Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα, κακιά σκουριά δεν πιάνει…;;;

Κάποια στιγμή, το Μάη, θυμήθηκα την ανάρτηση που είχαμε κάνει, στο ξεκίνημα του blog των Λαμπράκηδων, για τα μάρμαρα από τον τάφο του Γρηγόρη Λαμπράκη, στο Α’ Νεκροταφείο των Αθηνών.

Θα διαβάσετε παρακάτω το περιστατικό, όπως το περιέγραφα τότε. Με την ευκαιρία, θα ήθελα να κάνω την αποκατάσταση ενός λάθους μνήμης, η οποία τα τελευταία χρόνια δεν είναι και το καλύτερο σημείο μου. Και εννοώ το πλήθος του κόσμου που συνόδευσε τον Γρηγόρη στην “τελευταία κατοικία του”. Έγραψα για 500.000, ενώ οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις της εποχής μιλούσαν για πάνω από 700.000 ανθρώπους που παρευρέθηκαν και έδωσαν το παρόν στο τελευταίο αυτό αντίο, δίνοντας, παράλληλα την υπόσχεση για τη γέννηση του Κινήματος, με το σύνθημα “ΚΑΘΕ ΝΕΟΣ ΚΑΙ ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ” και “Ο ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ ΖΕΙ”.

Και τότε, εννοώ στη δικτατορία, με μεγάλη καθυστέρηση είχαμε πληροφορηθεί το γεγονός του βανδαλισμού, της σύλησης του μνημείου του Γρηγόρη. Είχαμε, όμως, κάποιες δικαιολογίες. Ζούσαμε σε ανώμαλο καθεστώς, σε συνθήκες παρανομίας και εξορίας, φυλακίσεων και βασανιστηρίων. Κάποιοι, βέβαια, πάντα αγρυπνούσαν. Είδαν την καταστροφή και ειδοποίησαν. Έστω και αργά, πήγαμε, παίρνοντας όλα τα μέτρα προφύλαξης, σώσαμε ό,τι μπορούσαμε, αφού με πολλή αγάπη και φροντίδα τα καθαρίσαμε, και τα φυλάξαμε, μεχρι να δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία να αποκατασταθεί η μνήμη, η ιστορία και η βεβήλωση. Έδωσα τα μάρμαρα στην ΕΜΙΑΝ, τον Οκτώβρη του 2007. Δεν έχω, έκτοτε, καμιά ενημέρωση για την τύχη αυτών των μαρμάρων.

Η Χούντα προσπάθησε να “λασπώσει” τη μνήμη και να τη “θάψει”. Δεν τα κατάφερε, αυτό είναι κάτι περισσότερο από σίγουρο. “Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα, κακιά σκουριά δεν πιάνει”. Εκτός κι αν οι σύντροφοι επιτρέψουν στο χρόνο και την αμέλεια να αποθέσει αυτή τη σκουριά στα μάρμαρα από τον τάφο του Γρηγόρη. Κι αυτή η σκουριά θα πονέσει πιο πολύ, περισσότερο από την όποια λάσπη μπορεί να έριξε η Χούντα, περισσότερο κι από το αίμα και το θάνατο που σκόρπισε το τρίκυκλο του Γκοτζαμάνη…

Παληοτάκης

Ναι, το μίσος είχε καλά καλλιεργηθεί

Παίρνω αφορμή από την προηγούμενη ανάρτηση των φίλων Δημήτρη – Μπάμπη και, μια και σήμερα είναι η μαύρη «επέτειος» της δολοφονικής επίθεσης σε βάρος του Γρηγόρη Λαμπράκη, θέλω να καταθέσω κάποιες πικρές προσωπικές μνήμες.

Ο τάφος του Γρηγόρη Λαμπράκη βρίσκεται στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας, όπου δίδεται χώρος τιμής και ανάπαυσης σ’ όλους τους άντρες και τις γυναίκες που πρόσφεραν στην Ελλάδα, στην ιστορία και στους αγώνες της.
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης παρέστη και μίλησε για την ειρήνη στη Θεσσαλονίκη, σαν σήμερα, το 1963. Ημέρα της εβδομάδας, Τετάρτη, τότε. Μετά το τέλος της εκδήλωσης δέχθηκε δολοφονική επίθεση, σε κεντρικό δρόμο της πόλης, από τρίκυκλο, στο οποίο επέβαιναν οι παρακρατικοί τραμπούκοι Σπύρος Γκοτζαμάνης και Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης. Τα τραύματα που του προκάλεσαν ήταν θανατηφόρα και, τελικά, υπέκυψε στις 27 Μαΐου 1963, ημέρα Δευτέρα, σε ηλικία 51 ετών. Ο θάνατός του προκάλεσε αγανάκτηση στην κοινή γνώμη, οξύτατη πολιτική κρίση, αλλά και διεθνή κατακραυγή.
Την επομένη, 28 Μαΐου, ημέρα Τρίτη, ένα πλήθος 500.000 ανθρώπων συγκεντρώθηκε στο Α’ Νεκροταφείο για το «Ύστατο Χαίρε». Γρήγορα, η συγκέντρωση μετατράπηκε σε διαδήλωση καταδίκης της δεξιάς κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Παλατιού.

Και παραθέτω το περιστατικό, που το χαρακτηρίζω ως έκφραση μίσους, ακόμη και μετά θάνατον, ακόμη και μετά τη «διάλυση» της Νεολαίας Λαμπράκη.
Στη διάρκεια της επτάχρονης Δικτατορίας, κοντά στο 1970, άνοιξη ή καλοκαίρι – αν δεν με απατά η μνήμη μου – μας ήρθε μια πληροφορία ότι ο τάφος του Γρηγόρη έχει συληθεί και δεν υπάρχει το μνημείο.
Ο νομικός και φίλος Χριστόφορος Αργυρόπουλος κι εγώ, ο Παληοτάκης, αναλάβαμε την υποχρέωση και το χρέος να επισκεφθούμε το χώρο. Διαπιστώσαμε ότι πράγματι είχε καταστραφεί ο τάφος και ότι η πράξη των βανδάλων δεν ήταν πρόσφατη: τα μάρμαρα ήταν σπασμένα και είχαν, μάλιστα, υποστεί τη φθορά του χρόνου και είχαν σκεπαστεί και από χώμα.
Μαζέψαμε, λοιπόν, τα «κομμάτια μας» και τα φυλάξαμε σαν το σώμα μας, σαν την ψυχή μας στα σκοτεινά χρόνια που διένυε η πατρίδα μας. Κομμάτια από το μάρμαρο που σκέπαζε τον τάφο του και στα οποία φαίνονταν το όνομα και τα αφιερώματα στο Γρηγόρη φροντίσαμε να τα διασώσουμε από το μένος και το μίσος όσων θα ήθελαν να συνεχίσουν ή να επαναλάβουν μια παρόμοια ενέργεια.
Τον Οκτώβρη του 2007, αποφάσισα να παραδώσω μεγάλο μέρος του αρχείου μου στην Ε.Μ.Ι.Α.Ν., την Εταιρεία Μελέτης της Ιστορίας της Αριστερής Νεολαίας. Μέσα στα κείμενα, φωτογραφίες και αντικείμενα που τους παρέδωσα ήταν και δύο μάρμαρα από τον τάφο του Λαμπράκη, τα οποία – μέχρι τότε – τα είχα φυλαγμένα με αγάπη και περισσή προσοχή. Τα παρέλαβε η κυρία Αργυρώ Ρεκλείτη, γραμματέας της Ε.Μ.Ι.Α.Ν., στις 4 Οκτωβρίου του 2007, με δελτίο παραλαβής Νο 37.

Έχω χρόνια να επισκεφθώ τον χώρο ταφής, λόγω αντικειμενικών συνθηκών και προσωπικών υποχρεώσεων, που με κράτησαν και με κρατούν πότε μακριά από την Ελλάδα και πότε μακριά από την Αθήνα. Ελπίζω το μνημείο να είναι στη θέση του, εκείνη την τιμητική, την οποία επιφυλάσσει η πατρίδα μας στους ήρωες και τους ευεργέτες…

Σήμερα, τελειώνει και το δικό μας αφιέρωμα στη μνήμη του Λαμπράκη και διαπιστώνουμε ότι η ιστορική μνήμη των Ελλήνων είναι εξαιρετικά ασθενής και αυτό μας κόστισε και θα μας κοστίσει εξαιρετικά ακριβά στο άμεσο μέλλον.

Ελπίζουμε να προσφέραμε ένα μικρό λιθαράκι στην καλλιέργεια της μνήμης, που «δένει» τους λαούς, που «γράφει» την ιστορία τους και που «τρέφει» τη νεολαία τους.

Παληοτάκης
ΓΙΑ Το blog ΤΩΝ Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply