ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑΤΑ – ΜΕΡΟΣ 10ο

“Διεθνοποίηση” τιτλοφορεί ο συντάκτης την ενότητα αυτή. Και διαβάζοντας κατανοούμε πως μιλάμε για “αξιοποίηση” του θέματος των παιδιών ανάλογα με τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις της κάθε πλευράς.
Και η βασική σύγκρουση εντοπίζεται ανάμεσα στο δυτικό και το ανατολικό στρατόπεδο. Συγκεκριμενοποιείται, όμως, μεταξύ Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας του Τίτο, ο οποίος χάραζε έναν διαφορετικό δρόμο. Και, δυστυχώς, διαβάζουμε ότι ύπουλο παιχνίδι παιζόταν και ύποπτα σενάρια εξυφαίνονταν στα βόρεια σύνορά μας. Και με τη συμμετοχή και τη συνευθύνη όλων. Όχι, βεβαίως, των παιδιών!

Για τον Παληοτάκη
Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων

10. ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ

Έτσι έγινε προσπάθεια, ώστε οι αποφάσεις του ΟΗΕ να γίνουν επικοινωνιακά όπλα προς προσεταιρισμό της διεθνούς κοινής γνώμης και διεύρυνσης των συμμαχιών των δύο πόλων του ψυχρού πολέμου. Πρέπει να επισημάνουμε το αρνητικό κλίμα της δημοκρατικής κοινής γνώμης, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Αγγλία, για την υποστήριξη από τις κυβερνήσεις τους ενός «ανελεύθερου και αυταρχικού» καθεστώτος στην Ελλάδα, χωρίς να υποτιμάμε και τις αντίθετες, τις διαπνεόμενες από φιλοκομμουνιστικά αισθήματα.
Ο Έλληνας αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ Πιπινέλης επέμενε και επιχειρηματολογούσε «στη διαδικασία απεθνικοποίησης, στην οποία έχουν εκτεθεί τα παιδιά και ότι υπόκεινται σε σκοτεινή ιδεολογική κατήχηση» [79. Milan Ristovic, 2008, σελ. 270]. Αντίστοιχα ο Σοβιετικός επέμενε «στην ύπαρξη στρατοπέδων συγκέντρωσης για τα παιδιά στη Μακρόνησο, όπου επανεκπαιδεύονταν [και παιδιά]» [80. Milan Ristovic, 2008 σελ. 27]. Αυτά, διότι ο πρώτος επιχειρηματολογούσε για την επιστροφή των απαχθέντων παιδιών σε φιλόξενο περιβάλλον, ενώ ο δεύτερος για τη μη επιστροφή σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση (ΠΔΚ) σε υπόμνημά της στη Γ.Σ. του ΟΗΕ της 10/10/48 μεταξύ άλλων καταγγέλλει ότι «τα κακόμοιρα τα παιδάκια μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα ή παραδόθηκαν σε πλούσιες οικογένειες σαν υπηρέτες» [81. ΚΚΕ, Το ΚΚΕ. Επίσημα κείμενα, τόμος 6ος, σελ. 475. Σε ανακοίνωσή της η ΠΔΚ αναφέρεται σε «παιδικά στρατόπεδα της μοναρχοφασιστικής Ελλάδας», στο ίδιο σελίδα 509]. Φυσικά τα επιχειρήματα και των δύο ήταν αβάσιμα και ανυπόστατα.
Ήδη από το 1945 είχαν περάσει τα βόρεια σύνορα περισσότεροι από 25.000 Έλληνες υπήκοοι σλαβομακεδόνες, οι περισσότεροι λόγω των εις βάρος τους διακρίσεων [82. Θανάσης Σφήκας, "Το χωλό άλογο". Οι διεθνείς συνθήκες της Ελληνικής κρίσης 1941-1949, εκδ. «Βιβλιόραμα», 2007, σελ. 234]. Ήταν ένας πληθυσμός που μιλούσε τη δική του γλώσσα και είχε τα δικά του σλαβόφωνα βιβλία. Μετά το τέλος εμφυλίου, μαζί με τα γυναικόπαιδα, περίπου 50.000 είχαν εγκαταλείψει την Ελλάδα.
Η διένεξη Στάλιν-Τίτο επεκτάθηκε στα προσφυγόπουλα και τους δασκάλους τους. Το καλοκαίρι του 1949 η ΠΔΚ και το ΚΚΕ, που τάχθηκαν στο πλευρό του Στάλιν, κατηγόρησαν την Γιουγκοσλαβία ότι κακομεταχειρίζεται τα παιδιά, τα αντιμετωπίζει σα μάζα, που μπορούσε να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και προπαγάνδας για «εθνικοσλαβικούς» σκοπούς, έτσι ώστε να υπηρετήσει τους παλιούς ευρύτερους σερβικούς επεκτατικούς στόχους στη Μακεδονία του Αιγαίου [83. Milan Ristovic, 2008, σελ.92, επιστολή της Ελληνικής Προσωρινής δημοκρατικής Κυβέρνησης προς την πρεσβεία της Γιουγκοσλαβίας στη Βουδαπέστη]. Σε απόφαση της Κ.Ε. του ΚΚΕ της 28/3/51 αναφέρεται ότι «οι Τιτικοί θελαν να κάνουν το Μπούλκες όργανο μεγαλοσερβικών βλέψεων στη Μακεδονία του Αιγαίου… ενάντια στο ΚΚΕ…» [84. ΚΚΕ, Το ΚΚΕ. Επίσημα κείμενα, τόμος 7ος, σελ. 142].
Επίσης το ΚΚΕ εγκαλούσε τη Γιουγκοσλαβική κυβέρνηση ότι αντιμετώπιζε τα προσφυγόπουλα αντίθετα από τη θέληση των γονιών τους. Ακόμα κόβοντας τους δεσμούς των παιδιών με την πατρίδα τους, υπονομεύουν τον ίδιο τον αγώνα των γονιών τους. Κατηγορούσαν ότι ακολουθούσαν μια πολιτική δυσφήμισης των γονιών τους και απαιτούσαν τη μεταφορά των παιδιών σε άλλη χώρα (του Σοβιετικού μπλοκ).
Οι Γιουγκοσλάβοι με τη σειρά τους κατηγόρησαν κάποιους δασκάλους ότι προτρέπουν τα παιδιά σε απειθαρχία, επανάσταση (!) και ότι ασκούσαν (στα παιδιά) φιλοσταλινική και φιλοΚΚΕ προπαγάνδα, σύμφωνα με την οποία ο Τίτο κατέστρεψε τον αγώνα (του ΚΚΕ).
Με πρόφαση αυτές τις κατηγορίες, την 1η Ιουλίου του 1949 απολύθηκαν από Γιουγκοσλαβικά σχολεία εκπαιδευτικοί, άλλοι αντικαταστάθηκαν, και ακολούθησαν κι άλλες απομακρύνσεις εκπαιδευτικών. Στις 8 Σεπτεμβρίου [85. Milan Ristovic, 2008, σελ. 97] απελάθηκαν και στάλθηκαν στην Τσεχοσλοβακία όλοι οι δάσκαλοι της πόλης Μπούλκες και διαλύθηκαν τα σχολεία που είχαν πρωτολειτουργήσει για τα παιδιά.
Σε αντίποινα τότε και οι Έλληνες που ζούσαν στις ανατολικές χώρες, με υπόδειξη και μέσω της ΕΒΟΠ, απαιτούσαν την επιστροφή των παιδιών κοντά τους, καθώς και των γυναικών που τα είχαν συνοδεύσει στο ταξίδι από την Ελλάδα. Σε απάντηση των παραπάνω αντιποίνων στις άλλες χώρες του ανατολικού μπλοκ απολύθηκαν σλαβομακεδόνες εκπαιδευτικοί [86. Milan Ristovic, 2008, σελ. 102].
Μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου 1949, στο γιουγκοσλαβικό έδαφος, υπήρχε μόνο ένα σχολείο με Έλληνες δασκάλους, που, σύμφωνα με αναφορά, η λειτουργία του «…ήταν ανεπιτυχής, λόγω των ακαταλλήλων δασκάλων και της διδασκαλίας στα ελληνικά, που τα παιδιά δεν τα καταλάβαιναν και δεν καλυπτόταν το σχέδιο διδασκαλίας» [87. Milan Ristovic, 2008, σελ. 99].
Να σημειώσουμε ότι μέσα στα εκπαιδευτικά καθήκοντα της εποχής ήταν η πολιτική μόρφωση εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων σύμφωνα με τις αρχές της σύγχρονης (τότε) «σοσιαλιστικής παιδαγωγικής» [88. Milan Ristovic, 2008, σελ. 100]. Έτσι το έργο τους ήταν «η ανοικοδόμηση του νέου ανθρώπου» σύμφωνα με τα πρότυπα των ανατολικών χωρών. Τα παιδιά που γενικά αναπτύσσουν συναισθηματικούς δεσμούς με τους δασκάλους τους, πολύ περισσότερο στην περίπτωση των προσφυγόπουλων, που τους ένιωθαν και σαν γονείς, είχαν περισσότερους λόγους να ξανανιώσουν την έλλειψή τους και την ορφάνια. Δημιουργήθηκε κλίμα έκρυθμης κατάστασης, και, κατά τα γιουγκοσλάβικα αρχεία, υποκινούμενης με αλληλογραφία (!) ή άλλα μέσα.
Κι όπως θα δούμε ο σκοπός της εκπαίδευσης αφορούσε το αύριο των παιδιών. Τόσο στην Ελλάδα, όσο και στις χώρες του ανατολικού μπλοκ, η εκπαίδευση διεξαγόταν σε στρατοπεδικό περιβάλλον. Ήταν καταφανώς μεροληπτική, εξυπηρετούσε ανομολόγητους βραχυπρόθεσμους πολιτικούς προπαγανδιστικούς σκοπούς, και μακροπρόθεσμα αφορούσε το μέλλον των ιδεολογιών, μέσω της προσοδοφόρας επένδυσης σε ανθρώπινο δυναμικό, που προσδοκούσε μελλοντικά κέρδη. Οι εμπλεκόμενοι παράγοντες, ακόμα και οι πιο ακραίοι και ανυποχώρητοι, παρίσταναν τους ανυποψίαστους.
Πολλά κοινοβούλια, εκατοντάδες σωματεία, σύλλογοι, εθνικοί Ερυθροί Σταυροί, εκκλησιαστικές και άλλες απίθανες οργανώσεις κάθε μορφής, σε ανατολή και δύση, κινητοποιήθηκαν για τη σωτηρία των παιδιών, με αντικρουόμενα ψυχροπολεμικού τύπου ψηφίσματα και άλλες εκδηλώσεις, ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση. Η σωτηρία και προστασία των παιδιών λίγο-πολύ ήταν δεδομένη, πράγμα που ήθελαν να αγνοούν. Το επίδικο ήταν η χρησιμοποίησή τους για εφήμερους σκοπούς και ο μακροπρόθεσμος στόχος, που συνοψίζεται στη λέξη εκπαίδευση ή διαπαιδαγώγηση.
Μέχρι και ο τότε απρόσιτος λόγω οικονομικών νεότευκτος κινηματογράφος επιστρατεύτηκε, από κυβερνήσεις ή άλλες οργανώσεις, στην υπηρεσία των απαιτήσεων αυτών. Τον Σεπτέμβριο του 1946 η Paramoytfilm διαφημίζει την αμερικάνικη βοήθεια και, μεταξύ άλλων, ότι με τα κονδύλια της θα ξαναφτιαχτεί η γέφυρα του Γοργοποτάμου, που κατέστρεψαν οι κομμουνιστές (!) [89. Φώτος Λαμπρινός, Τα δελτία ειδήσεων, εφημερίδα «Εμφύλιος τύπος», τεύχος 39/2006]. Επίσης ο Ristovic γράφει για δυο ταινίες των Γιουγκοσλαβικών αρχείων που προπαγανδίζουν τη βοήθεια στα προσφυγόπουλα, οι οποίες φωτίζουν με τη δική τους οπτική το πρόβλημα [90. Ristovic, 2008, σελ. 15]. Στον κινηματογραφικό πόλεμο επιδόθηκαν ακόμα και μη κυβερνητικές οργανώσεις [91. Βλέπε Τασούλα Βερβενιώτη-Ουρανία Παπαδοπούλου, Η Λίγκα για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και το αρχείο της, περιοδικό «Αρχειοτάξιο», τεύχος 2, Ιούνιος 2002, όπου αναφέρεται, ότι στο αρχείο της Λίγκας υπάρχει φιλμ 10λεπτης διάρκειας, παραγωγής 1949, που καταφέρεται ενάντια στα επιχειρήματα της Αθήνας για το παιδομάζωμα].

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply