ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑΤΑ – ΜΕΡΟΣ 16ο

“Συμπεράσματα από τα Πάθη”. Αυτόν τον τον τίτλο έχει επιλέξει ο συντάκτης του πονήματος “Παιδομαζώματα” για το προτελευταίο κεφάλαιο της έρευνάς του. Φυσικά, μιλάμε για τα πάθη των παιδιών στο βωμό των συμφερόντων των αντιμαχόμενων δυνάμεων και του ψυχρού πολέμου που ακολούθησε. Το αίτημα του επαναπατρισμού των παιδιών λειτούργησε συχνά ως η διελκυστίνδα, που η κίνησή της υπαγορευόταν από τα κελεύσματα των ισχυρών της εποχής.

Για τον Παληοτάκη
Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων

16. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ

Τελικά και παιδομαζώματα έγιναν και από τις δύο πρωταγωνίστριες πλευρές και παιδοφυλάγματα από περισσότερες χώρες, όπως δέχονται όλοι οι ερευνητές ιστορικοί που ασχολήθηκαν. Τα παιδιά χρησιμοποιήθηκαν από τους πρωταγωνιστές ως ανυποψίαστοι συμπρωταγωνιστές σε ένα έργο που είχε επαναληφθεί σε όλους τους προηγούμενους εμφυλίους πολέμους. Σε κανένα πόλεμο μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών οι αντίστοιχοι συμπρωταγωνιστές δεν χρησιμοποιήθηκαν με τόσο πάθος, που στην περίπτωσή μας ήταν τα τρία μέρη.
Οι εγχώριοι εκπρόσωποι των αντιμαχομένων δεν θα τολμούσαν από μόνοι εγχείρημα αυτού του μεγέθους, αν δεν υπήρχαν οι οικονομικοί αιμοδότες. Ο επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής βοήθειας Ντουάιτ Γκρίσγουωλντ δηλώνει απροκάλυπτα, ότι «η Ελλάς θα περιήρχετο εντός μηνός υπό την κομμουνιστικήν εξουσίαν αν αι ΗΠΑ διέκοπταν την στρατιωτικήν και οικονομικήν βοήθειαν προς την χώραν» [173. Πρωτοσέλιδη συνέντευξη στην εφημερίδα «Ακρόπολις», 4/5/48].
Με κίνητρο την κατατρόπωση του αντιπάλου και την επικράτηση έγιναν τα πιόνια στα χέρια των ιμπεριαλιστών ΗΠΑ, της πατρωνίας της Σ. Ένωσης. Η επιζητούμενη απεξάρτηση από τη Σ. Ένωση οδήγησε την Γιουγκοσλαβία σε μερικό απεγκλωβισμό των αρπαγμένων. Το «δει δη χρημάτων» επέδρασε καταλυτικά. Η επιζητούμενη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους με την ενσωμάτωση αμφισβητούμενων περιοχών και την αφομοίωση των διαφόρων και αντιφατικών μειονοτήτων και υπό την ηγεμονία της [174. Περιοχές Μαυροβουνίου Κοσυφοπεδίου κ.λπ. Βλέπε επίσης Γεώργιος Χρηστίδης, σελ. 82 και μετά], έγινε ο βωμός της θυσίας παιδιών των σλαβομακεδόνων. Άλλωστε οι θεωρίες περί αυτοδιάθεσης ήταν για το θεαθήναι.
Οι ΗΠΑ στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο βρέθηκαν μακριά από το πεδίο των επιχειρήσεων, όχι μόνο λόγω απόστασης, αλλά και στρατηγικής και αποτέλεσαν τον κύριο προμηθευτή των αντιμαχόμενων. Όταν αργότερα μπήκαν στον στίβο του πολέμου είχαν αποκτήσει τεράστια οικονομική δύναμη αυξάνοντας την απόσταση από τις άλλες «συμμαχικές» δυνάμεις, εκτοπίζοντας ακόμα περισσότερο την Μ. Βρετανία.
Στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο το σκηνικό περίπου επαναλήφθηκε, με αποτέλεσμα την οικονομική εξάντληση της Μ. Βρετανίας και την εξόντωση της Γερμανίας και Ιαπωνίας, που έδιναν στις ΗΠΑ το δικαίωμα να απλώσουν τα πλοκάμια τους στην Ευρώπη και τις άλλες ηπείρους, για να «προστατεύσουν» τον ελεύθερο κόσμο από την απειλή του κομμουνισμού. Έτσι προέκυψε η εμπλοκή των ΗΠΑ στην Ευρώπη, της οποίας ελάχιστο όχι όμως αμελητέο κομμάτι ήταν η Ελλάδα. Ο πόλεμος των επιρροών δημιούργησε την ανάγκη να ισορροπήσουν οι ΗΠΑ μεταξύ Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια μικρή δίοδος για τη μερική επιστροφή των παιδιών, ανεξάρτητα ακόμα και από την λήξη του εμφυλίου.
Η Σ. Ένωση, μετά την επικράτηση της Οκτωβριανής επανάστασης, θεωρήθηκε η παγκόσμια μεγάλη πατρίδα του κομμουνισμού και των κομμουνιστικών κομμάτων. Έτσι βρέθηκε γόνιμο έδαφος, ώστε να καλλιεργηθεί ο μύθος του παγκόσμιου επαναστατικού κέντρου. Η κατόπιν ολοκληρωτική επικράτηση του λεγόμενου Σταλινικού φαινομένου μεγέθυνε αυτόν το μύθο, πράγμα που σφράγισε την κουλτούρα των κομμουνιστικών κομμάτων. Ο χώρος για να ακουστεί η κριτική φωνή της Ρ. Λούξεμπουργκ, του Α. Τρότσκι και άλλων «αιρετικών» σκέψεων ήταν πολύ στενός. Μετά τη συντριβή του φασισμού η Σ. Ένωση, με αναβαθμισμένο ηθικό κύρος, απέκτησε έναν ακόμα τίτλο για όλα τα κομμουνιστικά κόμματα. Τώρα έγινε και η πατρίδα του αντιφασισμού, ίσως και δίκαια, λόγω του τεράστιου αριθμού των θυμάτων αλλά και των καταστροφών που υπέστη. Τώρα το αυξημένο κύρος της δεν άφηνε κανένα περιθώριο να ακουσθεί, όχι μόνο τροτσκιστική φωνή, αλλά ούτε αντίρρηση. Εξ ου και ο εξοβελισμός της Γιουγκοσλαβίας, η απομόνωσή της από σύμπασα την κομμουνιστική οικογένεια και φυσικά και από το ΚΚΕ.
Έτσι θυσιάστηκαν όλα τα παιδιά στην παγκόσμια σκακιέρα που επέβαλαν οι ανάγκες του ψυχρού πολέμου, που δεν θα μπορούσε να κτιστεί χωρίς υψηλά διαχωριστικά και οχυρωματικά τείχη. Μαζί με τα άλλα υλικά αυτών των τοιχωμάτων χρησιμοποιήθηκαν και τα παιδιά. Ο υπέρτατος σκοπός, ο μακιαβελικός κανόνας, καθαγίαζε όλα τα μέσα. Το «παιδοκτόνο» σκηνικό ήταν μια λεπτομέρεια.
Ο ΟΗΕ ήταν ο δέσμιος των συσχετισμών, ήταν ο δήθεν διαιτητής, οι αποφάσεις του οποίου λειτουργούσαν μόνο στα χαρτιά και για τις εντυπώσεις.
Ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός, πιστός στα καταστατικά ανθρωπιστικά μη πολιτικά καθήκοντα, βοήθησε αρκετά με τις παρεμβάσεις και διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες του. Γιατί οι εκθέσεις του αποτελούσαν το φόβητρο της καλής εικόνας όλων των εμπλεκομένων [175. Τασούλα Βερβενιώτη, Αναπαραστάσεις..., σελ. 12-15]. Τα εθνικά τμήματα του Ερυθρού Σταυρού, αυτοί οι υποκριτές ειρηνοποιοί, έπαιξαν το ρόλο του Πόντιου Πιλάτου. Τα τοπικά τμήματα του Ερυθρού Σταυρού ήταν τα ιδεολογικά, πολιτικά εργαλεία και παραρτήματα των κυβερνήσεών τους, χωρίς αντιρρήσεις ή εμφανείς παρεκκλίσεις.
Η οριστική λήξη του στρατιωτικού σκέλους του εμφυλίου διευκόλυνε τη διάνοιξη μεγαλύτερης οδού επιστροφής των παιδιών. Ο πόλεμος συνεχίστηκε με άλλα μη στρατιωτικά μέσα. Μέρος των νεοφώτιστων επικοινωνιακών εμπολέμων αποτέλεσε και η Ελλάδα. Η ομηρεία των εναπομεινάντων παιδιών, αυτών που μεταγενέστερα γεννήθηκαν στις χώρες υποδοχής των γονιών τους, και των ταλαίπωρων γονιών, δημιούργησε μια παγιωμένη πραγματικότητα. Μήπως ήταν μια χρήσιμη αφορμή και ευκαιρία, που σε συνθήκες ειρήνης θα τροφοδοτούσε το κλίμα του ψυχρού πολέμου και εσωτερικά; Ο από βορρά κίνδυνος μήπως λειτούργησε επικουρικά για τη διατήρηση και επαύξηση της πεποίθησης ενίσχυσης των στρατιωτικών συνασπισμών και εξοπλισμών; Μήπως και τα εναπομείναντα παιδιά με το δράμα τους έβαλαν πλάτη για την εγκατάσταση και διατήρηση των «αμυντικών» στρατιωτικών βάσεων;
Κανένας δεν θα διαφωνούσε, και τότε και σήμερα, ότι τα παιδιά είναι ο παντοτινός καλός αγωγός για μια μελλοντική καλύτερη ζωή. Κανένας επίσης δεν θα μπορούσε να αρνηθεί την προνομιακή μεταχείριση των παιδιών, γιατί η γυναίκα του Καίσαρα έπρεπε να φαίνεται και τίμια. Αυτό το «φαίνεται» ήταν ο κοινός παρονομαστής για την αμφίπλευρη καλή μεταχείριση των παιδιών. Και βέβαια οι καλές προθέσεις, που αναμφίβολα υπήρχαν, αλεστήκανε στο μύλο της ανάγκης επικράτησης διά της συντριβής του αντιπάλου. Όπως είδαμε ότι τα παιδιά χρησιμοποιήθηκαν ως αγωγός για εξυπηρέτηση εφήμερων πολιτικών, τακτική που δεν επιτρέπει να επιχαίρουν τουλάχιστον εκείνοι που θυσιάζουν το σήμερα στο βωμό μιας αυριανής καλύτερης και δικαιότερης κοινωνίας.
Στο πανδαιμόνιο που επικράτησε είναι αδύνατο να δοθούν νούμερα και το βάθος των τραυμάτων. Δίνουμε το λόγο σε δύο μελετήτριες του προβλήματος παιδομάζωμα, που συνοψίζουν με τον καλύτερο τρόπο. Στην Τασούλα Βερβενιώτη [176. Τασούλα Βερβενιώτη, Περί "παιδομαζώματος” και "παιδοφυλάγματος”... ό.π., σελ. 105- 106], που αναφέρει ότι «…οι δυνάμεις της κατοχής δεν τους είχαν φερθεί ως παιδιά, με επιείκεια. Αναφέρεται ότι ένα 15χρονο αγόρι, τον Αντρέα Λυκουρίνο τον έβαλαν σε καρέκλα για να μπορέσουν να τον φτάσουν οι σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος. Στη διάρκεια του εμφυλίου τα παιδιά είχαν ήδη συμπεριλάβει τον πόλεμο στα παιγνίδια τους… άλλα έπαιζαν με κάλυκες από σφαίρες που μάζευαν ακόμα και την ώρα της μάχης, με οβίδες και βλήματα… η έκθεσή τους στη βία αποτελούσε ένα καταπληκτικό, φανταστικό παιγνίδι… παρά τους άπειρους κινδύνους». Και στην Ειρήνη Λαγάνη [177. Ειρήνη Λαγάνη, Η εκπαίδευση των παιδιών του εμφυλίου πολέμου στη Γιουγκοσλαβία. ως σημείο τριβής μεταξύ ΚΚΕ-ΚΚΓ μετά τη ρήξη Τίτο-Κομιφόρμ (1948-1956) στο Το όπλο παρά πόδα. Οι πολιτικοί πρόσφυγες του ελληνικού εμφυλίου πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη, επιμ. Ε. Βουτυρά, Β. Δαλκαβούρας, Ν. Μαραντζίδης, Μ. Μποτίλα εκδ. «Πανεπιστημίου Μακεδονίας» 2005 σελ. 146], που αναφερόμενη στα παιδιά σλαβομακεδόνων γράφει: «Παιδιά θύματα του χθες αλλά και του σήμερα, αντιμετωπίστηκαν ως -δυνάμει- φορείς ενός μεγαλοϊδεατικού και αλυτρωτικού φρονήματος και ενός ονόματος που ο εθνοτικός του χαρακτήρας έδρασε καταλυτικά στις σχέσεις τους με την Ελλάδα».

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply