Μίκης ήταν αδιάκοπα παρών σ’ αυτό το κίνημα. Οι Λαμπράκηδες εμπνέονταν, καθοδηγούνταν και αντλούσαν πηγές ζωής και δημιουργίας από το έργο του και την παγκόσμια αναγνώρισή του, από την εργατικότητά του και τα οράματά του. Οι πολιτικές συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε αυτό το κίνημα των Λαμπράκηδων ήταν δύσκολες, και τις έκανε ακόμη δυσχερέστερες η κομματική καχυποψία της Αριστεράς.

Κινητοποίησε χιλιάδες νέους σ’ ολόκληρη την Ελλάδα και αποτελεί – στην νεώτερη ιστορία – την πρώτη σημαντική, υπεύθυνη και οργανωμένη παρέμβαση των πολιτών στη διαδικασία και τις αποφάσεις που τους αφορούν.

Αν οι νεότερες γενεές κατέκτησαν μια πολιτική και πολιτιστική ταυτότητα, αυτή τροφοδοτήθηκε πλουσιοπάροχα από τις ιδέες και τους αγώνες της νεολαίας εκείνης που αγωνιζόταν και τραγουδούσε. Που τραγουδούσε και αγωνιζόταν.

Οι Λαμπράκηδες και ο Μίκης εξόπλισαν τον λαό μας με υψηλό αίσθημα ευθύνης και αυτοπεποίθησης.

Η Τέχνη έγινε κτήμα των Απλών ανθρώπων που εξοικειώθηκαν με την ποίηση, τη μουσική, τον κινηματογράφο του κοινωνικού προβληματισμού.

Έτσι, ο λαός μας αντιμετώπισε την εφτάχρονη δικτατορία και προχώρησε στην αποκατάσταση της δημοκρατίας με ωριμότητα.

Θεωρώ σκόπιμο να αναφερθώ σε ορισμένες επιμέρους ενέργειες που δείχνουν το επίπεδο της οργανωτικότητας και της πολιτικής συνειδητοποίησης και δράσης του κινήματος:

-      Όταν ο κίνδυνος της δικτατορίας ήταν πια πολύ κοντινός, πολλά στελέχη της νεολαίας προετοιμάζονταν για την παράνομη δράση, κι έτσι η δικτατορία βρήκε τους Λαμπράκηδες καλύτερα προετοιμασμένους για την παράνομη δουλειά.

-      Μετά από πρόταση του Μίκη, προέδρου της νεολαίας, είχε από νωρίς εξασφαλιστεί η διαφυγή του αρχείου των Λαμπράκηδων, που τελικά δεν έπεσε στα χέρια των δικτατόρων, αλλά δυστυχώς  αργότερα στα χέρια της διασπασμένης Αριστεράς.

-      Από το χέρι του Προέδρου των Λαμπράκηδων – αμέσως την επόμενη της δικτατορίας – βγήκε το πρώτο μήνυμα κατά του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών που καλούσε το λαό σε παλλαϊκή αντίσταση.

-      Η πρώτη αντιστασιακή – αντιδικτατορική οργάνωση, το ΠΑΜ, φτιάχνεται – σε συντομότατο χρονικό διάστημα – από στελέχη των Λαμπράκηδων με πρωτοβουλία του Μίκη.

-      Οι περισσότεροι, που επικηρύσσονται, την εποχή εκείνη, με μεγάλα χρηματικά ποσά  για την αντιστασιακή τους δράση, είναι Λαμπράκηδες.

-      Αλλά οι Λαμπράκηδες είναι και αυτοί που κακοποιούνται περισσότερο, βασανίζονται, τσακίζονται – ανώνυμα και χωρίς διαφήμιση – στη Μπουμπουλίνας γεμίζοντας τις φυλακές και τις εξορίες.

Εκτιμώντας πια από απόσταση το κίνημα και την προσφορά του κρίνουμε ότι ο πολιτικός Μίκης Θεοδωράκης δικαιώθηκε στις εκτιμήσεις του: με την πολιτική πρωτοβουλία του για ένα πλατύ κίνημα συνειδητοποιημένων πολιτών, για μία Τέχνη για τις μάζες η Ελλάδα  απόκτησε το προνόμιο να καλύψει – σε μικρό χρονικό διάστημα – τις σωρευμένες  αδυναμίες δεκαετιών.

Σήμερα, που ο Μίκης ασπρίζει σιγά – σιγά σαν τον Όλυμπο και τα βουνά της Αρκαδίας, και που οι νέοι της εποχής εκείνης είμαστε πια παππούδες, δεν είναι μόνο η συγκίνηση και η νοσταλγία που μας ενώνει.

Είναι κυρίως η βεβαιότητα, ότι ο Μίκης μάς έδωσε τότε τη δυνατότητα να γίνουμε και να νιώθουμε υποκείμενα της ιστορίας, υπεύθυνοι για τη δική μας μοίρα και για τη μοίρα του τόπου στην προοπτική του.

Είναι ένας πολύ σπουδαίος λόγος για να τον ευχαριστήσουμε ως πολιτικό.

Όπως τον ευγνωμονούμε ως πνευματικό δημιουργό, γιατί μας μύησε στην αλήθεια και την ομορφιά της Τέχνης. Όπως τον αγαπάμε ως αληθινό σύντροφο των πιο ωραίων ημερών της ζωής μας.

Ελπίζω, ο ποταμός αυτός που λέγεται Μίκης Θεοδωράκης να υπερχειλίσει και πάλι και να παρασύρει στο πέρασμά του ό,τι εμποδίζει τη δημιουργική και δημοκρατική πορεία αυτού του τόπου  και ό,τι καταρρακώνει το ήθος αυτού του λαού, γκρεμίζοντας τις αρχές και τις αξίες του κοινωνικού μας ιστού.


Παληοτάκης

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog