ΝΑ ΞΑΝΑΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ;;;;;; 21 Απριλίου 1967

Είναι πάντα επίκαιρο – δυστυχώς – ένα κείμενο που αναφέρεται στην επιβολή της επτάχρονης Δικτατορίας στην Ελλάδα. Και, φυσικά, δεν ωφελεί να αναφερόμαστε σε μια «μαύρη» επέτειο, αν δεν μάθουμε τις αιτίες που μας οδήγησαν σ’ αυτήν και αν δεν διδαχτούμε από τα λάθη μας, ώστε να μην τα επαναλαμβάνουμε. Γιατί για μας δεν είναι επέτειος, δεν είναι μόνο μια «μαύρη» επέτειος, είναι μια σκληρή εμπειρία, ένα κομμάτι της ζωής που ακόμη πονάει, αν και -τώρα στη βαθιά ωριμότητα- έχει αρχίσει -οδυνηρά, δυστυχώς- να ξεκαθαρίζει το τοπίο. Και λέω οδυνηρά, γιατί βρίσκω οδυνηρές ομοιότητες και αναλογίες με όσα ζούμε σήμερα και που μου θυμίζουν όσα εξαγοράστηκαν, ξεπουλήθηκαν και υπογράφτηκαν στη διάρκεια της Δικτατορίας.
Για μας τους Έλληνες, η Δικτατορία δεν ήταν η επιβολή μιας τιμωρίας σ’ έναν «αναρχικό» λαό. Δεν ήταν έμπνευση κάποιων «τρελών» ή υπερ-εθνικόφρονων στρατιωτικών. Δεν ήταν – τέλος – ένα «αυθόρμητο» γεγονός: ήταν «προγραμματισμένο», μόνο που οι πολιτικοί μας αρχηγοί – με ελάχιστες εξαιρέσεις φωτεινών ανθρώπων – δεν το έβλεπαν.
Πιστεύουμε πως ήταν οργανωμένο, προκειμένου να ανατραπεί το προοδευτικό κίνημα στην Ελλάδα, που είχε δυναμώσει πολύ και αισθάνονταν ότι αποτελούσε απειλή.
Ένας άλλος λόγος, πολύ σημαντικός και, κυρίως, μακροπρόθεσμος, ήταν η προετοιμασία και πραγματοποίηση ολοκληρωμένων μελετών σχετικά με τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας -κάτι που στις μέρες μας βγαίνει, σιγά σιγά στο φως, ή τουλάχιστον τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών, που αρχίζουν τώρα να παίρνουν σάρκα και οστά με τις έρευνες και τα σχέδια για το Αιγαίο.
Θεωρούμε, λοιπόν, ότι η επιβολή της Δικτατορίας δεν ήταν μόνο μια οπισθοδρόμηση για την Ελλάδα. Ήταν, κυρίως, μια υποθήκευση του μέλλοντός μας, με άγνωστες ακόμα -ή τουλάχιστον δυσδιάκριτες- τις συνέπειες.
Γι’ αυτό θεωρούμε ότι ήταν μεγάλη, τότε, η ευθύνη των πολιτικών δυνάμεων. Και πολύ μεγάλη η ευθύνη και των τότε ηγετών της Αριστεράς, που ακολουθούσε μια αδιάλλακτη πολιτική, που οδηγούσε σε αδύναμες κυβερνήσεις, που ανεβοκατέβαιναν στην εξουσία. Αυτή η έλλειψη κυβερνητικής σταθερότητας, η ανασφάλεια, η αναστάτωση ευνοούσαν ένα κλίμα αποδοχής -από την κοινωνία- μιας λύσης επιβολής αυταρχικών καθεστώτων.
Υπήρχαν κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις (όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, που -διαβλέποντας το επερχόμενο «τσουνάμι» της Δικτατορίας- ένα μήνα πριν, είχε δώσει εντολή να διασωθεί το αρχείο των Λαμπράκηδων καθώς και το προσωπικό του αρχείο, κι έτσι μπόρεσα εγώ, ως προσωπικός του γραμματέας, να το διασώσω μέχρι σήμερα) που έβλεπαν και προειδοποιούσαν ότι έρχεται μια δικτατορία -είτε από το παλάτι είτε από στρατιωτικούς. Οι περισσότεροι δεν ήθελαν να το παραδεχτούν. Και ούτε έκαναν κάτι για την αποτροπή του. Όπως και στον Εμφύλιο, τους έλειψε η πολιτική ωριμότητα και η πολιτική διορατικότητα, που είναι άκρως αναγκαία σ’ ένα πολιτικό ηγέτη. Με τη στάση τους διευκόλυναν την αλλαγή της κοινής γνώμης, τη στροφή της στην ανοχή της εκτροπής.
Κατ’ εμέ, ο λαός αντέδρασε συνετά στην επιβολή της Δικτατορίας. Δεν υπήρξαν, κατά βάση, βίαιες αντιδράσεις, δεν πήρε όπλα, όπως τον οδήγησαν στον Εμφύλιο. Με τη στάση του, σ’ όλη τη διάρκεια του καθεστώτος, έδειξε την απαξίωσή του, την αποδοκιμασία του. Όποτε του δόθηκε η ευκαιρία, εκφράστηκε.
Οι ηγεσίες, όμως, δεν υπήρξαν τόσο ώριμες. Δεν έχουν, ακόμη, κάνει την αυτοκριτική τους, δεν έχουν δει και αναγνωρίσει τα λάθη τους. Και το λέω αυτό, γιατί ευθύνες δεν έχουν μόνο οι Δικτάτορες ούτε μόνο όσοι κινούσαν τα νήματα πίσω από αυτούς. Ευθύνη έχουν και οι πολιτικοί, που έβλεπαν όσα εξυφαίνονταν ή που είχαν προειδοποιήσεις γι’ αυτά και δεν τα έπαιρναν σοβαρά υπόψη τους.
Περάσαμε στη μεταπολίτευση, τη ζούμε ακόμη, και μας καταδυναστεύουν πολλά από τα λάθη του παρελθόντος. Κινήσεις στο παρασκήνιο, προσπάθεια για πόλωση, για επανεκλογή των ίδιων προσώπων και των ίδιων φορέων, που μας οδήγησαν στην επιβολή των μέτρων και του ΔΝΤ.
Γιατί, λοιπόν, να αναφερόμαστε ξανά στη Δικτατορία; Μα για να μην επαναλαμβάνουμε, συνεχώς, τα ίδια λάθη. Στα χρόνια που διανύουμε πρέπει να είμαστε έξυπνοι, «διαβασμένοι», σε ετοιμότητα, προκειμένου να ανατρέψουμε όσα ετοιμάζονται, τώρα, και κινούνται υπόγεια και σε βάρος της χώρας μας. Να μάθουμε να κινούμαστε προσεκτικά, με ελιγμούς, με σοφία και συνέπεια, κρατώντας την αξιοπρέπειά μας.
Στις εκλογές που έρχονται πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Πρέπει να «εξαφανίσουμε» πολιτικά και με την ψήφο μας τα δύο κόμματα που μας οδήγησαν εδώ: τη Ν.Δ. και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Να βγουν κόμματα, που θα συνεργαστούν, για την ανάταση και ανάκαμψη της Ελλάδας. Ελπίζω η Αριστερά να κατανοήσει τα μηνύματα και τους κινδύνους της σημερινής εποχής και να μη «βολευτεί» στο ρόλο της Αντιπολίτευσης. Υπάρχουν ακόμη δυνατότητες για λύσεις και προτάσεις εξόδου από την κρίση.
Αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα που οφείλουμε να λάβουμε από την «επέτειο» της Δικτατορίας και όλες τις αναφορές σ’ αυτήν. Να μην επαναλαμβάνουμε τα λάθη μας, να διδασκόμαστε από αυτά, να βρούμε δρόμους και λύσεις, για να πορευτούμε -από εδώ και στο εξής- ως κυρίαρχος λαός, που δε θα επιτρέπει σε Δυνάμεις σκοτεινές, σε φίλους και εχθρούς, σε όσους απεργάζονται σχέδια σε βάρος μας, να τα πραγματοποιούν.
Έχουμε ιστορία μεγάλη. Έχουμε εμπειρία μεγάλη από εμφυλίους, πολέμους, ανατροπές καθεστώτων. Ας δέσουμε αυτή την εμπειρία με την ιστορία -για την οποία καμαρώνουμε και μας καμαρώνουν- και ας τη μετατρέψουμε σε ιστορική γνώση και ιστορική σοφία, ώστε αυτό να αποτελέσει την πολιτική δύναμη και σοφία, που είναι απαραίτητες για να διασωθεί και να κυβερνηθεί ένας τόσο σημαντικός – και κυρίως πολύ πονεμένος – λαός.

Όχι άλλες λαμογιές, όχι άλλα λαμόγια. Όλοι να αλλάξουμε συμπεριφορά, ήθος και να αποκτήσουμε υπεύθυνη και συνεπή στάση απέναντι στο κράτος μας, εφόσον απαιτούμε -και σωστά απαιτούμε- από τους πολιτικούς να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Να τις αναλάβουμε και εμείς και να ανοίξουμε την πόρτα σ’ ένα καινούριο μέλλον, για τα παιδιά μας και τα παιδιά τους, για τη συνέχιση της ιστορίας μας.

Δεν νομίζετε ότι είναι καιρός να καταλάβουμε ότι «μας είπαν ψέμματα πολλά, ψέμματα σήμερα μας λένε ξανά, ψέμματα μας λένε οι εχθροί μας, μα κι οι φίλοι μας μάς κρύβουν την αλήθεια», με ψεύτικες αλήθειες μας κοιμίζουν.

Παληοτάκης

Comments are closed.