ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑΤΑ – ΜΕΡΟΣ 17ο

Κλείνουμε σήμερα, με τη 17η ενότητα, το αφιέρωμα του blog των Λαμπράκηδων στα “Παιδομαζώματα”. Δε γνωρίζουμε πόσο συνεισφέραμε στην κατανόηση του ζητήματος αυτού, που πόνεσε το έθνος και τους ανθρώπους του. Ελπίζουμε, τουλάχιστον, να προβληματίσαμε.

Για τον Παληοτάκη
Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων

17 ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΤΟΥΣ ΔΩΣΕΙ ΤΑ ΧΑΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ;

Παρά τα κενά αρχείων καθώς και χαλκευμένα αρχεία που σχετίζονται με τις αποκαλύψεις υιοθεσιών, κυρίως στις ΗΠΑ και στην ελλιπή διαθεσιμότητα των αρχείων του ΚΚΕ, η κοινή συνισταμένη των ερευνητών καταλήγει σε ενδείξεις συμπερασμάτων τις οποίες και υιοθετούμε:
• Έγιναν αρπαγές παιδιών και από τις δυο παρατάξεις για διαφορετικούς λόγους. Οι επιτάξεις και επιστρατεύσεις που παραθέτουμε αμέσως μετά είναι άμεσα συναρτημένες με τη ζωή, το σχολείο, τον ψυχικό κόσμο, τη διαταραγμένη καθημερινότητα των παιδιών. Σε γενικές γραμμές, τα παιδιά των ηττημένων όλης της χώρας ήταν τα άμεσα θύματα και, κατά δεύτερο λόγο, αυτά της κεντρικής και βόρειας χώρας τα έμμεσα. Όμως όλα τα παιδιά έγιναν θύματα διχαστικής και μισαλλόδοξης παιδαγωγικής και όλα σύμφωνα με τις μελέτες της Δαλιάνη αναπτύσσοντας αμυντικούς μηχανισμούς, μαζί με τα δίκτυα σχέσεων μπόρεσαν να «σταθούν».
• Έγιναν βίαιες επιστρατεύσεις, επίσης. Δεν ήταν εθελούσια η στράτευση που οδηγούσε στη φυλακή [178. Μήπως οι Θεοδωράκης, Λειβαδίτης, Ρίτσος, Κούνδουρος, ήταν εθελοντές ή στρατεύτηκαν βίαια στη Μακρόνησο ή αλλού ή στρατεύτηκαν εκούσια για να πολεμήσουν τους κομμουνιστές;] ή τη Μακρόνησο, όπως και η όμοιά της, που οδηγούσε στο αντάρτικο. Κι αυτό γιατί ο πόλεμος ήταν ταξικός, αφορούσε διαφορετικές φιλοσοφίες και συμφέροντα, κατά συνέπεια απαιτούσε συμμετοχή με ελεύθερη βούληση, και κατά συνέπεια ιδεολογικά ομογενοποιημένα στρατόπεδα.
• Έγιναν επιτάξεις ακινήτων και άλλων εμπορευσίμων αγαθών, ζώων [179. Καρατζάς Μήτσος, Ημερολόγιο όσο σώθηκε», Αθήνα, 1985. Στις 28/7/48 γράφει: «Πήγαν κι αυτοί στο σιτάρι [της] Αναστασίας Γκούμα και άρχισαν να ντουφεκούν στο αέρα. Κατόπιν άφησαν τα όπλα των καταγής και έδεναν δεμάτια». Το ημερολόγιο αποτελεί μια νηφάλια περιγραφή από τα ερημωμένα χωρία του Παρνασσού. Περιέχει πολλές περιγραφές ζωοκλοπών και πλιάτσικο αντικειμένων, που είχαν αντικειμενικό σκοπό να στερήσουν τον ανεφοδιασμό των ανταρτών] και από τις δυο πλευρές. Αυτές ήταν ενταγμένες σε διαφορετικές στρατηγικές. Η πρώτη: Για να μην πάνε στους αντάρτες, και η δεύτερη: Για την επιβίωση και συντήρηση του αντάρτικου… Οι προβλέψεις των δυο διαφορετικών στρατηγικών ήταν ότι ο αγώνας σε όλα τα επίπεδα (στρατιωτικό, πολιτικό, ιδεολογικό) θα είναι μακροχρόνιος, πράγμα που μερικώς επιβεβαιώθηκε (στρατιωτικό σκέλος) και διαψεύστηκε για τα υπόλοιπα.
• Η πλειοψηφία των γυναικών του ΔΣΕ ήταν επιστρατευμένες [180. Τασούλα Βερβενιώτη, Γραφές γυναικών για τον εμφύλιο, στο Εποχή της σύγχυσης. Η δεκαετία του '40 και η ιστοριογραφία, επιμ. Γ. Αντωνίου-Ν. Μαραντζίδης, εκδ. «Εστία», 2008, σελ. 380], ενώ ο κυβερνητικός στρατός δεν χρησιμοποίησε επιστρατεύσεις [181. Βασίλειος Μάντζαρης, Ο δρόμος για το Λυκόμορο, εκδ. «Ελεύθερη Σκέψις», 2001, σελ.54, όπου γράφει: «Το κομμουνιστικό δόγμα της κοινοκτημοσύνης είχε καλλιεργήσει τον ελεύθερο έρωτα, και έτσι αντιμετωπίζετο κατά κάποιον τρόπον ο τομεύς της ψυχαγωγίας των ανταρτών, ιδίως των μελών του κόμματος»] γυναικών. Η γενναία συμμαχική αρωγή του επέτρεψε να προβάλλει τον καθωσπρεπισμό, σχετικά με τις γυναίκες, που λόγω αυξημένου συναισθηματισμού αντιλαμβάνονται την αλληλεγγύη σε μεγαλύτερες διαστάσεις. Άρα, η γυναικεία παρουσία στις διάφορες ερανικές επιτροπές ήταν χρήσιμη και επικοινωνιακά αποδοτική. Οι εμπειρίες από τη συμμετοχή των γυναικών στην Εθνική Αντίσταση ήταν νωπές. Αυτές ίσως είναι που νομιμοποίησαν ιδεολογικά τη συμμετοχή τους στο Δημοκρατικό Στρατό; Οι πιεστικές ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό έπαιξαν σημαντικό ρόλο. Υπήρξαν όμως και εθελόντριες. Μερική ερμηνεία μπορεί ίσως να αναζητηθεί σε πρώιμες αντιρρήσεις του έμφυλου καταμερισμού των ρόλων μεταξύ ανδρών και γυναικών;
Η εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν, που υλοποιήθηκε με το σχέδιο Μάρσαλ, επέβαλε διάφορες επιτροπές με συμμετοχή αμερικανών τεχνοκρατών, που συναποτελούσαν το πιο αποφασιστικό κέντρο λήψης αποφάσεων σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Στις επιτροπές αυτές οι ξένοι είχαν δικαίωμα veto [182. Κώστας Βεργόπουλος, Η συγκρότηση της νέας αστικής τάξης στο Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950. Ένα έθνος σε κρίση, επιμ. Γ. Ιατρίδης, εκδ. «Θεμέλιο», 1984, σελ. 558]. Ουσιαστικά επρόκειτο για παρακυβέρνηση, που η ισχύς της μειωνόταν σταδιακά με τη μείωση της βοήθειας. Το απίστευτο είναι ότι τα απομεινάρια αυτών των επιτροπών καταργήθηκαν το 1981 [183. Θόδωρος Σακελλαρόπουλος, Κείμενα Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας, εκδ. «Διόνικος», 2003 σελ.83-84].
Το θέμα απομάκρυνσης των αμάχων ήταν προβλέψιμο. Το θέμα προστασίας των παιδιών με τις συγκεκριμένες ελληνικές ιδιαιτερότητες ήταν πρωτόγνωρο για τις τότε συνθήκες και απρόβλεπτο. Ποιος μπορεί να φανταστεί ότι το όλο στρατηγικό επικοινωνιακό σχέδιο, το σχετικό με τα παιδιά, μια παγκόσμια τότε πρωτοτυπία, που πραγματοποιήθηκε σε άγνωστο επικοινωνιακό περιβάλλον και στέφθηκε με επιτυχία για την Ελληνική κυβέρνηση, δεν εξυφάνθηκε από υπερατλαντικούς εγκεφάλους, που ήταν οι χρηματοδότες και καθοδηγητές; Τα ερωτήματα περισσεύουν σε ένα πεδίο γεμάτο με ζιζάνια αβεβαιότητες. Αυτά που παλεύουν να ξεριζώσουν οι ιστορικοί και η ιστορία, με την οποία, όπως αρχίσαμε, θα τελειώσουμε:
Σε ένα συνέδριο με θέμα το παιδομάζωμα, που έγινε το 2007 σε μια πόλη της Ουγγαρίας, μετά από σημαντικό απολογισμό επιστημονικών ανακοινώσεων και μαρτυριών, την παράσταση των εντυπώσεων έκλεψε μια κραυγαλέα φράση μιας ηλικιωμένης γυναίκας, ηλικίας 14 ετών τότε, παιδί- θύμα, από χωριό της Β. Ελλάδας. Ήταν η φράση από την κατάθεση της μαρτυρίας της, που φιλοξενήθηκε σε πολλά έντυπα: «Ποιος μου δίνει εμένα τα παιδικά μου χρόνια; Κανένας. Μόνο η ιστορία…

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply