Από το αρχείο Παληοτάκη Νο. 5

Επιστολή – εξομολόγηση του Παληοτάκη στην κόρη του Βάνα ως μέρος στην αυτοβιογραφία του.


Αγαπημένη μου VANESSA

Ίσως να θυμάσαι, κάπου στα βάθη της μνήμης σου, από τις δικές μου διηγήσεις αλλά περισσότερο από τις διηγήσεις των φίλων και συντρόφων, ότι το 1967, στη Γυάρο, το κυρίαρχο σύνθημά μου ήταν το «VANA RITORNERO», γραμμένο στο τεράστιο καπέλο που φορούσα.

Από το σύνθημα αυτό αντλούσα δυνάμεις και κουράγιο για να αντέξω νικηφόρα αυτή μου την δοκιμασία.

Το Κόμμα, η Ε.Δ.Α., η Νεολαία Λαμπράκη είχαν διαλυθεί, τα στελέχη σκόρπισαν σαν τους ποντικούς στους υπόγειους διαδρόμους της παρανομίας και έβγαιναν μόνο τη νύχτα. Η μεγάλη μάζα των συντρόφων βρίσκονταν ή για «παραθέριση» σε κάποιο νησί -Γυάρος, Λέρος, Άγιος Στράτης- ή στις φυλακές και στα κολαστήρια της Μπουμπουλίνας και της Ε.Α. Τ. – Ε.Σ.Α.

Αυτή η αυτοβιογραφία μου είναι το τελευταίο κληροδότημα που σου αφήνω. Το πρώτο που δεν είναι σε χρήμα ή σε ακίνητα.

Πριν, όμως, αρχίσω να γράφω, πρέπει να σου αποτυπώσω -όσο πιο συνοπτικά μπορώ- το ιδεολογικό – πολιτικό κλίμα, το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννήθηκα και ανδρώθηκα, τουλάχιστον μέχρι τα 18 μου. Είχα την τύχη και την ατυχία να ωριμάσω πρόωρα κάτω από συνθήκες δύσκολες και να διαμορφώσω ένα χαρακτήρα, από πολύ μικρός, γεμάτο αντιφάσεις αλλά και ειλικρινή ανιδιοτέλεια.

Πέρασα, όπως λέμε εμείς οι Αριστεροί, από το Εγώ στο Εμείς. Ανήκω και εγώ, ο ασήμαντος, ο ανώνυμος, στις στρατιές των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων που γοητεύτηκαν, πίστεψαν και τους κέρδισαν για πάντα, ψυχή και σώματι, τα ιδανικά της Αριστερής ιδεολογίας, μα που στο τέλος απογοητεύτηκαν από τη δογματική γραφειοκρατία που κυριάρχησε, σχεδόν σε όλες τις αποφασιστικές εκδηλώσεις της Αριστερός. Κατάλαβαν όλοι τους πολύ καλά ότι οι ιδεολογίες δε φτιάχνουν ανθρώπους με ανθρωπιά, με την ευρύτερη έννοια.

VANESSA,

Εγώ είμαι παιδί της κατοχής και ανήκω στη γενιά του Εμφυλίου πολέμου. Μια γενιά που ανδρώθηκε μέσα σε ιδανικά και σε καθήκοντα, και έμαθε να Αγωνίζεται. Μία γενιά που είδε συντρόφους σκοτωμένους από τους Γερμανοφασίστες, άλλους από τους Χίτες, τους Ταγματασφαλίτες, από τον αδελφό Ελληνικό στρατό και από τους συμμάχους μας. Είδα κεφάλι συγγενούς μας κρεμασμένο σε παλούκι και κοπελίτσες, κάτω των 18 χρονών, να τους κόβουν τα μαλλιά τους γουλί.

Μια γενιά που θυσίασε τα πάντα και δεν τους έμεινε τίποτα. Μία γενιά που κόλλησε με πάθος και αυτοθυσία πάνω σε ένα ΛΑΘΟΣ.

Όλοι αυτοί οι σύντροφοι, παλαιοί και νεότεροι, του Κ.Κ.Ε. είναι υπόλογοι μπροστά στον Ελληνικό Λαό, γιατί -ενώ τους χάρισε ο Λαός μας

νίκες- αυτοί τις θάψανε μια- μια. Άρχισαν με τη Βάρκιζα και τέλειωσαν με την 21 Απριλίου 1967.

VANESSA,

Από την πρώτη τάξη του ιδιωτικού Δημοτικού σχολείου·, άρχισα να διαμορφώνω δυο προσωπικότητες. Να ζω δυο ζωές ταυτόχρονα. Μία κρυφή από όλους -όχι φυσικά από τα όνειρά μου- αποκλειστικά για εμένα, αλλά παρουσίαζα και μια άλλη προσωπικότητα, ανοιχτή σε όλους, κάποιες φορές αληθινή αλλά περισσότερο ψεύτικη.

Γι’ αυτό δεν ευθύνεται μονάχα η φτώχεια μας. Εξίσου ευθύνονται και οι πολιτικό-ιδεολογικές συνθήκες κάτω από τις οποίες μεγάλωσα και ανδρώθηκα. Οι συνθήκες βίας και κοινωνικής καταπίεσης για τους πολίτες Β’ κατηγορίας. Ήμουν από τα παιδιά που δει έχουν μέλλον για σπουδές, για δουλειά, για ζωή, για όνειρα.

Οι επιθυμίες μου και τα όνειρά μου να επιβληθώ στον παιδικό κόσμο της άρχουσας κοινωνικής τάξης της Λαμίας, σε όλα τα επίπεδα, ήταν κυρίαρχη διαχρονικά πάνω μου. Έπρεπε να επιβιώσω και να επιβληθώ ανάμεσα στα πλουσιόπαιδα, στα παιδιά των τραμπούκων, των χιτών, των Τ.Ε.Α., των νεόπλουτων και της κυρίαρχης ιδεολογίας του χρήματος. Αυτή την επιβολή την επιδίωκα όχι μόνο με την εξυπνάδα μου, την αθλητική μου δραστηριότητα, την επιτυχημένη κοινωνική μου επικοινωνία, με τον ανοιχτό μποέμικο χαρακτήρα μου, αλλά πολλές φορές και με το ξύλο.

Τα οικογενειακά μου προβλήματα, τα όνειρά μου και τις φαντασιώσεις μου τα κρατούσα σφικτά μέσα μου κρυμμένα: προβλήματα Αντίστασης, οικογενειακής ιδεολογίας. Εμφυλίου πολέμου, προβλήματα βιοποριστικά και ηθικών αρχών.

Ανήκα και ανήκω σε μια ΣΙΣΥΦΕΙΑ ΓΕΝΙΑ.

ΒΑΝΑΚΙ μου,

είναι πολλά, πάρα πολλά που θυμάμαι ακόμα, πριν κυριαρχήσει απόλυτα το Αλτσχάιμερ πάνω μου. Νομίζω λοιπόν ότι πρέπει να περιοριστώ; σε εκείνα που θυμάμαι ακόμα και που, κατά τη γνώμη μου, σημάδεψαν τη ζωή μου, διαμόρφωσαν το χαρακτήρα μου: από την πρώτη επαφή μου, παιδί ακόμα, με τη Γερμανοϊταλική φασιστική κατοχή της Ελλαδίτσας μας, τις πρώτες τάξεις του ιδιωτικού Δημοτικού Σχολείου Λαμίας και τα υπέροχα γυμνασιακά μου χρόνια, με όλες τις περιπέτειες -καλές και κακές- μέσα στο κλίμα του Εμφυλίου αλληλοσπαραγμού και της αλληλοεξόντωσης στην πατρίδα μας και της μετεμφυλιακής περιόδου, μέχρι την παράνομη έξοδό μου από την Ελλάδα στην Ιταλία, το 1958, για σπουδές.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply