2. Η δημιουργία των στρατοπέδων εξόντωσης

Συνεχίζουμε με το δεύτερο μέρος του αφιερώματός μας στο βιβλίο «Σκέψου Άνθρωπε», που αποτελεί μιαν ανάλυση για τη δημιουργία των στρατοπέδων συγκέντρωσης και για την παράλογη «λογική» της δημιουργίας τους.

Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό, που αποτυπώνει τους χώρους που στήθηκαν αυτά τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα οποία – όπως υποστηρίζει και ο συγγραφέας – είχαν ως απώτερο στόχο τους να λειτουργήσουν ως στρατόπεδα εξόντωσης εκατομμυρίων ψυχών.

Τα στρατόπεδα εξόντωσης που δημιουργήθηκαν από τους ναζιστές από τον πρώτο χρόνο άσκησης της εξουσίας τους στη Γερμανία (1933) δεν ονομάστηκαν, φυσικά, με τέτοια ορολογία από τους εμπνευστές τους: χρησιμοποιήθηκε η πιο γνωστή ονομασία τους ως στρατόπεδα συγκέντρωσης, και ισχυρίζονταν ότι σ’ αυτά εγκλείονταν οι «ακοινώνητοι»,  όσοι χρειάζονταν να «επανεκπαιδευτούν» στην κοινωνική ζωή, και μ’ αυτή τη λογική οδηγούσαν σε απομόνωση και εξόντωση όσους δεν παρείχαν εγγυήσεις ότι μπορούν να ενταχθούν και να είναι χρήσιμοι στη γερμανική κοινωνική ζωή: κοινοί εγκληματίες, Τσιγγάνοι, ομοφυλόφιλοι, άλλοι που κρίθηκαν ως εχθροί του καθεστώτος χωρίς να προηγηθεί κανενός είδους δικαστική διαδικασία, όλοι όσοι απειλούσαν να «μολύνουν» – με την παρουσία τους – την κοινωνία της «Άριας φυλής».

«Πολύ πριν από την εισβολή στην Πολωνία (1939) – σημειώνει ο λόρδος Russell, στο έργο του «Η μάστιγα της Σβάστικας» – το σύστημα των στρατοπέδων συγκέντρωσης ήταν ήδη σε πλήρη ισχύ στην επικράτεια του Ράιχ και – υπό την επιστασία του Χίμλερ – είχε βελτιωθεί η οργάνωση και είχαν πειραματιστεί και βελτιώσει τις μεθόδους τους στο σώμα και την ψυχή των γερμανών κατοίκων, κι όλα αυτά σε καιρό ειρήνης ακόμα. Με το έκτακτο Προεδρικό Διάταγμα της 29ης Φεβρουαρίου του 1933 (ο Χίτλερ δεν έχανε χρόνο, όταν επρόκειτο για τέτοια ζητήματα), εισάγεται – στο νομικό σύστημα του Γ’ Ράιχ – η «προστατευτική επιτήρηση», η “Schutzhaft”.  Όποιος έδινε το παραμικρό σημάδι πιθανής ενεργού αντίθεσης στο νέο καθεστώς εθεωρείτο υποψήφιος να το βλάψει. Με τέτοιου είδους μεθόδους, στα επόμενα 6 χρόνια, χιλιάδες Γερμανών κλείστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης για να τους «περιποιηθούν και να τους αναμορφώσουν». Πολλοί από αυτούς δεν μπόρεσαν να «απολαύσουν» ποτέ ξανά την ελευθερία τους. Στην Γκεστάπο είχαν αναθέσει το χρέος της «εξαφάνισης όλων των εχθρών του κόμματος και του εθνικιστικού κράτους». Μέσα από τη δράση αυτής της οργάνωσης, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης συνεχώς ανανεώνονταν με καινούριες αφίξεις φυλακισμένων, ενώ οι δυνάμεις των SS είχαν την “επιμέλεια” αυτών.»

Ο εγκλεισμός σ’ ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης γινόταν με απλή αστυνομική εντολή. Ο φασισμός στην Ιταλία είχε ήδη δώσει το παράδειγμα: οδηγούσε εκτός συνόρων, σε εξορία, τους εχθρούς του καθεστώτος. Οφείλουμε, φυσικά, να αναγνωρίσουμε τη διαφορετική αντιμετώπιση που «απολάμβαναν» οι εξόριστοι Ιταλοί σε σύγκριση με τους «έγκλειστους» Γερμανούς. Από νομική άποψη, άλλωστε, η κατάχρηση εξουσίας, η παραβίαση των δικαιωμάτων του πολίτη υπήρξε ίδια και απαράλλαχτη.

Δημιουργείται, έτσι, την ίδια χρονιά, το 1933, το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου, κοντά στο Μόναχο. Λίγο αργότερα, στήνεται το στρατόπεδο του Μπούχενβαλντ. Την εξέλιξη αυτού του στρατοπέδου μέσα σε λίγους μήνες έχει με θαυμαστό τρόπο παρουσιάσει ο Ernst Wickert, ο μεγάλος Γερμανός συγγραφέας και ποιητής, στο έργο του “Totenwald”, «Το δάσος των νεκρών». Αυτός δεν ήταν ένας πολιτικός μαχητής. Ήταν ένας μεγάλος καλλιτέχνης που, ταραγμένος και αγανακτισμένος από τη βιαιότητα του ναζισμού, δεν μπόρεσε να αποσιωπήσει και να κρύψει – αν και εθνικιστής ο ίδιος – την υποτονική οπωσδήποτε  διαμαρτυρία του. Στα 1934, τον συνέλαβαν στο σπίτι του και τον καταδίκασαν – για 4 χρόνια – σε καταναγκαστική εργασία στο Μπούχενβαλντ. Στη διάρκεια της φυλάκισής του, νιώθοντας λίγο-λίγο να εξαφανίζεται η προσωπικότητά του, γραπώνεται απελπισμένα στις αναμνήσεις από το εξοχικό σπίτι του, από τα βιβλία του, θυμάται το γραφείο του με το παράθυρο που έβλεπε στον ανθισμένο κήπο, και την κερασιά που χτυπούσε με τα κλαδιά της το τζάμι του. Όλα αυτά τον βοηθούν να ξεπεράσει την ανησυχία, να παραμείνει ο εαυτός του, ένας τεχνίτης του λόγου, ισχυρός μαχητής μιας εθελοντικής πολιτικής δράσης, στην οποία και για την οποία θα εγκαταλείψει το παλιό ταπεινό και υποταγμένο πνεύμα του. Ο Wickert, μετά από λίγο καιρό, απελευθερώθηκε. Δεν θα προσαρμοστεί, όμως, πια στην ατμόσφαιρα τρομοκρατίας που εγκαταστάθηκε στη χώρα του από το ναζισμό. Θα φύγει και θα εγκατασταθεί στην Ελβετία, όπου μετά θα καταγράψει τη μαρτυρία του.

Αλλά ο κόσμος δεν αντιδρά στις αποκαλύψεις, παρόλο που, στο μεταξύ, η «μηχανή» που εμπνεύστηκε και σχεδίασε ο Χίμλερ θα εξολοθρεύσει στα «γρανάζια» της εκατοντάδες χιλιάδες Γερμανούς, εβραίους και «Αρίους», τους πρώτους «ενόχους» μόνο και μόνο επειδή υπήρχαν και ζούσαν, επειδή χαρακτηρίστηκαν ως υπάνθρωποι σύμφωνα με τον ψευδο-φιλόσοφο Rosenberg, θεωρητικό του παραληρήματος που παρακολουθούμε στο βιβλίο «Ο Αγών μου». Πολλοί εβραίοι κατορθώνουν να διαφύγουν έξω από τα σύνορα: το ίδιο κάνουν πολλοί κομμουνιστές, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι, καθολικοί και προτεστάντες. Όλοι αυτοί μεταφέρουν, στις χώρες όπου καταφεύγουν, άμεσες μαρτυρίες για τον τρόμο που έχει εξαπλωθεί στη Γερμανία, για τους απαγχονισμούς, τους αποκεφαλισμούς, τους βασανισμούς, για τη μετατροπή των στρατοπέδων συγκέντρωσης σε στρατόπεδα εξόντωσης.

Ο κόσμος μοιάζει να είναι υπνωτισμένος. Δεν αντιδρά και δεν βλέπει τις εξελίξεις που καλπάζουν, αισθάνεται ότι έχει δεμένα τα χέρια από το Διεθνές Δίκαιο που πρεσβεύει τη μη παρέμβαση των άλλων κρατών στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κράτους. Διαπιστώνουμε, ακόμη μια φορά, την αλήθεια του λατινικού ρητού ότι «ο απόλυτος νόμος ισοδυναμεί με την απόλυτη αδικία». Ακόμη κι όταν, αργότερα, τα φασιστικά κράτη θα παρεμβαίνουν με θρασύτατο τρόπο στα εσωτερικά άλλων κρατών μετατρέποντας την παρέμβαση σε στρατιωτική εισβολή, όπως στην Ισπανία, ακόμη και τότε αυτοί, που επεφύλασσαν για τον εαυτό τους το ρόλο του θεματοφύλακα του πολιτισμού, θα αναλώνονται σε συζητήσεις επί συζητήσεων για το Διεθνές Δίκαιο. Έτσι, όμως, εγκαταλείπουν την εκκολαπτόμενη δημοκρατία της Ισπανίας στα χέρια των τυχοδιωκτών του φασισμού.

Δεν αντιδρά ο κόσμος, με εξαίρεση τις διαμαρτυρίες των διανοουμένων και των προοδευτικών κομμάτων. Οι επίσημοι διεθνείς κύκλοι, ακόμα κι όταν ρέει ποτάμι το αίμα – το αίμα των αθώων και των υπερασπιστών της ελευθερίας -, συναναστρέφονται με τον τύραννο, έχοντας την αυταπάτη ότι τα χαμόγελα της διπλωματίας μπορούν να σταματήσουν το παραλήρημα του μεγαλείου και της καταστροφής. Όπως με τον Μουσολίνι, και αργότερα με τον Φράνκο, τους ανέχονται και τους αφήνουν να «τρέχουν». Και οι κυβερνήσεις αισθάνονται ότι δεν δεσμεύονται να αντιδράσουν και να αναλάβουν την ανθρωπιστική ευθύνη τους, παρά τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης. Περιμένουν.. Και το 1938, όταν γίνεται η εισβολή στην Αυστρία και η εισβολή -σε δύο δόσεις- στην Τσεχοσλοβακία, επικυρώνουν την τύφλωση και τη δειλία τους με τη συμφωνία του Μονάχου. Αυτή η συμφωνία είχε ως στόχο να εμποδίσει την έκρηξη ενός πολέμου. Δεν θα εμποδίσει, όμως, την υποταγή λαών πολιτισμένων σ’ ένα καθεστώς σκλαβιάς και τρόμου, ακόμη πιο τρομακτικό απ’ αυτό στο οποίο είχε υποβληθεί ο γερμανικός λαός. Και, μετά από μερικούς μήνες, δεν θα εμποδίσει ούτε την εισβολή στην Πολωνία, την οποία εισβολή θα ακολουθήσει το ξέσπασμα του πιο τρομακτικού πολέμου που βίωσε ποτέ μέχρι τώρα η ανθρωπότητα.

Στις εισβολές και τους πολέμους, που διεξήχθησαν από τη Γερμανία του Χίτλερ, χρησιμοποιήθηκαν μέσα και όπλα εξαιρετικά ισχυρά, που κατασκευάστηκαν μέσα σε λίγα χρόνια, κάτω από τη μύτη αλλά και μπροστά στα μάτια των γύρω δυνάμεων. Όλα αυτά χρησιμοποιήθηκαν με περισσή αγριότητα σε βάρος των δύστυχων πληθυσμών των κατακτημένων λαών, με αγριότητα πολλαπλά μεγαλύτερη από αυτήν που ασκήθηκε σε βάρος των εσωτερικών εχθρών των ναζί. Αυτά τα νέα δεδομένα, καθώς επεκτείνεται ο χώρος κυριαρχίας τους, οδηγούν τους κατακτητές στο να δημιουργήσουν νέα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ένα πυκνό δίκτυο στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας, που υπήρξαν η κορωνίδα των κεντρικών στρατοπέδων διαλογής κρατουμένων, στήνεται και επεκτείνεται σιγά σιγά στην Τσεχοσλοβακία, στην Αυστρία, στην Πολωνία και στην ίδια τη Γερμανία: πρόκειται για έναν τερατώδη ιστό αράχνης, στον οποίο πιάνονται και ρίχνονται εκατομμύρια ανδρών γυναικών και παιδιών, χωρίς καμιά ελπίδα απελευθέρωσης εκτός από την ελπίδα του θανάτου. Στην Πολωνία παρουσιάζεται το πιο σύνθετο πρόβλημα για τους τρελούς θεωρητικούς της φυλετικής επιλογής. Κι αυτό, γιατί στον πληθυσμό της αθροίζονται περίπου 4 εκατομμύρια εβραίοι: για τους ναζί, η μόνη λύση είναι η ολική εξαφάνιση των μισητών μελών του ιουδαϊκού πληθυσμού, και μαζί μ’ αυτούς η εξαφάνιση όλων όσων αντιστέκονται στη ναζιστική κατοχή. Ο πολωνικός λαός, επομένως, θα πληρώσει το βαρύτερο τίμημα σε αριθμό εβραίων θυμάτων. Αλλά το πρόβλημα δεν διαφέρει ουσιωδώς και για τους άλλους κατακτημένους λαούς. Η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Νορβηγία, η Δανία και, αργότερα, η Ρωσία, η Γιουγκοσλαβία και η Ελλάδα, και στο τέλος η Ιταλία, όλα τα κατακτημένα κράτη θα πληρώσουν με το δικό τους τραγικό «ολοκαύτωμα» σε «κρατουμένους», των οποίων ο αριθμός δεν τελειώνει.

Η Γερμανία και οι κατεχόμενες απ’ αυτήν χώρες αποτέλεσαν ένα γιγαντιαίο σύστημα στρατοπέδων συγκέντρωσης
.

Τακτοποιημένες όλες οι εγκαταστάσεις σαν να πρόκειται για μια οργανωμένη πόλη. Το αρχιτεκτονικό σχέδιο του στρατοπέδου του Μαουτχάουζεν
.

Μαουτχάουζεν: Η πλατεία του «προσκλητηρίου των ψυχών». Δεξιά διακρίνονται τα πλυντήρια, τα μπάνια, οι θάλαμοι αερίων, τα κρεματόρια. Αριστερά, το σύμπλεγμα των εγκαταστάσεων
.

Το στρατόπεδο του Άουσβιτς – Birkenau
.

Το στρατόπεδο του Νταχάου. Μερική άποψη
.

Το σχεδιάγραμμα (πλάνο) του στρατοπέδου του Μπούχενβαλντ
.

Το δίκτυο των στρατοπέδων εργασίας (Kommandos) γύρω από το Μπούχενβαλντ
.

Άουσβιτς…Στην είσοδο του στρατοπέδου, η επιγραφή με τη σαδιστική κοροϊδία: «Η εργασία μας κάνει ελεύθερους»
.

Therezin…Στην είσοδο του στρατοπέδου, η επιγραφή με τη σαδιστική κοροϊδία: «Η εργασία μας κάνει ελεύθερους»
.

Η φύλαξη της «ελευθερίας»: φράχτης με αγκαθωτά σύρματα, που τα διαπερνά ρεύμα υψηλής τάσης
.

«Δύο οι λαοί, ένας ο πόλεμος», διακήρυξαν οι δικτάτορες. Και οδήγησαν τους δύο λαούς, Γερμανούς και Ιταλούς, σε μια τεράστια και ανείπωτη τραγωδία, για την οποία έφεραν μια τεράστια ευθύνη.
.

1η Σεπτεμβρίου 1939.
Εισβολή στην Πολωνία.
Αρχίζει η μεγάλη σφαγή
.

Το ταξίδι προς το στρατόπεδο. Άνθρωποι που μεταφέρονται όπως τα ζώα. και ακόμη χειρότερα.
.

Γέροι και νέοι, άντρες γυναίκες παιδιά καταφθάνουν στο στρατόπεδο και γίνεται η διαλογή του ανθρώπινου υλικού: καταναγκαστική εργασία ή θάλαμοι αερίων;
.

Η απόλυτη αδυναμία από την πείνα, ένα βήμα πριν από το θάνατο
.

Οι γυναίκες «φύλακες» του Rawensbruck
.

Μετά την απελευθέρωση.
Μερικά από τα μακάβρια ευρήματα των συμμαχικών στρατευμάτων
.

Πανόραμα της ζωής που περπατάει δίπλα στον θάνατο
.

Το βιβλίο προέρχεται από το Αρχείο Παληοτάκη και η απόπειρα μετάφρασης έγινε από τον ίδιο τον Παληοτάκη.

Εάν επιθυμείτε να διαβάσετε το πρωτότυπο κείμενο στα ιταλικά, παρακαλούμε πατήστε δίπλα

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply