Αρχείο Παληοτάκη Νο.9

Συνεχίζοντας από τα φοιτητικά χρόνια και τη δράση του Παληοτάκη σε αυτά, αναρτούμε σήμερα την αποχαιρετιστήρια ομιλία του, τον Ιούλιο του 1963, προς τους φοιτητές της Ρώμης. Ήταν η τελευταία ομιλία του, γιατί μετά από αυτή επέστρεψε στην Ελλάδα. Αν διαβάσουμε και τον τίτλο που ο ίδιος είχε δώσει, θα διαπιστώσουμε πως κατά βάθος επιθυμούσε να λειτουργήσει ως μια “Ανοιχτή Επιστολή προς την Ελληνική κοινή γνώμη”. Μέσα σ’ αυτήν καθρεφτίζονται οι αγωνίες των Ελλήνων σπουδαστών του εξωτερικού αλλά και οι πάγιες αρρυθμίες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που αδυνατούσε να απορροφήσει το πλήθος των νέων που διψούσαν για ανώτατες σπουδές ή ακόμη κι αυτούς που τους έδιωχνε διά παντός λόγω κοινωνικών και πολιτικών φρονημάτων. Βλέπετε, τότε, υπήρχαν κι αυτές οι “ιδιορρυθμίες”! Δεν ήταν, όμως, μόνο αυτές οι δυσκολίες. Ήταν και το επίπεδο εκπαίδευσης και γνώσεων, που είχαν να αντιμετωπίσουν όσοι αποφάσιζαν να δοκιμάσουν την τύχη τους στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού. Ο ίδιος ο Παληοτάκης μας έχει εξομολογηθεί, για παράδειγμα, ότι, όταν εκείνος γράφτηκε στη σχολή του, είχε να υπερκεράσει προβλήματα με ύλη που ποτέ δεν είχε διδαχτεί στην Ελλάδα, όπως οι συναρτήσεις! Και, φυσικά, οι διαχρονικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και σήμερα όσοι “ξενιτεύονται” για σπουδές. Τα χρήματα ποτέ δεν φτάνουν, η γλώσσα είναι πάντα ένας σκόπελος που πρέπει να ξεπεραστεί, ο ρατσισμός και οι διακρίσεις που δεν παύουν να υπάρχουν… Και έρχεται, φυσικά, η ώρα της επιστροφής… Η ελληνική κοινωνία τούς φερόταν πιο σκληρά και με μεγαλύτερη δυσπιστία από την “αφιλόξενη ξένη χώρα”. Κοπρίτες τους θεωρούσαν, αλήτες που έφαγαν τα λεφτά του μπαμπά τους, που εξαγόρασαν μαθήματα και καθηγητές… Και που, τελοσπάντων, δεν ήταν άξιοι να συγκριθούν με τα “ντόπια καμάρια”!…

Διαβάζουμε την “επιστολή” του, μαθαίνουμε… και, όπως πάντα, ξεχνάμε….

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΡΩΜΗΣ

Εν Ρώμη 27 Ιουλίου 1963

“Ανοιχτή Επιστολή προς την Ελληνική κοινή Γνώμη”


Έχει γίνει πλέον συνείδηση στην Ελληνική Κοινή Γνώμη η σοβαρότητα και η ευθύνη με την οποία η Ελληνική Φοιτητική Νεολαία αντιμετωπίζει – με τις αναγεννητικές της προσπάθειες – το όλο ζήτημα της παιδείας μας.

Οι σπουδαστές του Εξωτερικού δεν ήταν δυνατόν να μείνουν ξένοι σε μια τέτοια σοβαρή προσπάθεια και, αν και μακριά από την Πατρίδα μας, αισθανόμεθα την υποχρέωση και την ανάγκη να ενωθούμε με τους συναδέλφους μας της Ελλάδος και από κοινού να αντιμετωπίσουμε το μεγάλο αυτό πρόβλημα που λέγεται Ελληνική παιδεία. Πρόβλημα στο οποίο, κατά μέγα μέρος, οφείλετaι και η φυγή μας στο εξωτερικό. Ήδη η πράξη της αναχωρήσεώς μας από την Ελλάδα, αυτή κάθε αυτή, πιστοποιεί μια χωλαίνουσα κατάσταση, δηλαδή την αδυναμία των ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων μας να προσφέρουν σπουδές σε όσους το επιθυμούν, λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων, ώστε κατά αυτό τον τρόπο, σε μια μεγάλη μερίδα σπουδαστών με πραγματική επιθυμία και φλόγα μαθήσεως, η πολιτεία αδυνατεί να προσφέρει τη δυνατότητα σπουδής και περαιτέρω μορφώσεως. Φυσικό είναι, λοιπόν, όσοι έχουν τη δυνατότητα (αλλά τις περισσότερες φορές με μεγάλες θυσίες ) να καταφεύγουν σε Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Ακριβώς και από αυτή τη στιγμή αρχίζει και η “Οδύσσειά” τους… Διότι μαζί με τη φλόγα και την επιθυμία μαθήσεως φέρνουν μαζί τους και όλες τις αμαρτίες  της Ελληνικής παιδείας, για να πέσουν μετά στην πλάτη τους, όταν τους κρίνουν ή όταν ζητούν την αναγνώριση των αιτημάτων τους. Και τούτο διότι πολλοί σπεύδουν να κάμουν εύκολες κρίσεις και να μιλούν περί “ΕΚΜΑΥΛΙΣΜΟΥ” της Ελληνικής Νεολαίας στο Εξωτερικό και δεν καταναλίσκουν λίγη φαιά ουσία για να βρουν τις αιτίες του υπάρχοντος καρκινώματος.

Προτιμούν να μας φορτώνουν με ανύπαρκτον “Έκλυτον ζωήν”  και με άλλα φοβερότερα μυθεύματα της άρρωστης φαντασίας τους, ενώ θα έπρεπε να μας δείξουν λίγη στοργή -ή τουλάχιστον κατανόηση και συμπάθεια- και στο πρόσωπό μας να δουν έναν νέο με πραγματική τη θέληση της μαθήσεως και της ερεύνης. Έναν νέο που αποφάσισε να παλέψει με τις αναρίθμητες δυσκολίες που συναντά κάθε ημέρα (από την στιγμή που θα πατήσει στο ξένο έδαφος) μέχρις ότου τις ξεπεράσει και κατορθώσει να πραγματοποιήσει το σκοπό του. Δυσκολίες σοβαρές που απαιτούν μια κατάλληλη προπαρασκευή, που, αν δεν υπάρχει, αποκτάται, με συνέπεια την απώλεια πολυτίμου χρόνου. Επί παραδείγματι: Το επίπεδο σπουδών το οποίο αντιμετωπίζει ο Έλληνας σπουδαστής του Εξωτερικού, επίπεδο βασισμένο στην κατάρτιση που παίρνει ο σπουδαστής στην Μέση Εκπαίδευση, που η Ελληνική εν συγκρίσει υστερεί ποιοτικώς και ποσοτικώς, δηλαδή στην στάθμη και στην διάρκεια των σπουδών (προγράμματα αρτιότερα και πιο  συγχρονισμένα καθώς και ένα έτος επιπλέον στη Μέση Εκπαίδευση). Από την αρχή λοιπόν ο Έλληνας σπουδαστής βρίσκεται σε μειονεκτική θέση έναντι των συναδέλφων του της ξένης χώρας από απόψεως προετοιμασίας και ως εκ τούτου είναι υποχρεωμένος να υποστεί μια σκληρή δοκιμασία και πολλές φορές δημιουργείται μια κατάσταση πολύ δραματική και κρίσιμη, αν αναλογιστεί κανείς τις δυσμενείς ψυχολογικές συνθήκες στις οποίες ζει, η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην εγκατάλειψη των σπουδών του.

Στην πρώτη αυτή φάση των σπουδών θα πρέπει να προστεθεί και η βασική δυσκολία της γλώσσας. Η γνωστή διάταξη, ότι απαιτείται η γνώση της γλώσσης για την παρακολούθηση των Πανεπιστημιακών σπουδών στο εξωτερικό και οι σχετικές εξετάσεις, δίνουν μόνο την δυνατότητα αντιμετωπίσεως των απλούστερων σχέσεων της καθημερινής ζωής. Στην πραγματικότητα, η απαιτουμένη γνώση της γλώσσης για την αντιμετώπιση των Ανωτάτων σπουδών αποκτάται σε ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι δύο αυτές βασικές δυσκολίες, Γλώσσα και Προετοιμασία, μαζί με το πρόβλημα της προσαρμογής στο ξένο περιβάλλον, δημιουργούν μια κατάσταση, στην αρχή κυρίως των σπουδών, όπως παραπάνω αναφέραμε, κρίσιμη και δραματική, προς επιτυχή αντιμετώπιση της οποίας οι Έλληνες σπουδαστές καταβάλλουν κόπους και πολύτιμο χρόνο, τα οποία ουδείς τούς τα αναγνωρίζει.

Η επιστολή αυτή έχει αυτόν ακριβώς το σκοπό. Να εκφράσει την πικρία μιας μερίδας Ελλήνων σπουδαστών της Ιταλίας για την επικρατούσα αντίληψη της Ελληνικής κοινής γνώμης και την ελπίδα ότι θα ωθήσει τη δημοσιογραφία και τους ειδικούς επί του θέματος να ασχοληθούν σοβαρώς με το ζήτημα, για τη διεξαγωγή μιας λεπτομερούς και αντικειμενικής ερεύνης.

Επίσης σκοπός μας είναι η αποκατάσταση μιας πιο συχνής επαφής με τις Ελληνικές Φοιτητικές Οργανώσεις και κυρίως με το ευρύ κοινό. Μία επαφή σχεδόν ανύπαρκτος μέχρι τώρα, οι οποία δεν μπορεί παρά να αποφέρει θετικά αποτελέσματα. Είναι δυσάρεστο και λυπηρό να το αναγνωρίζει κανείς, αλλά εμείς αισθανόμεθα σαν απομονωμένοι και αποκομμένοι από την Ελλάδα. Και όμως σκιρτούμε για αυτήν και, τώρα που βρισκόμαστε μακριά, περισσότερο από κάθε άλλη φορά καταλαβαίνουμε την αξία της πατρίδος και της οικογένειας.

Ζητούμε την συμπαράστασή σας. Ζητούμε τη στοργή και τις κρίσεις σας. Και τα δύο απαραίτητα στοιχεία για να φέρομε εις πέρας το σκοπό μας. Ζητούμε να πιστέψετε στην ειλικρίνεια αυτής της επιστολής.

Εκ μέρους μας ούτε η θέληση λείπει, ούτε το πάθος και η αγάπη για τη σπουδή και για την επιστημονική έρευνα. Η μεγαλύτερη επιθυμία μας είναι να συμβάλουμε και Εμείς στην Πρόοδο της Πατρίδος μας.

Παληοτάκης

Φοιτητής των Ελλήνων σπουδαστών της Ρώμης

Ρώμη 27/07/1963

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply