ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ

Και η σημερινή αναδημοσίευση αφορά ένα κείμενο που αναρτήσαμε το 2012, αλλά η πρώτη “εμφάνισή” του ανάγεται στην έντονη – πολιτικά και αγωνιστικά – χρονιά του 1964. Το θέμα του είναι η σχέση των Διανοουμένων με τη Δημοκρατία και η δύναμη που αυτοί έχουν να καθορίσουν τις εξελίξεις και να διαμορφώσουν συνειδήσεις, κυρίως αυτές των νέων.
Τώρα που τα ξαναδιαβάζω, ειλικρινά με εκπλήσσει πώς ήταν δυνατόν εγώ, ένας απλός άνθρωπος, να βλέπω τόσο μακριά και οι ηγεσίες μας να αδυνατούν να δουν “πέρα από τη μύτη τους”. Πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατόν; Είναι τόσο ανίκανες ή τόσο “υποταγμένες”;
Τελικά, εκείνα τα χρόνια ήμασταν πιο κοινωνικοποιημένοι, πιο πολιτικοποιημένοι, περισσότερο “ενημερωμένοι”. Το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ που μας άνοιξαν τους ορίζοντες, που διευκόλυναν την ταχύτητα της επικοινωνίας, μάλλον το πέτυχαν σε βάρος της ποιότητας της επικοινωνίας και της ενημέρωσης.
Ίσως είναι καιρός να αναθεωρήσουμε αξίες και στάση, ποιότητα ζωής, να ξαναδούμε τη σχέση μας με την κοινωνία, την πολιτική, τους συνανθρώπους, τους φίλους…
Ακολουθεί η ανάρτηση του 2012.

Παληοτάκης

Το Μάη του 1964, είχα ασχοληθεί με το θέμα της συμβολής των Διανοουμένων στη θεμελίωση και το δυνάμωμα της Δημοκρατίας. Το ξαναδιάβασα και βρήκα ότι εξακολουθεί να είναι δραματικά επίκαιρο σήμερα.
Οι άνθρωποι του πνεύματος, στα δύσκολα χρόνια που διανύει η πατρίδα μας, οφείλουν να μη μένουν σιωπηλοί, να μην εξαντλούν το ρόλο τους σε μια θέση στη λίστα επικρατείας ή στα ψηφοδέλτια ως «κράχτες», να μην περιοριστούν στα ωραία λόγια, που όμως δε φτάνουν στα αυτιά αυτών που πρέπει να τα ακούσουν έτσι, ώστε να αναθαρρήσουν, να αγωνιστούν, να πατήσουν στέρεα στα πόδια και να αναζητήσουν το δρόμο τους μέσα σ’ αυτή τη σκοτεινιά που μας κυκλώνει.
Παραθέτω το κείμενο, που τότε είχα συντάξει, επεμβαίνοντας ελάχιστα – κυρίως στη γλώσσα.

«Ο πολιτικός αγώνας των διανοουμένων -ιδιαιτέρως αυτών που βρίσκονται στις επαρχίες και οι οποίοι επιθυμούν, πράγματι, να διασώσουν την ελευθερία τους- δεν συνίσταται μόνο στην προσπάθεια να καταστήσουν τους συμπολίτες τους ευαίσθητους στη γοητεία αυτής της ελευθερίας.
Αν θέλουν, λοιπόν, να διατηρήσουν την ελευθερία τους, πρέπει να πάψουν να είναι οι απρόσιτοι φιλόσοφοι και να μετατραπούν σε δασκάλους, χωρίς να διστάζουν να έρθουν σε επαφή και να ζήσουν με τις λαϊκές μάζες, και ιδιαίτερα με τα νιάτα που ανεμοδέρνονται από την «Αμερικανοποιημένη Γλυκιά Ζωή» της μοντέρνας εποχής.

Η Δημοκρατία είναι πρώτα απ’ όλα ΠΙΣΤΗ στην τελειοποίηση της ανθρώπινης φύσης και συνεπώς η διάδοση της κουλτούρας στη δημοκρατία έχει σαφή ανθρωπιστική κατεύθυνση.
Όλες οι θεωρίες περί «εκλεκτών» και «αρχηγών» είναι αντιδημοκρατικές, γιατί περιέχουν ιδέες ότι μόνο λίγοι είναι άξιοι να κατορθώσουν εκείνο που οι πολλοί δεν μπόρεσαν.
Η έννοια της Δημοκρατίας ήταν και είναι πάντα συνδεδεμένη με την έννοια της προόδου. Επομένως, οι ξεκάθαρες δημοκρατικές σκέψεις είναι το καλύτερο μέσο για την ανοικοδόμηση της συνολικής ευτυχίας, που θεμελιώνεται αποκλειστικά στον άνθρωπο.
Οι διανοούμενοι δεν πρέπει να ξεχνούν πως είναι οι φυσικοί φορείς διαμέσου των οποίων μπορεί να πραγματοποιηθεί η προοδευτική βελτίωση του ανθρώπου. Αυτή η συνεχής βελτίωση του ανθρώπου είναι και η ασφαλέστερη εγγύηση της ελευθερίας.
Οι αληθινοί δημοκράτες διανοούμενοι πρέπει να θεωρούν ως βασικό σκοπό τους το να καταστήσουν τη σημερινή νέα γενιά ικανή να παραλάβει -από τη γενιά της Αντίστασης- τη σκυτάλη της προοδευτικής επαναστατικής εξέλιξης. Συνακόλουθα, οφείλουν να την οδηγήσουν σταθερά και σίγουρα προς τα εμπρός.
Είναι καιρός, πλέον, όλοι οι αληθινοί δημοκράτες διανοούμενοι να αναλάβουν και πρακτική δουλειά. Να αναλάβουν την ορθή και προοδευτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας και των λαϊκών μαζών, διότι η Δημοκρατία έχει -στην εποχή μας- ένα βαθύ κοινωνικό περιεχόμενο. Οφείλει να γίνει, και στην Ελλάδα, “Δημοκρατία του εργαζόμενου λαού”.»

Αυτά έγραφα τότε. Κάποια, ίσως, φαίνονται απλοϊκά σήμερα, που όλα έχουν πάρει ρυθμούς ταχύτητας του φωτός, σε σχέση με τη δεκαετία του ‘60.
Όσο, όμως, κι αν τρέχει η τεχνολογία, οι αξίες παραμένουν σταθερές, τα κοινωνικά προβλήματα πολλαπλασιάζονται, η μοναξιά βαθαίνει, οι πνευματικοί άνθρωποι σωπαίνουν και οι νέοι μάς ψάχνουν και δεν μας βρίσκουν.
Στο τέλος, θα μας βρουν, αλλά δεν θα μας αναγνωρίσουν… Και θα μας αγνοήσουν, στην καλύτερη των περιπτώσεων.
Διανοούμενοι, αναλάβετε δράση – υπάρχει ακόμη πεδίο δράσης λαμπρό. Δεν έχουν «μολυνθεί» ακόμη όλοι οι χώροι. Υπάρχουν κάποιοι χώροι πάντα πρόσφοροι για το λόγο και την παρουσία και τη δράση σας: τα σχολεία, τα Πανεπιστήμια, τα στέκια των νέων, τα τηλεοπτικά παράθυρα, όπου θα πρέπει ο λόγος σας να είναι καταγγελτικός και οι προτάσεις σας συγκεκριμένες, ακόμη κι αν σας «κόβουν», ακόμη κι αν δεν σας ξανακαλούν!…
Δεν μπορούν να σας εμποδίσουν να αφήσετε το δικό σας αποτύπωμα στις καρδιές, στα αυτιά και στο μυαλό όσων σας ακούσουν. Και το δικό σας αποτύπωμα θα είναι βαθύ και μακράς διαρκείας. Αρκεί εσείς να το θελήσετε και να αναδυθείτε ξανά στην αιχμή των γενομένων, να βρεθείτε ξανά μπροστά από τα γεγονότα, όπως ταιριάζει, άλλωστε, στο ανάστημά σας…

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply