Η ζωή και το έργο του Αντρέα Λεντάκη

Σήμερα ακολουθεί το δεύτερο αφιέρωμά μας για τον Αντρέα Λεντάκη. Παρουσιάζουμε ένα πολύ σύντομο “βιογραφικό” του Αντρέα, αν μπορούν σε ελάχιστες σελίδες να χωρέσει η ζωή ενός ανθρώπου, πόσω μάλλον του Αντρέα. Είναι ο ελάχιστος φόρος τιμής που μπορούμε να του αποτίσουμε για την προσφορά του αλλά και για τη φιλία του, με την οποία μάς τίμησε…

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΝΤΑΚΗΣ Πολιτικός, συγγραφέας, στοχαστής, φιλόλογος
1935-1997

ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ


Γεννήθηκε στην Αντίς Αμπέμπα Αιθιοπίας, από Έλληνες μετανάστες εκ Καρπάθου με κρητική καταγωγή. Ο πατέρας του, Βασίλης Λεντάκης, που γεννήθηκε στην Όλυμπο Καρπάθου, με κρητική ρίζα από το Λέντα, έξω από το Ηράκλειο, μετανάστευσε, στις αρχές του 20ού αιώνα, μέσω Αιγύπτου στην Αιθιοπία και παντρεύτηκε, στην Αντίς Αμπέμπα, την Ευαγγελία Νουάρου, από τις Μενετές της Καρπάθου. Από το γάμο τους γεννιούνται δύο παιδιά, ο Μιχάλης και, τρία χρόνια αργότερα, το 1935, ο Ανδρέας. Δυστυχώς, η μητέρα πεθαίνει τρία χρόνια μετά τη γέννηση του Ανδρέα.
Ο Βασίλης Λεντάκης διακρίθηκε, στη νέα του πατρίδα, τόσο ως οικοδόμος (κατασκεύασε πτέρυγα του παλατιού του Χαϊλέ Σελασιέ), όσο και ως γλύπτης. Έργα του σώζονται ακόμη σε πλατείες της Αντίς Αμπέμπα, όπως το λιοντάρι-έμβλημα στην πλατεία Ελευθερίας. Πολύ νωρίς, σε ηλικία εννέα χρόνων, ο Ανδρέας χάνει και τον πατέρα του, και τα δύο παιδιά αναλαμβάνει το ζεύγος Κουσουμπέση, που είναι η αδελφή της μητέρας τους, Ευδοκία, με το σύζυγό της, που τα μεγαλώνουν ως πραγματικοί γονείς.
Ο Ανδρέας Λεντάκης αρίστευσε στο σχολείο, παρότι αναγκάστηκε, από τα 14 του χρόνια, να εργάζεται (τότε απεβίωσε και ο προστάτης-θείος), κι όταν τελείωσε το 6τάξιο Γυμνάσιο, το 1953, έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα ως αριστούχος-υπότροφος της Ελληνικής Κοινότητας και εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η υποτροφία, όμως, σύντομα του αφαιρέθηκε – στη λήξη του πρώτου έτους σπουδών του – λόγω της δυναμικής εμπλοκής του στους δημοκρατικούς αγώνες της εποχής -Κυπριακό κ.α- ενώ εντάχθηκε και στην παράνομη ΕΠΟΝ. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία, ενώ, στη διάρκεια της φοίτησης και εξαιτίας της έντονης δράσης του, του αφαίρεσαν την ελληνική ιθαγένεια για 19 συναπτά έτη. Μόνο μεταπολιτευτικά, και μόλις το 1978, την επανέκτησε, όταν, για πρώτη φορά, έβαλε υποψηφιότητα δημάρχου στο Δήμο Υμηττού, αξίωμα που κατέκτησε, επί τρεις συνεχόμενες θητείες, και άφησε σπουδαίο έργο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Μιλούσε τέλεια έξι γλώσσες, εκτός της ελληνικής, την αγγλική, γαλλική, ισπανική, ιταλική και αιθιοπική γλώσσα. Ήταν βαθύς γνώστης της αρχαιοελληνικής και λατινικής Γραμματείας.

Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ

Ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΝΤΑΚΗΣ, ΗΓΕΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ’50 ΚΑΙ ΤΟΥ ‘60

1955-1957: Ιδρυτικό μέλος και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Φοιτητών της Φιλοσοφικής σχολής.
1955-1958: Ένταξη και δράση στην παράνομη ΕΠΟΝ.
1956: Ιδρυτικό μέλος της «Πανσπουδαστικής» και ο τελευταίος της αρχισυντάκτης, μέχρι το κλείσιμό της από τη δικτατορία, το 1967, ένα φύλλο το οποίο, επί 11 χρόνια, πρόσφερε στο προοδευτικό κίνημα.
1956–1957: Υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων της ΔΕΣΠΑ, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος.
1957: Βασικός οργανωτής του Α΄ Πανσπουδαστικού Συνεδρίου, στις εργασίες του οποίου υπήρξε Γραμματέας. Εκπροσώπησε το φοιτητικό κίνημα σε διεθνή συνέδρια (Μόσχα, Πράγα, Κούβα, Λονδίνο, Γκάνα), ενώ, στο Παγκόσμιο Forum Νεολαίας της Μόσχας, το 1964, εξελέγη Πρόεδρος του προεδρείου του Forum, για την προετοιμασία του τελικού Ανακοινωθέντος και των Αποφάσεων. Στη συνέχεια, με τον Τάκη Μπενά, επισκέφτηκε την Τασκένδη και ξαναγύρισαν στη Μόσχα, όπου επεξεργάστηκε το σχέδιο Διακήρυξης της Δ.Ν.Λ. (Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη).
1958: Στη Νεολαία ΕΔΑ, μέλος της Γραμματείας του Κ.Σ.
1958-1962: Μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Εργαζομένων Φοιτητών και Γραμματέας του από το 1958 έως και το 1962.
Ο Ανδρέας Λεντάκης είναι ο εμπνευστής του συνθήματος του «15% – προίκα στην παιδεία και όχι στη Σοφία» και του δημοψηφίσματος, που οδήγησε στη συγκέντρωση 1.000.000 και πλέον υπογραφών, καθώς και βασικός συντελεστής του φοιτητικού κινήματος του 1-1-4. Με τις ιδιότητές του αυτές συμμετέχει ως εκπρόσωπος της Ν. Ε.Δ.Α. στο Α΄ και Β΄ Συνέδριο της Ε.Δ.Α., το 1959 και το 1962 αντίστοιχα.
1963: Ιδρυτικό μέλος της Δ.Κ.Ν. «Γρηγόρης Λαμπράκης». Την ίδια εποχή εκδίδεται από την Κίνηση το βιβλίο του-ντοκουμέντο Νεοφασιστικές Οργανώσεις στη νεολαία. Στη συνέχεια, ηγετικό στέλεχος της Δ.Ν.Λ. ως το 1967.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ-ΑΝΤΙΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Στην ιστορική διαδήλωση, στην οποία σκοτώθηκε ο Σωτήρης Πέτρουλας, στα «Ιουλιανά» (1965), ο Ανδρέας Λεντάκης, που αποτελούσε στοχευόμενο πρόσωπο από την ασφάλεια την ημέρα εκείνη, -στοιχείο αρχείου Ιδρύματος Λεντάκη-, με την πληροφορία να έχει διαρρεύσει, αν και προειδοποιήθηκε, δεν εγκατέλειψε τις πρώτες γραμμές, τραυματίστηκε σοβαρά και μεταφέρθηκε, σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, στο νοσοκομείο. Εφημερίδα της εποχής είχε τίτλο, την επόμενη μέρα, «Πέτρουλας, Λεντάκης, νεκροί».

Ο Α. Λεντάκης είναι ο πρώτος πολιτικός κρατούμενος φοιτητής, μαζί με άλλον ένα φοιτητή της ιατρικής, τον Τάκη Γεωργίου, που ήδη το Φεβρουάριο του 1966 -πριν καν την έλευση της χούντας- εκτοπίζεται από την κυβέρνηση αποστατών του Στεφανόπουλου στην Άνδρο και τη Μήλο, επειδή τάχα ανέπτυσσαν πολιτική δραστηριότητα χωρίς να είναι…Έλληνες υπήκοοι!!! Στη Μήλο, ο Ανδρέας αξιοποίησε τον χρόνο του κάνοντας εξαιρετικές ιστορικές μελέτες, που προώθησαν την ιστοριογραφία της νήσου.

Με την εγκατάσταση της χούντας, τον Απρίλιο του 1967, είχε μεσολαβήσει ένα δίμηνο από την απελευθέρωσή του και αποφεύγει τη σύλληψη πηδώντας από το παράθυρο της πίσω πλευράς του σπιτιού του, αφού οι αστυνομικοί είχαν περικυκλώσει το σπίτι του, αλλά όχι και το τετράγωνο ολόκληρο, και ζει στην παρανομία, ενώ έχει ενταχθεί στο ΠΑ.Μ. (Πατριωτικό Μέτωπο) ασκώντας αντιστασιακό αγώνα. Συλλαμβάνεται τον Οκτώβριο του 1967, μετά από περιπετειώδη καταδίωξη στα στενά του Παγκρατίου, κατά την οποία οι αστυνομικοί δε δίστασαν να τον πυροβολήσουν. Βασανίστηκε άγρια στην Ασφάλεια της οδού Μπουμπουλίνας (μετέπειτα Υπ. Πολιτισμού), ενώ, στο διπλανό κελί με αυτόν, βρισκόταν ο Μίκης Θεοδωράκης, και μαζί εμπνεύστηκαν και συμφώνησαν σε ένα κοινό κώδικα επικοινωνίας. Για τα βασανιστήρια που υπέστη ο Ανδρέας Λεντάκης εκεί, ο Μίκης εμπνεύστηκε «Τα τραγούδια του Ανδρέα». Τα τραγούδια είναι από τα πλέον επικά του Μίκη και οι στίχοι πασίγνωστοι «είμαστε δυο, είμαστε τρείς, είμαστε χίλιοι δεκατρείς….», «…χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Ανδρέα, μετρώ τους χτύπους τον πόνο μετρώ, πίσω απ’ τον τοίχο πάλι θα ’μαστε παρέα τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ..». Ακόμη τα «Σου είπαν ψέματα πολλά» και «Είσαι Έλληνας».
Παρέμεινε στη φυλακή και την εξορία τέσσερα χρόνια. Εκτοπίστηκε στην Άνδρο και τη Μήλο, όπου του δόθηκε η ευκαιρία να μελετήσει την ιστορία τους και να γράψει βιβλία, με αποτέλεσμα να προωθήσει σημαντικά την ιστοριογραφία της Μήλου. Αργότερα, στις φυλακές Αβέρωφ και Αίγινας, στη Λέρο (στο Παρθένι και στο Λακκί) και στον Ωρωπό.

Στο βιβλίο του «Το Χρέος», ο ίδιος ο Μίκης αφηγείται:
«ΚΕΛΙ ΑΡ.3. Το κελί των γυναικών. Στον τοίχο κολλημένες φωτογραφίες παιδιών. Το γυναικείο άρωμα κρέμεται από το ταβάνι. Πλησιάζω το παράθυρο. Ο φωταγωγός. Η ταράτσα. Ο θόρυβος των γραφείων. Οι άγριες φωνές. Χτυπώ. Πλάι στο αποχωρητήριο, το πρώτο μου κελί. Ο ιούδας ανοικτός. Βάζω βιαστικά το μάτι. Ο Αντρέας! Υποχωρώ. Ένα μάτι με παρατηρεί. Μετά μεγαλώνει. Μπαίνω στο “μέρος”. Χτυπώ τον τοίχο συνθηματικά. Ξαναβγαίνω. Μια γρήγορη ματιά. Ο Αντρέας καθισμένος κατάχαμα, χορεύει! Μέσ’ στο κελί ετοιμάζω το Μορς των φυλακών. ΑΒΓΔ-ΕΖΗΘ-ΙΚΛΜ κ.λ.π. Χτυπάς πρώτα τη σειρά της ομάδας και στη συνέχεια τη σειρά του γράμματος μέσα στην ομάδα. Το απόγιομα πετώ το χαρτάκι από την τρύπα του Iούδα. Μετά ξαπλώνω πλάι στον τοίχο κι’ αρχίζουμε το κουβεντολόι. Ο Αντρέας μου διηγήθηκε τη δράση του και τη σύλληψή του. Τις ανακρίσεις και το μαρτύριό του πάνω στην ταράτσα. “Με χτυπούσαν με μικρούς σάκους γεμάτους με άμμο στο κεφάλι, γιατί γνώριζαν πως είχα μετατραυματική επιληψία…”.  Ο Λάμπρου αγαπούσε και θαύμαζε το “κεφάλι” του. Θαυμάζω τους Λαμπράκηδές σου, μου έλεγε. Έχουν όλοι θαυμάσιο μυαλό. Ο Μανωλάκος, ο Λεντάκης…’’.
Την άλλη μέρα μου φέρνουν το Θέμο, τον πρώτο μου σύντροφο στην παρανομία. Μεγάλη χαρά. Ως το βράδυ μου διηγείται. Τα νέα της παρανομίας κι ύστερα τα νέα της Ασφάλειας δεν έχουν τέλος.
Το βράδυ χτυπούν στην ταράτσα. Ο Αντρέας με ειδοποιεί πως πρόκειται για κάποιον Λαμπράκη. Ουρλιαχτά. Η καρδιά μου πάει να σπάσει. Πότε επιτέλους θα γλυτώσω απ’ αυτό το ανθρώπινο σφαγείο; Τότε σαν αστραπή χτύπησε τη σκέψη μου η ιδέα της απεργίας πείνας. Όχι μόνο για μένα. Για όλους. Ο Αντρέας συμφωνεί. Τι λέει η απομόνωση; Συμφωνεί. Ειδοποιώ τους φρουρούς. Έρχεται ο αξιωματικός. Του αναγγέλλω την απόφασή μου.
- Πόσο; με ρωτά.
- Έως το τέλος.
- Δεν κάνεις καλά.
- Δικός μου λογαριασμός
“Να πίνεις νερό με λίγη ζάχαρη”, χτυπά ο Αντρέας. Πρώτη, δεύτερη, τρίτη, τέταρτη, πέμπτη μέρα. Οι πιο δύσκολες, γιατί ο οργανισμός διαμαρτύρεται, αντιδρά, πονά. Μετά ζαλάδες. Ξαπλώνω. Ημέρα δωδέκατη. Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Ακούω τη γυναίκα μου να φωνάζει στους διαδρόμους: “Δολοφόνοι”. Θυμάμαι το τελευταίο μου μήνυμα: “Αρχίζω την τελευταία μου μάχη για τη Λευτεριά του Λαού μας…”.
Ο Αντρέας χτυπά γρήγορα και δυνατά. Διαμαρτύρεται. Και μετά: “Δεν είναι η τελευταία. Θα δώσουμε μαζί κι άλλες ως την τελική νίκη…”.

Με μεταφέρουν στα χέρια. Αυτοκίνητο. “Άγιος Παύλος”…»

Τα τραγούδια του Αντρέα:

Είσαι Έλληνας

Αυτό που ήσουν κάποτε θα γίνεις ξανά.
Πρέπει να γίνεις, πρέπει να κλάψεις.
Ο εξευτελισμός σου να γίνει τέλειος.
Η εκπόρθηση να φτάσει
ως τις ρίζες των βουνών.
Είσαι Έλληνας, είσαι Έλληνας.
Πίνεις την προδοσία με το γάλα,
πίνεις την προδοσία με το κρασί.
Ο εξευτελισμός σου να γίνει τέλειος,
πρέπει να δεις, πρέπει να γίνεις,
αυτό που ήσουν κάποτε θα γίνεις ξανά.

Είμαστε δυο

Είμαστε δυο, είμαστε δυο, η ώρα σήμανε οχτώ
κλείσε το φως, χτυπά ο φρουρός,
το βράδυ θα ‘ρθουνε ξανά.
Βαράνε δυο, βαράνε τρεις,
βαράνε χίλιοι δεκατρείς.
Πονάς εσύ, πονάω εγώ,
μα ποιος πονάει πιο πολύ.
Θα ΄ρθει ο καιρός να μας το πει.
Είμαστε δυο, είμαστε τρεις,
είμαστε χίλιοι δεκατρείς.
Καβάλα πάμε στον καιρό, με τη βροχή,
το αίμα πήζει στην πληγή
ο πόνος γίνεται καρφί, ο οδηγητής, ο Λυτρωτής.
Είμαστε δυο, είμαστε τρεις,
είμαστε χίλιοι δεκατρείς.
Ένας μπροστά, ένας μπροστά, οι άλλοι πίσω
ακολουθούν μετά σιωπή,
μ’ ακολουθεί το ίδιο τροπάρι το γνωστό.

Καιρός να δεις

Σου είπαν ψέματα πολλά,
ψέματα σήμερα σου λένε ξανά
κι αύριο ψέματα ξανά θα σου πουν
ψέματα σου λένε οι εχθροί σου,
μα και οι φίλοι σου
σου κρύβουν την αλήθεια.
Ψεύτικη δόξα σου τάζουν οι ψεύτες,
μα και οι φίλοι σου
με ψεύτικες αλήθειες σε κοιμίζουν.
Πού πας με ψεύτικα όνειρα,
πού πας με ψεύτικα όνειρα.
Καιρός να σταματήσεις, καιρός να τραγουδήσεις,
καιρός να κλάψεις και να πονέσεις.
Καιρός να δεις.

Το σφαγείο

Το μεσημέρι χτυπάνε στο γραφείο,
μετρώ τους χτύπους, το αίμα μετρώ.
Είμαι θρεφτάρι,
μ’ έχουν κλείσει στο σφαγείο,
σήμερα εσύ, αύριο εγώ.
Χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Ανδρέα,
μετρώ τους χτύπους, τον πόνο μετρώ.
Πίσω απ’ τον τοίχο πάλι θα ‘μαστε παρέα
Τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ, που πάει να πει
σ’ αυτή τη γλώσσα τη βουβή,
βαστάω γερά κρατάω καλά.
Μεσ’ τις καρδιές μας αρχινά το πανηγύρι
Τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ, τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ
τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ, τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ
Μύρισε το σφαγείο μας θυμάρι
και το κελί μας κόκκινο ουρανό.

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ

ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΥΜΗΤΤΟΥ (1978-1988)

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΔΑ (1987-1993)

Με τη μεταπολίτευση, υπήρξε Ιδρυτικό μέλος της νέας Ε.Δ.Α., ενώ ήταν και ο συντάκτης του κειμένου Διακήρυξης, που διαμόρφωνε ένα νέο πρόσωπο απαλλαγμένο από τους δογματισμούς της αριστεράς. Διετέλεσε Πρόεδρος της Ε.Δ.Α. από το 1987 ως το 1993.
Εξελέγη τρεις, κατά σειράν, φορές (1978, 1982 και 1986) δήμαρχος Υμηττού. Εκπροσώπησε την Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση επί τέσσερα χρόνια στο Συμβούλιο της Ευρώπης και εξελέγη δύο φορές Αντιπρόεδρος της Πολιτιστικής Επιτροπής των Περιφερειακών Οργανώσεων της Ευρώπης. Εμπνευστής και θεμελιωτής πανελλήνιων θεσμών, των ΚΑΠΗ -ίδρυσε το πρώτο ΚΑΠΗ το 1981-, του Ε.Α.Π. (Ελεύθερου Ανοικτού Πανεπιστημίου), του Θεάτρου Βράχων Υμηττού-Βύρωνα, που μετονομάστηκε αργότερα «Μελίνα Μερκούρη», του προγράμματος «Φροντίδα στο σπίτι», που μετά από μια τουλάχιστον δεκαετία άρχισε να εφαρμόζεται δειλά σε μεγάλους δήμους και μετονομάστηκε σε «Βοήθεια στο σπίτι», υπαίθρια διεθνή Συμπόσια Γλυπτικής κ.α. Εφάρμοσε πρώτος διακρατικά, πιλοτικά προγράμματα πρόληψης από τη χρήση τοξικών ουσιών και αξιοποίησης ελεύθερου χρόνου των εφήβων μέσα στα σχολεία και στο ωρολόγιο πρόγραμμά τους, σε συνεργασία με τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, την Π.Ο.Υ. και την Ιατρική Σχολή Αθηνών, ενώ, παράλληλα, καινοτομεί με προγράμματα Συμβουλευτικής και ψυχολογικής υποστήριξης σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και στην κοινότητα σε συνεργασία με τη Γ.Γ.Ν.Γ.
Ως δήμαρχος, συνεισέφερε τα μέγιστα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση εισάγοντας και εμπλουτίζοντάς την με δύο σημαντικές παραμέτρους, την κοινωνική και την πολιτιστική, αλλάζοντας τα μέχρι τότε δεδομένα.
Εξελέγη βουλευτής το 1989 και το 1990 με το Συνασπισμό. Παραιτήθηκε από βουλευτής και από πρόεδρος της ΕΔΑ τον Ιούλιο του 1993 και προσχώρησε στο νεοσύστατο κόμμα της Πολιτικής Άνοιξης, του Αντώνη Σαμαρά. Ήταν η αριστερή φωνή ενός πολυσυλλεκτικού κόμματος. Εξελέγη βουλευτής (πρώτος σε σταυρούς) τον Οκτώβριο του 1993 και ήταν Κοινοβουλευτικός της Εκπρόσωπος. Αναδείχτηκε σε πρώτο ομιλητή της Βουλής την περίοδο από το Νοέμβριο του 1993 μέχρι και τη διάλυσή της, τον Αύγουστο του 1996. Ο απολογισμός του έργου του (1993-1996) ήταν μεγάλος: 597 ερωτήσεις σε υπουργούς, 73 επίκαιρες ερωτήσεις, 285 αναφορές. Διετέλεσε μέλος της Διακομματικής Επιτροπής του Κοινοβουλίου στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, της Διακομματικής Επιτροπής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, της Επιτροπής Θρησκευμάτων και Ορθοδοξίας, της οποίας διετέλεσε και Γραμματέας.
Εντυπωσιακές για τη δομή του λόγου και την τεκμηρίωσή τους χαρακτηρίζονται οι αγορεύσεις του στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Οι καθηγούμενοι Ιερών Μονών Μετεώρων χαρακτηρίζουν μνημειώδη το λόγο του στη Βουλή, για τη διατήρηση της ιερότητας του χώρου των Αγίων Μετεώρων, και πολύ σημαντική, ως εκ τούτου, τη συνεισφορά του.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων χαρακτηρίζει τεράστια τη συμβολή του στο χώρο της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας με τις καθοριστικές παρεμβάσεις του στις απειλούμενες καταστροφές μνημείων και χώρων, με κυρίαρχη αυτή του Κεραμεικού, που τελικώς απέφεραν τη σωτήρια παρέκκλιση του Αττικό Μετρό.
Το 1989 προτείνει, με βαθιά δημοκρατική συνείδηση, την αποφυλάκιση των απριλιανών, για λόγους ανθρωπιστικούς και πολιτικούς, και την ίδια πρόταση επαναλαμβάνει στη Βουλή το 1996.
Έντονη δραστηριότητα επέδειξε σε επίπεδο ομιλιών-εισηγήσεων-παρεμβάσεων σε επιστημονικά συνέδρια, συμπόσια, ημερίδες, με αντικείμενο την πολιτική, την αρχαιοελληνική γραμματεία και την κοινωνική ανθρωπολογία.
Το 1994, πριν τις δημοτικές εκλογές, προάγει την ιδέα να συναινέσουν όλες οι πολιτικές δυνάμεις και να προβάλουν έναν, κοινής αποδοχής, υπερκομματικό υποψήφιο. Η πρωτοποριακή πρόταση δε γίνεται αποδεκτή και λίγο μετά, όταν συγκροτούνται οι κομματικές παρατάξεις με το δικό τους καθεμία υποψήφιο, κατήλθε ως υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων εκπροσωπώντας την Πολιτική Άνοιξη. Συνυποψήφιοί του οι: Δημήτρης Αβραμόπουλος, Θεόδωρος Πάγκαλος, Λεωνίδας Αυδής, Μαρία Δαμανάκη. Οι τεκμηριωμένες προτάσεις του για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για τη μετατροπή Αθήνας- Θεσσαλονίκης –Πάτρας σε Μητροπολιτικά Κέντρα, που οραματιζόταν πολύ πρωθύστερα από άλλους, το ολοκληρωμένο του πρόγραμμα-μελέτη για τον Ελαιώνα, το Γκάζι και Ψυρρή, που τα ήθελε ως Καλλιτεχνουπόλεις, και τόσα άλλα, δημιούργησαν τόση αίσθηση, ώστε ο Δ. Αβραμόπουλος, που χρίστηκε δήμαρχος, ομολόγησε αργότερα δημόσια: «Ο μόνος που ήξερε τι έλεγε προεκλογικά και είχε πρόγραμμα ήταν ο Ανδρέας Λεντάκης». Πολλές από τις θέσεις του Α. Λεντάκη μετακόμισαν εντέχνως σε προγράμματα μεταγενέστερων υποψηφίων, οι οποίοι τα οικειοποιήθηκαν ως να ήταν δικά τους.

Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑΣ-ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΛΕΝΤΑΚΗ

Ο Ανδρέας Λεντάκης υπήρξε διφυής προσωπικότητα με αντίστοιχου μεγέθους και σημαντικότητας πνευματικό έργο στους τομείς: πολιτική, ιστορία, φιλολογία, αρχαιολογία, λογοτεχνία, αρχαιοελληνική γραμματεία και κοινωνική ανθρωπολογία.
Έχει συγγράψει πάνω από 30 βιβλία: λογοτεχνικά (ποίηση), ιστορικά, αρχαιολογικά, πολιτικά, κοινωνικο-ανθρωπολογικά. Από τους σημαντικότερους τίτλους αναφέρονται οι εξής:

Οι νεοφασιστικές οργανώσεις στη νεολαία, πρωτοεκδόθηκε το 1963, από τη ΔΚΝ ¨Γρηγόρης Λαμπράκης¨
Τοτεμισμός, ποιητική συλλογή, Κέδρος, 1971. Δεύτερη γραφή Κέδρος, 1974 (επανεκδίδεται από εκδ. Gutenberg)
Σύμμεικτα Μήλου, Μπουκουμάνης, 1973
Ανακρέων και Ανακρεόντεια (ποιητική μετάφραση), Καστανιώτης, 1974
Η καταστροφή της Μήλου τον 18ο αιώνα, Αθήνα, 1974
Παρακρατικές Οργανώσεις και 21η Απριλίου, βιβλίο-ντοκουμέντο, Καστανιώτης, 1975
Παναγής Λεκατσάς, Θεμελιωτής της Εθνολογίας στην Ελλάδα, 1976
Οι ιερείς και αγιογράφοι Εμμανουήλ και Αντώνιος Σκορδίλης, Αθήνα, 1977
Ο αγιογράφος Εμμανουής Ιερεύς Σκορδίλης και ο Μανιάτης πειρατής, Λιμπεράκης Γερακάρης, Αθήνα 1979
Το Αρχοντολόι της Μήλου και τα οικόσημά του, Αθήνα, 1983
Paterna-Paternis Materna-Maternis, ένα κατάλοιπο της συλλογικής ιδιοκτησίας του γένους στο μεταβυζαντινό Δίκαιο, Αθήνα, 1985
Γυναίκα και Τοπική Αυτοδιοίκηση, Αθήνα, 1986
Δημοκρατία και Τοπική Αυτοδιοίκηση, Κοχλίας, 1986
Είναι η Γυναίκα κατώτερη από τον Άνδρα; Ή Πώς κατασκευάζεται η Γυναίκα, Δωρικός, 1986
Παλατινή Ανθολογία, ποιητική μετάφραση από τα αρχαία ελληνικά. Α΄ έκδοση Κέδρος, 1972, β΄ έκδοση με 5 ανατυπώσεις Δωρικός, 1988
Τα είπε όλα ο Μάρξ; Δωρικός 1990
Ιερά Πορνεία, Δωρικός, 1990
Ρωμανός ο Μελωδός, Κώστας Βάρναλης και Στρατευμένη Τέχνη. Α΄ έκδοση Κέδρος, 1977, δεύτερη γραφή Δωρικός, 1991
Ο έρωτας στην αρχαία Ελλάδα – Τόμος Α΄: Ο έρωτας στη θρησκεία ή Η ιδεολογία του έρωτα – Τόμος Β΄ : Η περίοδος πριν από την πατριαρχία – Τόμος Γ΄ : Η πορνεία – Τόμος Δ΄ : Οι εταίρες, Καστανιώτης, 1997-1999 (τετράτομο πολυσήμαντο έργο που ο συγγραφέας δεν ευτύχησε να δει στην κυκλοφορία)
Το Παρακράτος και η 21η Απριλίου, επανέκδοση Προσκήνιο, 2000 (προλογίζουν Γ. Α. Μαγκάκης, Π. Πετρίδης)
Τοτεμισμός, Επανέκδοση Τυπωθήτω- Γ. Δαρδανός, Δεκ. 2008

Εκδότης των περιοδικών Ένα και Δύο. Τελευταία έκδοση υπήρξε το τεύχος του Ιουνίου-Ιουλίου 1973, λόγω απαγόρευσής του από το καθεστώς της χούντας.

Διευθυντής της εφημερίδας «Ελληνική Αριστερά» από το 1976 έως το 1978.

Συνέγραψε και δημοσίευσε εκατοντάδες λήμματα (πλέον των 450) στη Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια και στην Εγκυκλοπαίδεια «Υδρία».

Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες (Νέα, Ελευθεροτυπία, Έθνος, Βήμα, Αυγή, Εξόρμηση, Ριζοσπάστης, Καθημερινή, Αδέσμευτος Τύπος, Πρώτη και Ελληνική Αριστερά) και σε περιοδικά (Επιθεώρηση Τέχνης, Οικονομικός Ταχυδρόμος, ΑΝΤΙ, Πανσπουδαστική, Αρχαιολογία, Διαβάζω, Η Λέξη, Ομπρέλα κ.α.), καθώς και σε Επετηρίδες.

Θα κλείσουμε το σημερινό αφιέρωμά μας στον Αντρέα με ένα μικρό you tube από το “Αρχείο Παληοτάκη“, το οποίο είχαμε τιτλοφορήσει: “Ο Μίκης τραγουδάει τα τραγούδια του Αντρέα“.
Είναι από τις σπάνιες ερμηνείες του Μίκη για τον σύντροφο και φίλο Αντρέα Λεντάκη.
Τραγούδια για τα βασανιστήρια που υπέστη ο Αντρέας στην περιβόητη “ΤΑΡΑΤΣΑ” της Μπουμπουλίνας.
Τα τραγούδια προέκυψαν από την “επικοινωνία” ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο “μορφές” των Λαμπράκηδων και της Αριστεράς γενικότερα.
Τραγουδήθηκαν από εκατομμύρια ανθρώπους, χρόνια τώρα.
Διαχρονικό θα μείνει και ενωτικό το “Είμαστε δυο, είμαστε τρεις”.
Κι αυτοί δυο ήταν. Και τους αγάπησαν χιλιάδες. Και τους πίστεψαν ακόμη περισσότεροι.

Τα οράματα και οι ιδέες τους επιβιώνουν και καλλιεργούνται ακόμη στις νεανικές ψυχές.
Γιατί κι οι δυο τους, και ο Μίκης και ο Αντρέας, υπήρξαν αιώνιοι έφηβοι.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Leave a Reply