Λόφοι από νεκρούς

Το ένατο μέρος του αφιερώματός μας στο βιβλίο «Σκέψου Άνθρωπε», καταδεικνύει ότι η λειτουργία των στρατοπέδων συγκέντρωσης – εκτός των άλλων φρικιαστικών λεπτομερειών της ύπαρξής τους – οδήγησε και σε εκατομμύρια νεκρούς, σε βουνά από νεκρούς, όπως χαρακτηριστικά γράφουν στον τίτλο τους οι συγγραφείς.

Μέχρι σήμερα, ακόμη, δεν γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των ανθρώπων που εξολοθρεύτηκαν. Ίσως οι μόνοι που έχουν σχετικά ασφαλείς αριθμητικές μαρτυρίες να είναι οι εβραίοι.

Εξάλλου, ποιος προλάβαινε να κάνει καταγραφή; Ούτε καν οι πειθαρχημένοι και οργανωτικοί Γερμανοί, που τηρούσαν αρχεία των ενεργειών τους.

Η εξόντωση γινόταν ανεξέλεγκτη μετά τη συνειδητοποίηση της ήττας τους. Αλλά και στα λατομεία, στους χώρους καταναγκαστικής εργασίας, οι νεκροί δεν καταγράφονταν. Στοιβάζονταν σε λάκκους – και αυτή ήταν η μόνη τιμή που τους απονεμήθηκε.

.

9

Λόφοι από νεκρούς

.

Λόφοι από νεκρούς, λόφοι από στάχτες. Πόσοι οι νεκροί, πόσοι οι λόφοι; Ο Λόρδος Russel, από το Liverpool, ο οποίος υπήρξε – από το 1946 ως το 1951 – σύμβουλος του τμήματος αυτού των συμμαχικών δυνάμεων για τα εγκλήματα πολέμου των ναζί που κρίνονταν και δικάζονταν από στρατιωτικά βρετανικά δικαστήρια, και που είχε τον τρόπο και τη δυνατότητα να συμβουλεύεται έγγραφα από πρώτο χέρι, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της δίκης της Νυρεμβέργης, διαβεβαιώνει – στο έργο του «Η μάστιγα της σβάστικας», που έχουμε ήδη αναφέρει – ότι, από τα 12.000.000 πολιτών που δολοφονήθηκαν από τους ναζί, όχι λιγότερα από 9.000.000 εξολοθρεύτηκαν στα στρατόπεδα: από αυτούς, περίπου 6 εκατομμύρια ήταν εβραϊκής καταγωγής. Κάποια άλλη πηγή, επίσημη κι αυτή, ανεβάζει σε 11.000.000 τους νεκρούς των στρατοπέδων. Πιστεύω πως κανείς και ποτέ δεν θα μπορέσει να κάνει έναν ακριβή υπολογισμό, να δώσει έναν ακριβή αριθμό

Είναι αλήθεια πως η ναζιστική «διοίκηση» υπήρξε εξαιρετικά ακριβής, τουλάχιστον μέχρι τη στιγμή που οι ιθύνοντες του καθεστώτος δεν είχαν συνειδητοποιήσει ότι το παιχνίδι ήταν γι’ αυτούς χαμένο. Αλλά εγώ γνωρίζω πως, στο Μαουτχάουζεν, μετά το Νοέμβρη του 1944, ολόκληρα ανθρώπινα «φορτία», που προέρχονταν από τα στρατόπεδα της Δύσης και της Ανατολής, τα οποία εκκενώνονταν ως αποτέλεσμα της προώθησης των συμμαχικών δυνάμεων, δεν «καταγράφονταν» καθόλου. Τέτοιου είδους αφίξεις στη μεγάλη «πλατεία» του στρατοπέδου, όπου συγκεντρωνόμασταν και δίναμε το παρόν, δεν μπορούσαν να μη γίνουν αντιληπτές από εμάς, τους κρατουμένους, παρά το βαθύ σκοτάδι της νύχτας και τη μυστικότητα που προσπαθούσαν να κρατήσουν οι επικεφαλής σχετικά με το γεγονός της άφιξης τέτοιων «φορτίων». Την επομένη μέρα, δεν υπήρχε πια ούτε ίχνος από τους ανθρώπους που αποτελούσαν αυτά τα «φορτία». Γνωρίζω, επίσης, καλά ότι – από τους νεκρούς των καταραμένων στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας – δεν κρατούσαν παρά μόνο έναν περιληπτικό απολογισμό, ο οποίος σχεδόν ποτέ δεν αποστελλόταν στο κεντρικό στρατόπεδο. Γνωρίζω, ακόμη, πως στη διάρκεια των μακρών και εξαντλητικών πορειών που ακολουθούσαν τις εκκενώσεις στρατοπέδων, λόγω της εισροής σε στρατόπεδα που δεν είχαν ακόμη εκτεθεί, πολλοί εξόριστοι δολοφονούνταν όταν καθυστερούσαν στην πορεία λόγω κούρασης. Και ξέρω, τέλος, πως -από αυτούς τους άλλους νεκρούς- δεκάδες χιλιάδες δεν κατεγράφησαν ποτέ.

Οι αριθμοί δεν έχουν πια κανένα νόημα. Εννιά εκατομμύρια; Έντεκα εκατομμύρια; Πώς μπορούμε να χωρέσουμε στην ικανότητα της ανθρώπινης σκέψης ή της ανθρώπινης φαντασίας έναν αριθμό τέτοιας τάξης μεγέθους; Ο Leon Poliakov αναφέρει, στο έργο του «Ο ναζισμός και η εξολόθρευση των Εβραίων», πως -από το Μάρτη μέχρι τον Δεκέμβρη του 1942- εξορίστηκαν στα στρατόπεδα 2.284.000 Πολωνοί εβραίοι (κι αυτό μόνο μέσα σε 10 μήνες!) και πως απ’ αυτούς -στην αρχή του 1943- είχαν κατορθώσει να είναι ακόμα ζωντανοί κάτι λίγο περισσότεροι από 200.000. Τον πρώτο χρόνο του πολέμου στη Ρωσία μεταφέρθηκαν εξόριστοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης 70.000 εβραίοι από τη Λετονία, από τους οποίους 4.000 μόνο παρέμεναν ζωντανοί στο τέλος του χρόνου. Από τη Λιθουανία 150.000, από τους οποίους, την ίδια περίοδο, είχαν παραμείνει ζωντανοί 35.000. Από τη Λευκορωσία 450.000, από τους οποίους επιβίωσαν 120.000. Και, φυσικά, σ’ αυτόν τον υπολογισμό δεν μετράμε τους άλλους πολίτες που δεν ήταν εβραίοι, για τους οποίους δεν υπάρχουν ακριβείς αριθμοί, των οποίων οι νεκροί, εντούτοις, έφταναν ακόμη και σε μεγαλύτερο αριθμό. Σε μια αναφορά του, στις 26 Δεκεμβρίου 1942, ο Χίμλερ αναφέρει στον Χίτλερ ότι μόνο στη διάρκεια των μηνών από τον Αύγουστο ως το Νοέμβριο εξορίστηκαν και εξοντώθηκαν (;) 363.311 πολίτες.

Στη Δίκη της Νυρεμβέργης, ένας υπολοχαγός του μεγάλου τεχνικού οργανωτή της σφαγής, του Adolf Eichmann, διαβεβαιώνει πως από τη Ρωσία μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα και σχεδόν καθ’ ολοκληρία εξολοθρεύτηκαν περίπου δύο εκατομμύρια πολίτες, εβραίοι και μη εβραίοι. Οι επίσημοι αριθμοί, όμως, που δίνουν οι Ρώσοι είναι 4.600.000, και οι αριθμοί που δίνουν τα άλλα κράτη είναι αντίστοιχα 3.450.000 Πολωνοί, 500.000 Τσεχοσλοβάκοι, 2.700.000 συνολικά από όλους τους άλλους λαούς. Οι Ιταλοί που συνολικά μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα ανέρχονται στους 43.000. Από αυτούς, γύρισαν ζωντανοί λίγο περισσότεροι από 3.000. Από το 1940 ως το 1945, μόνο στα στρατόπεδα του Άουσβιτς και του Maidanek, στην Πολωνία, εξολοθρεύτηκαν 6.312.000 άνθρωποι κάθε ηλικίας, κάθε θρησκείας, από είκοσι έξι εθνικότητες. Στο Άουσβιτς, οι Ιταλοί που εξολοθρεύτηκαν ανέρχονται στους 8.924, ανάμεσα σε περίπου τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπων που εξοντώθηκαν. Ο συνταγματάρχης Massimo Adolfo Vitale, που είχε προσκληθεί ως παρατηρητής στη δίκη που έλαβε χώρα στο δικαστήριο της Βαρσοβίας, τον Απρίλη του 1947, ενάντια στον Rudolf Franz Ferdinand Hoess, ο οποίος ήταν διοικητής του στρατοπέδου του Άουσβιτς και κύριος υπεύθυνος για τις σφαγές που έγιναν εκεί, αναφέρει πως ο ίδιος Hoess κατέθεσε πώς ο Himmler στόχευε, μετά τον νικηφόρο χιτλερικό πόλεμο, μία κολοσσιαία πόλη του Himmler, (“Himmlerstadt”) ικανή να στεγάσει δέκα εκατομμύρια άτομα, σκλάβους στην υπηρεσία της μεγάλης Γερμανίας. Έτσι, θα μπορούσε να συνεχιστεί η δημιουργία μιας τεράστιας παραγωγικής μηχανής ελάχιστου κόστους. Συγχρόνως, θα γινόταν μια φυλετική διαλογή και επιλογή μέχρι τις έσχατες συνέπειές της, μέχρι να επιτευχθεί – στην Ευρώπη και, μετά, στον κόσμο όλο, σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα – ο τέλειος (κατά τη θεωρία τους) τύπος ανθρώπου.

Εκκένωση των πτωμάτων στο στρατόπεδο του Nordhausen.
Κατά την απελευθέρωση των στρατοπέδων, οι στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων έρχονται αντιμέτωποι με την πραγματικότητα ενός τρόμου, ενός τρομακτικού θεάματος, τη βιαιότητα του οποίου τη βιαιότητα δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ανθρώπινο μυαλό.
.
Στρατόπεδο του Belsen.
Σωροί οι νεκροί, κατά συστάδες.
Κάποιοι ζωντανοί περιφέρονται ανάμεσά τους.
Ζωντανοί νεκροί αυτοί …
.
Στρατόπεδο του Νταχάου.
Πόση η βιασύνη, που επέτρεψε να αφεθούν έτσι οι νεκροί;
Κάποιοι χωρίς τα ρούχα τους.
Κάποιοι μάλλον νεκροί από καιρό, εγκαταλειμμένοι εκεί που έπεσαν…
.
Στρατόπεδο του Buchenwald.
Φρικιαστική σκηνή αδελφοσύνης.
Ο τρόμος και η απόγνωση που θα ένιωσαν αποτυπώνεται στα πρόσωπά τους, όπως και στα πρόσωπα των περισσότερων νεκρών της Πομπηίας.
.
Στρατόπεδο του Νταχάου.
Οι σύμμαχοι, οι κάτοικοι της περιοχής, οι ναζί με εντολή των συμμάχων (;) περισυλλέγουν τα πτώματα.
Μακάβριο έργο. Πρωτόγονα μέσα μεταφοράς.
Αλλά, αυτό θα κοιτάμε τώρα;
.
Λόφος από πτώματα.
Τα έχουν στοιβάξει μπροστά στα κτίρια του στρατοπέδου.
Πόση δύναμη πρέπει να έχουν για να αντέξουν,
εκτός αν είναι από τους υπευθύνους της εξόντωσης τόσων ανθρώπων…
.
Τάφοι γυναικών.
Αν μπορεί κανείς, με βεβαιότητα, να υποστηρίξει ότι αυτά τα ανθρώπινα σώματα  ό,τι έμεινε από αυτά είναι γυναίκες
.
Εκκενώνοντας τα στρατόπεδα από τα πτώματα.
Φορτώνονται στα καμιόνια,
οδηγούνται στην απόδοση της τελευταίας τιμής,
ομαδικά ή κατά μόνας.
.
Σώματα ευθυγραμμισμένα με απόλυτη τάξη.
Δεν αφήνουν ούτε ένα κενό.
Πώς φαίνονται όλα ίδια;
Οι τόσες διαφορετικές προσωπικότητες έγιναν όλοι γυμνά σώματα, ίδιου ύψους, ίδιων χαρακτηριστικών
.
Τάφοι στο δάσος.
Λίγο χώμα θα σκεπάσει τα σώματά τους.
Στη σκιά των δέντρων αναπαύονται τόσες ψυχές
.
Στρατόπεδο του Bergen-Belsen.
Και πάλι ευθυγραμμισμένοι οι νεκροί..
.
Λόφος από πτώματα εγκαταλειμμένα στο στρατόπεδο του Νταχάου.
Έχουν στοιβαχτεί σαν άχρηστα έπιπλα,
σαν σωροί από σκουπίδια,
σαν υλικά οικοδομών μετά από κατεδάφιση
.
Γυναίκες καθώς κατευθύνονται, σαν τρελές, προς τους θαλάμους αερίων.
Κρυφή φωτογράφιση από έναν κρατούμενο,
μέλος του κινήματος αντίστασης του στρατοπέδου.Ακολουθούν φωτογραφίες, που δίνουν ψήγματα ελπίδας,
που αποδεικνύουν τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής,
του ανθρώπινου μυαλού,
ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΕΠΕΖΗΣΑΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ
ΟΠΩΣ ΚΙ ΑΝ ΕΠΕΖΗΣΑΝ
.
Μια από τις γυναίκες που επέζησαν της εξόντωσης.
Σ’ αυτή τη φωτογραφία, μπορούμε να δούμε το ίδιο πρόσωπο σε δύο διαφορετικές φάσεις της ζωής του: στη μικρή ένθετη φωτογραφία, η γυναίκα αυτή με ένα μικρό κορίτσι, ανέμελη, πριν να μπει στα στρατόπεδα του θανάτου.
Στη μεγάλη, η ίδια γυναίκα υποβασταζόμενη από νοσηλευτικό προσωπικό, όπως την κατάντησαν οι συνθήκες του στρατοπέδου
.
Κάποιοι επιζήσαντες από τη θανάτωση, λίγα λεπτά πριν από την άφιξη των συμμαχικών στρατευμάτων.
.
Παιδί που επέζησε από θαύμα (!).
Το βλέμμα του, φυσικά, ξεπερνά κάθε σχολιασμό.
.

Το βιβλίο προέρχεται από το Αρχείο Παληοτάκη και η απόπειρα μετάφρασης έγινε από τον ίδιο τον Παληοτάκη.

Εάν επιθυμείτε να διαβάσετε το πρωτότυπο κείμενο στα ιταλικά, παρακαλούμε πατήστε δίπλα

Leave a Reply