Το blog των Λαμπράκηδων

Η «ΑΝΟΙΞΗ» ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!

Μάρτιος 1st, 2017

Τις τελευταίες μόλις μέρες, με δυο χρόνια καθυστέρηση, διάβασα στο διαδίκτυο ένα αφιέρωμα για την ταινία τεκμηρίωσης σε σκηνοθεσία Στέλιου Χαραλαμπόπουλου και παραγωγή Θάνου Λαμπρόπουλου, αφιερωμένη στη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη και στο κίνημα των Λαμπράκηδων.
Η ταινία φέρει τον τίτλο “Γρηγόρης Λαμπράκης: Ο «Μαραθώνιος» μιας ημιτελούς Άνοιξης”.
Τη δημοσίευση βρήκα -και αναδημοσιεύω και στο blog των Λαμπράκηδων- σ’ ένα άρθρο αναδημοσιευμένο από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», στις 23/02/2014.
Διάβασα κάποια λόγια του Στράτου Κερσανίδη σχετικά με την ταινία και αντιγράφω: “…δε μένει τόσο στα γνωστά, σχετικά, γεγονότα της δολοφονίας του και της πολιτικής του δράσης (του Γρηγόρη Λαμπράκη), αλλά περισσότερο στον άνθρωπο, το γιατρό, το γιο και αδελφό, τον αθλητή. Έτσι σκιαγραφείται μια ολοκληρωμένη, σύνθετη και πολύπλευρη προσωπικότητα, ένας άνθρωπος που αγαπούσε τη ζωή και όχι μόνο ανήκε στην αριστερά αλλά ζούσε και ως αριστερός!”
Και ο τίτλος που έδινε: “Μνήμη για το γελαστό παιδί της Αριστεράς”.
Ζητώ συγγνώμη για την παράβλεψη των δύο χρόνων που πέρασαν χωρίς να αντιληφθώ την ύπαρξη της ταινίας, και της αφιερώνω τον λίγο χώρο του blog των Λαμπράκηδων, ελπίζοντας να συμβάλω – έστω και λίγο – και μ’ αυτόν τον τρόπο στη διατήρηση της μνήμης της γενιάς μας…

Παληοτάκης

Η «ΑΝΟΙΞΗ» ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!

Αναδημοσίευση από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 23/02/2014

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Γρηγόρης Λαμπράκης: Ο «Μαραθώνιος» μιας ημιτελούς Άνοιξης η νέα ταινία τεκμηρίωσης σε σκηνοθεσία Στέλιου Χαραλαμπόπουλου και παραγωγή Θάνου Λαμπρόπουλου (Εταιρία Περίπλους). Ένα, λοιπόν, ντοκιμαντέρ τεκμηρίωσης που ήδη εξήλθε στην Αθήνα (από 20 Φεβρουαρίου) και παρουσιάζεται από τις 27 Φεβρουαρίου στη συμπρωτεύουσα.

Είμαστε 51 χρόνια από τις 22 Μαρτίου του 1963, όταν στο κέντρο της Θεσσαλονίκης έγινε απόπειρα δολοφονίας κατά του ανεξάρτητου βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη, πανεπιστημιακού γιατρού γυναικολόγου και ενδοκρινολόγου, αθλητή των δρόμου ταχύτητας και του μήκους και βαλκανιονίκη. Μετά από βαρύτατες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις πέθανε στο ΑΧΕΠΑ στις 27 Μαΐου. Η σωρός του μεταφέρθηκε με τρένο στην Αθήνα, όπου και έγινε η κηδεία του στις 28 με πλήθος κόσμου από εφτακόσιες χιλιάδες με ένα εκατομμύριο. Ο ανακριτής Σαρτζετάκης (μετέπειτα πρόεδρος της Δημοκρατίας) δεν δίστασε να παραπέμψει και ανώτατους αξιωματικούς της χωροφυλακής και της αστυνομίας. Αποκαλύφθηκε ένα φοβερό και τρομερό παρακράτος (η συμμορία της καρφίτσα) και άλλα, ενώ δύο περίπου εβδομάδες αργότερα παραιτήθηκε ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής.

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ

Όπως αποδείχθηκε, οι άνωθεν εντολές της αστυνομίας σε παρακρατικά στελέχη ήταν να στραπατσαριστεί (προς συμμόρφωση) ο Λαμπράκης. Όμως, ο λοστός λειτούργησε δολοφονικά και η σκηνή με το τρίκυκλο έμεινε ιστορική. Να θυμίσω πως ο Βασίλης Βασιλικός έγραψε το γνωστό αφήγημα Ζ, που αργότερα ο Κώστας Γαβράς το μετέτρεψε σε αποτελεσματική, πολιτική ταινία με δομές νουάρ.

Ο Δήμος Θέος είχε γυρίσει τότε το εξαιρετικό, μικρού μήκους ντοκιμαντέρ Οι 100 ώρες του Μάη και τώρα φθάνει η μεγάλου μήκους δίωρη δημιουργία.

Αρχικά, ο δημιουργός και η παραγωγή με τους συνεργάτες τους έκαμαν μια πολύ μεγάλη έρευνα, για να βρουν στοιχεία, μαρτυρίες, φωτογραφικό υλικό και ιδίως ανθρώπους για να μιλήσουν. Υπάρχουν σπάνια οπτικά ντοκουμέντα και όλα μαζί δένονται μ’ ένα επιδέξιο μοντάζ.

Η δολοφονία Λαμπράκη αποτέλεσε μια μέγιστη ιστορική και ιδεολογική τομή στην Ιστορία της χώρας μας. Αποδείχθηκαν και αναδείχθηκαν κάποια πολύ σημαντικά πράγματα:

1. Η έντονη εμπλοκή του παλατιού στα πολιτικά πράγματα της χώρας.
2. Η ύπαρξη οργανωμένου παρακράτους ιδίως με έδρα (δυστυχώς) τη Θεσσαλονίκη.

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Δωσίλογοι, παιδεραστές και δήθεν εθνικοί αγωνιστές ήταν αναμεμειγμένοι σ’ αυτή τη δυσωδία.
3. Όταν γινόταν η κηδεία, η οργή του κόσμου ήταν τόσο ουσιώδης ώστε έπεσε το σύνθημα είναι ευκαιρία να καταλάβουμε τώρα την εξουσία. Ο σώφρων Μανόλης Γλέζος και άλλα σημαντικά στελέχη της Αριστεράς (π.χ. Τάκης Μπενάς κ.ά.) απέτρεψαν αυτή την ενθουσιώδη αλλά τελικά βλακώδη παρόρμηση. Όπως δηλώνουν στο ντοκιμαντέρ, γνώριζαν πως, αν ο λαός εξεγειρόταν, ήταν έτοιμος να επέμβει ο στρατός, οπότε θα γινόταν τότε αιματοχυσία.

4. Η μεγάλη παράδοση του αγωνιστή Λαμπράκη επηρέασε τότε ιδιαίτερα τους νέους κι έτσι ιδρύθηκε η νεολαία Λαμπράκη, ζωτικό πλέον τμήμα της ελληνικής κοινωνίας.

Το όραμα του αγωνιστή μεταδόθηκε στη νέα γενιά. Στη συνέχεια θα έλθει η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου και το 1967 η δικτατορία θα φέρει ένα βιαστικό τέρμα σ’ όλη αυτή την κινητοποίηση. Η «Άνοιξη», λοιπόν, έμεινε ημιτελής και ο Μαραθώνιος στη μέση.

Νομίζω πως αυτό το άρτιο ντοκιμαντέρ σε βάζει να στοχαστείς και πέραν της υπόθεσης Λαμπράκη. Αν το δούμε ψύχραιμα, 51 χρόνια μετά, το όραμα έχει πλήρως μαραζώσει. Μας μένει να προβληματιστούμε πώς και γιατί έγινε αυτή η αναστολή. Είναι σχετικά απλό να φθάσουμε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Το 2014, πέρα από την κρίση και την ανεργία, τι άλλο υπάρχει;

ΑΛΛΕΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ

Η ανάγκη για αλλαγή, που όμως δεν καθορίζεται. Να σκεφθούμε κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοκρατία, εργασία για όλους; Ναι σε όλα, μα είναι πολύ λίγα, αν αναλογιστούμε τις κορυφαίες αξίες -έστω και ουτοπικές- του ‘60. Τότε, το αντίπαλο σύστημα που είχες να παλέψεις ήταν συγκεκριμένο και συγκροτημένο στην αντίπαλη όχθη. Από το ψωμί, παιδεία, ελευθερία, 114, ειρήνη, όχι στις βάσεις, το θέμα των σύγχρονων διεκδικήσεων είναι μάλλον ασαφές. Το μόνο κοινό παραμένει το θέμα της ξένης κατοχής. Σε περιόδους όπου η εξάρτηση είναι βασικά οικονομική και οι διεκδικήσεις μπορούν να αλλάξουν κατεύθυνση.

Όσο για το “Γρηγόρης Λαμπράκης: Ο Μαραθώνιος μιας ημιτελούς Άνοιξης” περιέχει οπτικά ντοκουμέντα, που εμφανίζονται για πρώτη φορά. Ακόμα και οι γλαφυρές αφηγήσεις και το εύστοχο μοντάζ μεταφέρουν μια αίσθηση νοσταλγική αναπόλησης και πληροφόρησης, που συνδυάζει γνώση, ψυχαγωγία, άποψη, αισθητική και ιδεολογία.

Για μένα το φιλμ δεν είναι μόνον ιστορικό ντοκουμέντο, αλλά μια δημιουργία για το πάντα και το τώρα! Στο χέρι μας είναι να μετατρέψουμε την για 51 χρόνια ημιτελή Άνοιξη σε επερχόμενο καλοκαίρι.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Για το μύθο της ‘αποανάπτυξης’

Ιανουάριος 31st, 2017

Δημοσιεύουμε, σήμερα, ένα άρθρο του φίλου Κώστα Λάμπου, που ασχολείται με τον “τρέχοντα” όρο στην αρθρογραφία, αυτόν της “αποανάπτυξης”.
Σ’ αυτόν τον όμορφο αγώνα ιδεών και ζωής συνεισφέροντας προσφέρουμε και στους δικούς μας φίλους και αναγνώστες τη “ματιά” του φίλου Κώστα Λάμπου, ενός ακάματου αγωνιστή του σύγχρονου κόσμου.

Παληοτάκης

Για το μύθο της ‘αποανάπτυξης’

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

Η χειραγώγηση και η διαστροφή των εννοιών και της γλώσσας υπήρξε πάντα το προνομιακό πεδίο κάθε εξουσίας γιατί χωρίς το έλεγχο των εννοιών και της γλώσσας καμιά εξουσία δεν μπορεί να σταθεί. Γι’ αυτό οι κυρίαρχες τάξεις κρατούν την ουσιαστική μόρφωση για τον εαυτό τους και αφήνουν τους εξουσιαζόμενους να κατανοούν την πραγματικότητα με έναν τρόπο διαφορετικό και γλωσσικά φτωχό, που χάνεται στους στρεβλωτικούς και τοξικούς λαβύρινθους των σκοταδιστικών μύθων και των κομματικών ιδεολογιών. Σε όλες σχεδόν τις χώρες και σε όλες τις εποχές με αποτύπωμα εξουσίας οι εξουσιαστές μιλούσαν διαφορετική γλώσσα από τους εξουσιαζόμενους. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα, στον αιώνα της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, όπου οι εξουσιαστές μιλάνε στους εξουσιαζόμενους μια γλώσσα που δεν την γνωρίζουν και συνεπώς δεν μπορούν, στην μεγάλη πλειονότητά τους, να καταλάβουν τις παγίδες που κρύβει η γλώσσα της εξουσίας με αποτέλεσμα να την νομιμοποιούν με τις πράξεις και τις παραλείψεις τους.

Η οικονομία είναι το κατ’ εξοχήν προνομιακό πεδίου του καπιταλισμού. Έχοντας καταφέρει το Κεφάλαιο να ελέγχει το μυαλό των εργαζόμενων μπορεί να ελέγχει και τον παραγωγικό εξοπλισμό και την Εργασία και συνεπώς και τον παραγόμενο πλούτο. Κατάφερε, δηλαδή, να έχει την εξουσία πάνω στους υλικούς όρους ύπαρξης της κοινωνίας, που σημαίνει ότι κατάφερε να ελέγχει και να εκμεταλλεύεται την εργαζόμενη κοινωνία, οδηγώντας την στην εξαθλίωση και στον αποδεκατισμό της μέσω της πείνας, των επιδημιών και των αχόρταγων ιμπεριαλιστικών πολέμων. Οι συνέπειες αυτής της βαρβαρότητας αναγκάζουν όλο και μεγαλύτερα στρώματα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού να αξιολογούν τις εμπειρίες τους και να συνειδητοποιούν τον δικό τους ξεχωριστό ρόλο στην κίνηση και στην ιστορία της κοινωνίας-ανθρωπότητας διεκδικώντας αποφασιστικότερα και μαζικότερα έναν καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας, γιατί ακριβώς συνειδητοποιούν ότι το σύνολο των κακοδαιμονιών τους πηγάζει από την οικονομικοκοινωνική ανισότητα που επιβάλλει το κεφάλαιο πάνω στην οικονομία και στην κοινωνία.

Έτσι η χαώδης, σπάταλη, καταστροφική και απάνθρωπη καπιταλιστική οικονομία προκαλεί, όπως άλλωστε είναι φυσικό, έντονες διαμαρτυρίες, κοινωνικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις στον οικονομικά καχεκτικό και φτωχό Νότο και έντονες συζητήσεις στον ακόμα ‘αναπτυγμένο και πλούσιο’ Βορρά με αντικείμενο την τιθάσευση, ακόμα και την αντικατάσταση, της καπιταλιστικής οικονομίας. Ο καπιταλισμός είναι η κατ’ εξοχήν οικονομία της διαρκούς και αυξανόμενης μεγέθυνσης, της διαρκούς και αυξανόμενης σπατάλης των φυσικών πόρων και των κοινωνικών δυνάμεων, γιατί μέσω αυτής της διαδικασίας μεγιστοποιούνται τα κέρδη. Όταν αυτή η διαδικασία της μεγέθυνσης, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, διακόπτεται ή σταματάει, τότε υπάρχει κρίση και τα κέρδη γίνονται ζημίες τις οποίες η κυρίαρχη τάξη μετακυλύει στην κοινωνία μέσω της μείωσης των μισθών και ημερομισθίων, του περιορισμού της όποιας κοινωνικής πρόνοιας, της αύξησης της άμεσης φορολογίας και τελικά με τον πόλεμο. Κάποιες φορές, μάλιστα, συμβαίνει ο καπιταλισμός να μπει σε κρίση στασιμότητας και ο κόσμος να πεινάει, επειδή έχουν παραχθεί περισσότερα προϊόντα από όσα μπορούν να αγοραστούν ή έχουν συσσωρευτεί περισσότερα χρηματικά κεφάλαια από όσα μπορούν να επενδυθούν. Το αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων είναι συνήθως κάποιοι καταστροφικοί πόλεμοι με τους οποίους ο καπιταλισμός ξεπερνάει τις κρίσεις του με προγράμματα ‘ανασυγκρότησης’ των χωρών που κατέστρεψε.

Για τη μελέτη και τη ‘θεραπεία’ αυτής της παθογένειας του καπιταλισμού ιδρύθηκε το 1968 ένας αμφιλεγόμενος διεθνής οργανισμός, η Λέσχη της Ρώμης (Club of Rome), η οποία προέβλεπε στην έκθεσή της, που δημοσιεύτηκε το 1972, παγκόσμια οικονομική καταστροφή για το 2000 και πρότεινε, για τη ‘σωτηρία της ανθρωπότητας’, τη στρατηγική της «μηδενικής οικονομικής μεγέθυνσης» [1] στον Βορρά και στον Νότο, χωρίς φυσικά να αμφισβητήσει το καπιταλιστικό σύστημα, πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού οι δημιουργοί του ήταν βιομήχανοι, αμερικανικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και αχυράνθρωποι του μεγάλου διεθνούς κεφαλαίου; Ο Βορράς δεν πήρε στα σοβαρά αυτή τη στρατηγική γιατί ήθελε κι άλλη μεγέθυνση για να μη χρεοκοπήσει νωρίτερα από το 2000, και ο Νότος διαμαρτυρήθηκε γιατί είχε αρνητική οικονομική μεγέθυνση ενώ χρειαζόταν μεγάλη και θετική οικονομική ανάπτυξη [2].

Η συζήτηση συνεχίστηκε κάτω από τη δυναμική της ογκούμενης καπιταλιστικής κρίσης, την οποία το κεφάλαιο προσπαθεί να την ξεπεράσει μέσω της στρατηγικής της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, πράγμα που καθιστά αναγκαία την προσαρμογή της γλώσσας. Τα τελευταία χρόνια έκανε την εμφάνισή της η «θεωρία της αποανάπτυξης», όπως λανθασμένα αποδόθηκε στα ελληνικά ο όρος decroissance ή degrowth, που σημαίνει απομεγέθυνση, αφού όπως είναι γνωστό η μεγέθυνση αναφέρεται στην ποσοτική πλευρά της οικονομίας, η οποία ενδιαφέρει κύρια τους επιχειρηματίες, ενώ η ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομία ως ποιοτικό σύνολο και ως δίκαιη κατανομή του πλούτου που ενδιαφέρει την κοινωνία.

Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο Γάλλος θεωρητικός Σερζ Λατούς και αφετηρία του είναι η παραδοχή σύμφωνα με την οποία «η εξάλειψη των καπιταλιστών, η απαγόρευση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας των αγαθών παραγωγής, η κατάργηση της μισθολογικής σχέσης ή του νομίσματος θα βύθιζαν την κοινωνία στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας. Κάτι τέτοιο δεν θα αρκούσε για να καταργήσει το καπιταλιστικό φαντασιακό και επιπλέον θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα» [3] .Η σοσιαλδημοκρατική οπτική του Λατούς είναι προφανής και για τον λόγο ότι αποσιωπά το γεγονός ότι η άρνηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής προϋποθέτει ότι οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού ως το υποκείμενο της πέρα από τον όποιο ιδιωτικό ή κρατικό καπιταλισμό εξέλιξης της ανθρωπότητας, συνοδεύεται από την στρατηγική επιλογή της κοινωνικής ισότητας, η οποία βρίσκει την απόλυτη εφαρμογή της ως άμεση-αταξική-κοινωνική δημοκρατία που καταργεί την ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, την άνιση ανταλλαγή και συνεπώς την οικονομική και κοινωνική ανισότητα, καθώς και την μισθωτή εργασία, την εμπορευματοποίηση των ανθρώπινων και κοινωνικών σχέσεων και φυσικά την αγορά και το νόμισμα.

Οπότε το πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας δεν ορίζεται από τη σχέση μεταξύ ‘καπιταλιστικής μεγέθυνσης’ και ‘καπιταλιστικής ανάπτυξης’ και η λύση του δεν βρίσκεται στην κάποια ‘απομεγέθυνση’ ή ‘αποανάπτυξη’ του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, αλλά στην φύση και στην ποιότητα της ανάπτυξης. Μιας ήπιας και κοινωνικά ελεγχόμενης ανάπτυξης που θα καταργεί την κοινωνική ανισότητα και την εχθρότητα της παραγωγής απέναντι στην Φύση και στον άνθρωπο, που θα καταργεί τον καπιταλισμό. Το ζητούμενο, λοιπόν, για το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη και για το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού ήταν και παραμένει μια άλλη, μια διαφορετική ανάπτυξη με κοινωνικά χαρακτηριστικά και μέτρο τον άνθρωπο.

Ο Σερζ Λατούς, φαίνεται να θεωρεί τον καπιταλισμό ως μοίρα της ανθρωπότητας και γι αυτό προσπαθεί να βρει λύσεις ‘εκ των ενόντων’. Αναζητά διαφορετικούς ρόλους για το χρήμα και για την αγορά [4] από αυτούς που έχουν μέχρι σήμερα, και μετεωριζόμενος σε ένα καπιταλιστικό ‘αντικαπιταλισμό [5]’, καταλήγει στην αντίληψη πως «η σοσιαλιστική κοινωνία θα είναι η πρώτη κοινωνία όπου θα υπάρχει αληθινή αγορά…, σε μια αυτόνομη κοινωνία θα έχετε μια αυθεντική αγορά με την έννοια ότι σ’ αυτήν θα υπάρχει τόσο κατάργηση όλων των θέσεων μονοπωλίου και ολιγοπωλίου, όσο και αντίστοιχα ανάμεσα στις τιμές των αγαθών και στα πραγματικά κοινωνικά κόστη» [6]. Τώρα, πώς μπορεί να υπάρξει σοσιαλιστική κοινωνία με ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και πώς είναι ευκολότερο να καταργήσει κανείς τα μονοπώλια από το να καταργήσει τον καπιταλισμό τον ίδιο, μόνο ένα σοσιαλδημοκρατικό ‘φαντασιακό’ μπορεί να μας το εξηγήσει, ερμηνεία άλλωστε στην οποία μας παραπέμπει και η απειλή προς τις κοινωνίες να μην επιχειρήσουν κατάργηση του καπιταλισμού γιατί τέτοιες ενέργειες «θα τις βύθιζαν στο χάος και δεν θα ήταν δυνατές παρά με το αντίτιμο μιας μαζικής τρομοκρατίας». Ότι ο καπιταλισμός αντιμετωπίζει με ατομική και μαζική τρομοκρατία τις δυνάμεις που αγωνίζονται για την κοινωνική ισότητα είναι γνωστό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι άνθρωποι και κοινωνίες, θα περιοριστούν στη σοσιαλδημοκρατική πρόταση και στην συστημική ‘οικολογία’ με αίτημα έναν καλύτερο καπιταλισμό χωρίς μονοπώλια και με επιχειρηματίες που θα σέβονται το περιβάλλον, γιατί αυτή η πρόταση όπως αποδείχνεται βρίσκεται εκτός ιστορικού πεδίου και καπιταλιστικής πραγματικόττητας.

Λογικό είναι, στο πλαίσιο αυτού του συγκεχυμένου σκεπτικού, η θεωρία για ‘απο-μεγέθυνση’ να είναι ασαφής, ατελής και να περιορίζεται σε προτάσεις όπως «να μετατρέψουμε τα εργοστάσια αυτοκινήτων σε εργοστάσια μηχανισμών ενεργειακής (θερμοηλεκτρικής) συμπαραγωγής» [7] ή να «αφαιρέσουμε από το νόμισμα μια από τις λειτουργίες του στην καπιταλιστική και προκαπιταλιστική οικονομία: εκείνη του οργάνου ατομικής συσσώρευσης πλούτου και απόκτησης μέσων παραγωγής, αυτό είναι άλλο πράγμα. Αλλά ως μονάδα αξίας και μέσο ανταλλαγής το νόμισμα είναι μεγάλη εφεύρεση, μεγάλη δημιουργία της ανθρωπότητας…» [8]. Η αντίληψη ότι για την ανισοκατανομή του πλούτου φταίνε κάποιες ιδιότητες του νομίσματος ή ακόμα και το νόμισμα το ίδιο αποτελεί στην καλύτερη περίπτωση μια πλάνη και στη χειρότερη μια συνειδητή απάτη, που προσφέρει άλλοθι στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και διανομής του πλούτου, δηλαδή στην κοινωνική σχέση που κάποιοι λίγοι εξουσιάζουν τα μέσα παραγωγής και συνεπώς ολόκληρη την κοινωνία.

Παρά τη σύγχυση και τις πολλές αντιφάσεις της [9], όμως, είναι αναμφισβήτητο πως η θεωρία της ‘απο-ανάπτυξης’ παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον και θίγει μια σειρά από πρακτικά ζητήματα, που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε στην κατανόηση κάποιων θεμάτων και να διευρύνουμε τους ορίζοντες των αναζητήσεών μας για την υπέρβαση του καπιταλισμού και την οικοδόμηση ενός καινούργιου και καλύτερου κόσμου. Ενός κόσμου απαλλαγμένου από απειλές του τύπου ‘μετά τον καπιταλισμό το χάος’, γιατί ο καπιταλισμός είναι το χάος και η αταξία, στο οποίο μπορούμε και πρέπει να βάλουμε τέρμα για να μπει μια τάξη αρμονίας μεταξύ της Ανθρωπότητας και της Φύσης, καθώς επίσης και μεταξύ ανθρώπων, Λαών, φυλών, χωρών και πολιτισμών πέρα κι έξω από την πολιτισμική πολτοποίηση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και την απειλή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Στην ίδια περίπου λογική, με τον Σερζ Λατούς, κινείται και η άποψη του Tim Jackson, όπως αυτή διατυπώνεται στο πρόσφατο βιβλίο του [10], ως ‘στοχευμένη οικονομική απομεγέθυνση’ στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος με μια κάποια ‘προσαρμογή του οικονομικού μοντέλου’ προς ‘καθαρές δραστηριότητες εντάσεως εργασίας’ και με ‘αλλαγή της κοινωνικής λογικής (του καπιταλισμού), για την καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της φορολογίας᾿. Οι “καθαρές’ ή ‘πράσινες δραστηριότητες’ παραπέμπουν στον Clean Development Mechanism (μηχανισμό καθαρής ανάπτυξης) του ΟΗΕ, που επιτρέπει στις χώρες του Βορρά να αγοράζουν και να εμφανίζουν ως δικές τους τις μειώσεις εκπομπών στον Νότο, πράγμα που ερμηνεύει και το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης του Νότου ως μια συνειδητή πολιτική του Βορρά. Όλες αυτές οι προσπάθειες που κατατείνουν στο να δώσουν στον καπιταλισμό κάτι που είναι αντίθετο προς τη φύση του, δηλαδή ένα “ανθρώπινο πρόσωπο”, δεν είναι καθόλου αθώες, γιατί προσπαθούν να κρύψουν τον χαοτικό και καταστροφικό χαρακτήρα του, και με αυτό τον τρόπο να τον εμφανίσουν ως ένα αιώνιο, διαχρονικό-υπεριστορικό σύστημα, κάτι σαν “μοίρα” της ανθρωπότητας, που δεν μπορούμε να την αλλάξουμε και συνεπώς δεν έχουμε άλλη επιλογή από τον συμβιβασμό και την υποταγή. Όμως και ο καπιταλισμός δεν είναι παρά μια παρένθεση, έστω μια, κατά Πριγκοζίν, διακλάδωση, στην ιστορία της ανθρωπότητας, η οποία μπορεί και πρέπει να κλείσει, γιατί η ανθρωπότητα υπήρξε και πριν και σίγουρα θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά τον καπιταλισμό.

Βέβαια, στο πλαίσιο της αμεσοδημοκρατικής επιλογής της κοινωνίας για μια κοινωνία ισότητας και ελευθερίας, είναι προφανές πως αλλάζει ριζικά τόσο η οικονομική φιλοσοφία όσο, κατά συνέπεια, και η δομή της οικονομίας, αφού στο επίκεντρό της δεν θα βρίσκονται τα κέρδη των επιχειρηματιών, που δεν θα υπάρχουν, αλλά ο άνθρωπος και το κοινωνικό συμφέρον και η ευημερία των πολιτών, που και τα δυο μαζί αποτελούν το εθνικό συμφέρον. Έτσι, στο μεταβατικό στάδιο καθίσταται απόλυτα αναγκαία η στρατηγική των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για τη ριζική ουμανιστική αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, στα πλαίσια της οποίας κάποιοι κλάδοι της θα πρέπει να καταργηθούν, κάποιοι θα αναπροσανατολιστούν παραγωγικά, κάποιοι άλλοι θα ενισχυθούν και κάποιοι νέοι θα δημιουργηθούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο μεγαλύτερος δυνατός βαθμός αυτάρκειας και ευημερίας του πληθυσμού της κάθε χώρας, αλλά και της ισότιμης συνεργασίας μεταξύ των Λαών. Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, δεν μπορεί να σημαίνει απλά «ο άνθρωπος πάνω από τα καπιταλιστικά κέρδη», αλλά μια οικονομία χωρίς ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής και χωρίς καπιταλιστές και καπιταλιστικά κέρδη, γιατί όσο θα υπάρχουν καπιταλιστές και κέρδη ο άνθρωπος θα είναι πάντα κάτω από αυτά.

Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας, συνεπώς, σημαίνει απόσπαση του παραγωγικού εξοπλισμού από τον έλεγχο των επιχειρηματιών και της καπιταλιστικής τάξης και το πέρασμά του, με την κοινωνική αυτοδιαχείριση, στον απόλυτο έλεγχο της κοινωνίας, χωρίς τον οποίο είναι αδύνατη η αποκατάσταση της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και οικονομίας, την οποία ανέτρεψε ο καπιταλισμός σε βάρος της κοινωνίας. Σε αυτή την περίπτωση είναι η κοινωνία που, αποκαπιταλιστικοποιώντας την οικονομία της, θα επιλέξει τις προτεραιότητες, τη φύση, τη δομή και τη μορφή του παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου, ώστε να βελτιστοποιείται η λειτουργία της και να μεγιστοποιείται η κοινωνική ευημερία, η κοινωνική ισότητα, η ελευθερία και η οικουμενική ειρήνη.

Και για να επανέρθουμε στο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε αυτή τη μικρή ανάλυση αναφορικά με το ρόλο της γλώσσας στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αξίζει να παρατηρήσουμε ότι η ‘θεωρία της αποανάπτυξης’ στην χώρα μας υιοθετήθηκε κυρίως για προπαγανδιστικούς λόγους από το ιδεολογικό κέντρο και την ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά άκριτα και από κάποιους ανεξάρτητους καλοπροαίρετους και σοβαρούς ντόπιους και ξένους ερευνητές που αγωνιούν πράγματι για την πορεία της κοινωνίας μας και της ανθρωπότητας, με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσει και το θετικό κομμάτι αυτής της θεωρίας μαζί με τη χρεοκοπία της εφαρμοσμένης πολιτικής του υπαρκτού ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ η οποία, ως εξουσιαστική γλώσσα τόσο πολύ απέχει από τις διακηρύξεις στο δρόμο προς την πολιτική εξουσία οι οποίες επί της ουσίας δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα πρόγραμμα διαχείρισης του βαλτωμένου ελληνικού πλιατσικοκαπιταλισμού που μπορούσε να την προσφέρει μόνο μια κάλπικη, συστημική και εξουσιαστική ‘αριστερά’, βέβαια, για όσο διάστημα θα μπορεί να στοιχίζει την πλειοψηφία πίσω από τις επιλογές του καπιταλιστικού συστήματος.

Μετά και από αυτή την εμπειρία οι δυνάμεις της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού οφείλουν να συνειδητοποιήσουν τον δικό τους ιστορικό ρόλο για την πολιτικά αυτόνομη και αλληλέγγυα πορεία τους προς έναν αντικαπιταλιστικό, αμεσοδημοκρατικό ουμανιστικό κόσμο [11], σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο, γιατί η παγκοσμιοποίηση του φασισμού προελαύνει και η μόνη απάντηση σ’ αυτή την απειλή μπορεί να είναι μόνο η αμεσοδημοκρατική τοπικοποίηση-επανατοπικοποίηση [12] της οικονομίας, της κοινωνίας και των αποφάσεων. Επανατοπικοποίηση που θα δένει αλληλέγγυα όλες τις οικονομίες και κοινωνίες σε περιφερειακό, εθνικό και οικουμενικό επίπεδο. Καιρός για άλλες ψευδαισθήσεις δεν υπάρχει.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

[1] Βλ. Meadows D. u. a., Die Grenzen des Wachstums. Bericht des Clubs of Rome zur Lange der Menschheit, Stuttgart 1972.
[2] Βλ. σχετικά Λάμπος Κώστας, Εξάρτηση, προχωρημένη υπανάπτυξη και αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Μια συμβολή στη μελέτη του (ελληνικού) περιφερειακού καπιταλισμού και των εναλλακτικών στρατηγικών ανάπτυξης, ΑΙΧΜΗ, Αθήνα 1983, σ. 56 κ.ε.
[3] Λατούς Σερζ, Το στοίχημα της αποανάπτυξης, ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 231-232.
[4] «Στο πλαίσιο μιας οικονομίας, όσο λίγο αναπτυγμένης και αν είναι, η (αναγκαία) διαμεσολάβηση (ανταλλαγή) ονομάζεται αγορά. Εάν δημιουργήσουμε ορισμένες προϋποθέσεις (…) η αγορά μπορεί να γίνει ένα είδος μόνιμου δημοψηφίσματος, το οποίο θα επικυρώνει ή θα ακυρώνει τις αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή. Είναι αυτό που ο φιλελεύθερος λόγος διατείνεται ότι κάνει η αγορά σήμερα, αλλά είναι αυτό το οποίο στην πραγματικότητα δεν γίνεται», ό.π., σ. 233.
[5] Όπως «η απο-ανάπτυξη είναι ανοιχτά ενάντια στον καπιταλισμό…και… μια κοινωνία απο-ανάπτυξης δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή δίχως έξοδο από τον καπιταλισμό. Πάντως η βολική φόρμουλα ‘έξοδος από τον καπιταλισμό’ δεν είναι καθόλου απλή», ό. π., σ. 230 και 231.
[6] Ό. π., σ. 233-234.
[7] Ό. π., σ. 235.
[8] Ό. π., σ. 233.
[9] «Ασφαλώς… μιλάμε για μια ‘α-μεγέθυνση’ (a-croissance), όπως μιλάει κανείς για α-θεϊσμό και όχι για α-ποανάπτυξη. Μολαταύτα σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι να βγούμε από τη μεγέθυνση και συνεπώς και από την ανάπτυξη», ό.π., σ. 296.
[10] Jackson Tim, Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. Ένα εναλλακτικό μοντέλο διεξόδου από την κρίση, Κέδρος, Αθήνα 2011.
[11] Για μια εκτενέστερη ανάλυση βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012, σελ. 418 και επόμενες.
[12] Για μια διεξοδική ανάλυση βλέπε: Κολέμπας Γιώργος, Τοπικοποίηση: Από το παγκόσμιο… στο τοπικό. Ένας οικολογικός κόσμος είναι δυνατός, ΑΝΤΙΓΟΝΗ, Θεσσαλονίκη 2009.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Προδομένη Δημοκρατία – του Μίκη Θεοδωράκη

Δεκέμβριος 4th, 2016

Διάβασα αυτή την ανοιχτή επιστολή του Μίκη. Τη βρήκα στην προσωπική ιστοσελίδα του και την είδα να αναπαράγεται με πολύ γοργό ρυθμό από ιστοσελίδες κάθε λογής και από το facebook.
Το κείμενο το ίδιο, το ύφος, ο λόγος και οι διάφορες αναφορές του σε δημοσιογράφους μού γεννούν αμφιβολίες για τη γνησιότητα της επιστολής.
Επιτρέπω στον εαυτό μου αυτή την καχυποψία, κυρίως γιατί γνωρίζω -εδώ και δεκαετίες, από τα χρόνια των Λαμπράκηδων, της εξορίας του, αλλά και από τα χρόνια της μεταπολίτευσης- το Μίκη και την πολιτική συμπεριφορά του.
Ο Μίκης μπορεί να συζήτησε και να έδωσε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές, να κατέθεσε τη σκέψη και την αγωνία του για όσα ζούμε… και κάποιος άλλος να αποφάσισε όλα αυτά -μαζί με τις δικές του απόψεις- να τα μεταγράψει και να βάλει από κάτω από τα λεγόμενά του το όνομα του Μίκη.
Και τονίζω ότι έβαλε το όνομα του Μίκη και όχι την υπογραφή του, που συνήθως συνοδεύει τα κείμενά του.
Ελπίζω να διαψευσθώ, γιατί δεν μπορώ να ανεχθώ την εκμετάλλευση της κακής του υγείας από ανθρώπους που θα στηριχθούν στο όνομα και την ακτινοβολία του, προκειμένου να καρπωθούν άλλα (άραγε, ποια;;;) οφέλη…
Οι καιροί είναι πονηροί … και οι άνθρωποι πολύ περισσότερο!
Κι όταν βρουν την ευκαιρία που θα τους προσφερθεί, απλώνουν χέρι εκμετάλλευσης!
Εύχομαι να κάνω λάθος!
Όπως και να έχει, το αναδημοσιεύω κι εγώ, όπως και τόσοι άλλοι… ελπίζοντας να συμβάλω στην αναζήτηση της αλήθειας…

Παληοτάκης

Προδομένη Δημοκρατία – του Μίκη Θεοδωράκη

03.12.2016

Το πολίτευμά μας είναι Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Οι Πυλώνες-Θεσμοί, είναι οι εξής:

Βουλή (νομοθετική εξουσία)
Κυβέρνηση (εκτελεστική εξουσία)
Δικαστική εξουσία
Πρόεδρος Δημοκρατίας- Ρυθμιστής του Πολιτεύματος.

Το Σύνταγμα είναι η βάση. Από αυτό πηγάζουν τα Δικαιώματα και οι Υποχρεώσεις των Πολιτών.

Ο Πρόεδρος πρέπει να είναι η ασφαλιστική δικλείδα. Να ελέγχει εάν ισχύει η Συνταγματική Αρχή ότι η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ελέγχει.
Και έχει την υποχρέωση-δικαίωμα, σε περίπτωση που εκείνος θεωρεί ότι παραβιάζεται αυτός ο κανόνας, να διαλύει τη Βουλή και να προκηρύσσει εκλογές.

Όμως, με την αναθεώρηση του Συντάγματος το 1986, ο Ανδρέας Παπανδρέου αφαιρεί αυτό το κύριο και μοναδικό δικαίωμα από τον Πρόεδρο και το δίνει στον εαυτό του (στον Πρωθυπουργό).

Έτσι ο ελεγχόμενος ανακηρύσσεται σε ελέγχοντα. Το γεγονός αυτό παραμορφώνει το Σύνταγμα και από Προεδρευομένη Δημοκρατία την μεταβάλλει σε Παντοδυναμία της Εκτελεστικής Εξουσίας, δηλαδή του Πρωθυπουργού που αναδεικνύεται σε Απόλυτο Άρχοντα, εφ’ όσον ο μόνος που μπορεί να τον ελέγξει είναι ο εαυτός του. Δηλαδή ουσιαστικά έχει δικτατορικά δικαιώματα, γιατί η ουσιαστική Δημοκρατία έχει καταντήσει ένα άδειο πουκάμισο.

Το επιχείρημα, ότι η πλειοψηφία στη Βουλή είναι η βάση της ουσιαστικής δημοκρατικής νομιμότητας είναι σκέτη κοροϊδία! Μιας και αυτή η πλειοψηφία ταυτίζεται με τον πρωθυπουργό! Δηλαδή, είναι όργανο στα χέρια αυτού που μετά την συνταγματική αναθεώρηση του ’86, είναι όπως είπα ο απόλυτος Μονάρχης.

Από εκεί και πέρα, ο Τσίπρας με τις 153 έδρες και το 16% είναι ανεξέλεγκτος να κάνει ό,τι θέλει, έχοντας στο τσεπάκι την πλειοψηφία των εδρών, αδιαφορώντας αν έχει την Λαϊκή πλειοψηφία. Σχετικά, γράφει στα σημερινά ΝΕΑ, ο αρθρογράφος Ηλίας Κανέλλης (ΑΡΘΡΟ: Το τζάμπα πέθανε, στη στήλη Ενστάσεις).

Στην ίδια εφημερίδα, ο διαπρεπής δημοσιογράφος Γιώργος Παπαχρήστου αποστομώνει με ατράνταχτα στοιχεία το Γραφείο του πρωθυπουργού, που αναφέρει πως τάχα το ταξίδι στην Κούβα κόστισε μόνο 22,900 ευρώ!

Σαν απλός πολίτης, τους συγχαίρω και τους ευχαριστώ και τους δύο γι’ αυτό.

Σε αυτήν την ανοικτή πρόκληση, η Βουλή σιωπά, διότι μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης του ’86, είναι συνένοχη γι’ αυτή την παραμόρφωση της Αρχής της ουσιαστικής Λαϊκής Κυριαρχίας (σ.σ.: βλ. καταγγελίες Μίκη Θεοδωράκη, στο άρθρο Είμαστε θύματα μιας τραγικής φαρσοκωμωδίας/21.05.2016).

Άλλωστε, όλοι είναι ίδιοι: Εξουσιαστές, Σκληροί, Άπονοι. Ενώ ο λαός σέρνεται πάνω στη λάσπη της λιτότητας, αυτοί αγοράζουν πανάκριβα αεροπλάνα (βλέπε Σαμαράς 2013). Τι να κάνουν; Να τα πουλήσουν και να ταξιδέψουν όπως οι βλάκες ψηφοφόροι τους. Για 300.000 δολλάρια, μια οικογένεια με 1.000€ το μήνα θα έπρεπε να δουλεύει 300 μήνες, με 300€ το μήνα, 1000 μήνες… Πόσες ανθρώπινες κατοικίες για τους πρόσφυγες; Πόσα κρεβάτια νοσοκομείων;

Περικυκλωμένοι από εχθρούς. Σε κρίσιμη στιγμή. Απειλές. Κινδύνους. Γιατί το ταξίδι; Για να μιλήσει ένας προσκυνημένος, συμβιβασμένος από το βήμα ενός όρθιου, ασυμβίβαστου!

Ένας αληθινός Εθνικός Μάγκας. Γιατί, είναι μαγκιά να μπορείς να κοροϊδεύεις 10 εκατομμύρια υπηκόους για να κάνεις το κέφι σου. Πας και βρίζεις την Μέρκελ και μόλις ξαναγυρίσεις πίσω, της τηλεφωνείς και επαιτείς βοήθεια από τη Μέρκελ! Να ποια είναι η Μεγάλη, η Παγκόσμια Μαγκιά. Γιατί μπορείς και λες βλάκες τους έξυπνους Έλληνες κατάμουτρα, χωρίς ενδοιασμούς και ντροπές!

Τελειώνοντας, οφείλω να μιλήσω στον Αλέξη Τσίπρα στη γλώσσα που αποπνέουν οι πράξεις του. Δηλαδή στη γλώσσα του «μάγκα», για να με καταλάβουν όσοι φίλοι του απομείνανε, αλλά και όσοι κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν ότι ορισμένοι -δεν φτάνει ότι μας σπρώχνουν προς την καταστροφή- αλλά μας κοροϊδεύουν κι από πάνω!

Λοιπόν…

Ανοιχτή Επιστολή προς τον κ. Τσίπρα

Σύντροφε Αλέξη, σε παραδέχομαι, γιατί είσαι μάγκας. Ο πιο μεγάλος μάγκας στην Ελλάδα από το 450 π.Χ. έως σήμερα. Γιατί κάνεις ό,τι θέλεις χωρίς να λογαριάσεις κανένα. Παίρνεις το προσωπικό σου αεροπλάνο, το γεμίζεις με φίλους και φίλες και πας στην Κούβα και αφήνεις τον λογαριασμό, 300.000 δολλάρια να τον πληρώσουν τα κορόιδα με τα 300 ευρώ το μήνα στην καλλίτερη περίπτωση. Κάνεις το κέφι σου. Μιλάς στην πλατεία της Επανάστασης όπου μιλούσε και ο Φιντέλ σαν ένας γνήσιος και σκληρός επαναστάτης. Υψώνεις το πελώριο ανάστημά σου ενάντια στον Καπιταλισμό-Ιμπεριαλισμό. Τρως τον αγλέορα (600 ευρώ για ένα γεύμα πληρωμένο από το Υπουργείο των Εξωτερικών, δηλαδή τα τσιράκια σου). Το διασκεδάζεις, το γλεντάς, την ώρα που τα κορόιδα οι Έλληνες κάθονται στις ουρές για σύνταξη, ΔΕΗ, τράπεζες, νοσοκομεία και προ παντός λιτότητα στη λιτότητα. Το παίζεις επαναστάτης κι όταν γυρίσεις, ξαναγίνεσαι αυτό που ήσουν, το παιδί που κάνει τα θελήματα της Μέρκελ, του Ομπάμα και του Γιούνγκερ που κατακεραύνωσες στην Αβάνα και πάλι σε βάρος του έξυπνου ελληνικού λαού, γιατί αυτός αποφάσισε να τον κυβερνούν άτομα χωρίς οπαδούς και φιλότιμο, που το παίζουν κυβέρνηση.

Καλή αντάμωση στα Γουναράδικα.

Μίκης
Δεκέμβρης του 2016

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Στιγμές του Μίκη μέσα από τα μάτια της Μαργαρίτας

Νοέμβριος 9th, 2016

Έλαβα σήμερα ένα μήνυμα στο facebook από τη Μαργαρίτα, την κόρη του Μίκη.
Επρόκειτο για μια όμορφη κατάθεση ψυχής, που με συγκίνησε και που ένιωσα την ανάγκη να τη δημοσιοποιήσω και στο blog των Λαμπράκηδων, τιμώντας έτσι την ονομαστική γιορτή του συντρόφου μου και πατέρα της, του Προέδρου της Νεολαίας της ζωής και της καρδιάς μας, του ανθρώπου που άλλαξε τη σκέψη και καθόρισε τη δράση μας.
Δεν πρόλαβα να ζητήσω την άδεια της Μαργαρίτας, προκειμένου να προβώ σ’ αυτή τη δημοσίευση.
Γιατί άλλωστε; Υπάρχει ωραιότερο δώρο για έναν πατέρα από το να διαβάσει αυτή την έκφραση αγάπης από την κόρη του;!

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΥΝΤΡΟΦΕ ΜΙΚΗ, ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΕ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΕΣ.

Παληοτάκης

Θα ‘ταν 1953, στον Γαλατά, έξω στον κήπο, στο σπίτι του παππού του Κρητικού. Ο μπαμπάς με τις μουστάκες του, κούκλος κρητίκαρος στα δεξιά, είχε πάει να αποχαιρετήσει την οικογένειά του, πριν το μεγάλο τους ταξίδι με την μαμά στο Παρίσι, νιόπαντροι, μικροί, όλο δύναμη για το μέλλον! Θα ‘φευγαν και θα επέστρεφαν μετά από έξι χρόνια με το μικρό τους πρωτότοκο μωρό, εμένα! Κι έπειτα ξαναεπέστρεψαν στο Παρίσι, πιστεύοντας πως θα παρέμεναν για πάντα στη νέα τους πατρίδα…. Αριστερά από τον μπαμπά, ο αδελφός του Γιάννης και θείος μου πολυαγαπημένος! Εδώ είναι μικρός, μόλις είχε τελειώσει το γυμνάσιο Χανίων. Ο παππούς ο Γιώργος, μόλις λίγα χρόνια πριν είχε πάρει τη σύνταξή του κι επέστρεψε στο σπίτι του, στο χωριό του Γαλατά με την μικρασιάτισσα γιαγιά μας Άσπα. Επιστροφή στην Κρήτη ύστερα από σαράντα χρόνια, μια ζωή περιπλανώμενος με την οικογένειά του ανά την Ελλάδα, ως διευθυντής Νομαρχιών, από βορρά προς Νότο κι από Δύση προς Ανατολή! Αφού ξεκίνησε τη ζωή του έφηβος εθελοντής, δεκάξι χρονών, 1913, την εποχή των βαλκανικών πολέμων, πολεμώντας τους Τούρκους στο Μπιζάνι! Είχε χτυπηθεί και έμεινε στο κορμί του μία μεγάλη ουλή, μία πληγή από βλήμα δεξιά στην κοιλιά του. “Να!!!!”, μας έδειχνε την μεγάλη ουλή κάθε φορά που τον επισκεφτόμασταν πολύ αργότερα καθημερινά ο Γιώργος κι εγώ!” Δείξε μας την πληγή παππού!” “Να!” Κι έπειτα συνόδευσε στη Σμύρνη τον Ύπατο Αρμοστή Αριστείδη Στεργιάδη, λόγω που ήταν κι αυτός Κρητικός, λόγω που ο παππούς ήταν βαθιά βενιζελικός, μα και συγγενής του Βενιζέλου! Έζησε στο πετσί του όλα τα κοσμοϊστορικά γεγονότα στη Μικρασία, από το 1919 έως την Καταστροφή, 1922… Έτσι γνώρισε τη γιαγιά Άσπα από τον Τσεσμέ, μιας και δούλευε μαζί με τον αδελφό της γιαγιάς μας, θείο Αντώνη κι έγιναν πολύ φίλοι στα Βουρλά που δούλευαν, γιατί εκεί ήταν το ελληνικό Διοικητήριο. Γνώρισε λοιπόν την αδελφή του φίλου του κι ερωτευτήκανε! Πολύ πολύ!!! “Γιώργο μου! Γιώργο μου!”, την ακούω ακόμη τώρα δα, που του φώναζε συνέχεια όλο αγάπη, ακόμη μετά από πενήντα χρόνια! Η αγάπη τους έφερε τα δύο αυτά νεαρά παιδιά που βλέπετε στη φωτογραφία! Πανέμορφοι νέοι, πανέμορφοι άντρες μετά, τους θυμάμαι κι εγώ παιδί! Στον Γαλατά λοιπόν, το 1953, ο παππούς χαμογελά όλο ευτυχία που τους έχει κοντά του! Τους δύο γιους με τα έντονα μάτια που κοιτάνε επίμονα τον φακό γεμάτοι αυτοπεποίθηση για μία όμορφη και καταπληκτική ζωή στο μέλλον τους!

Καλημέρα από το φωτεινό Βραχάτι!

Μόλις βγήκε ο νέος μας Πρόεδρος της Pax Americana, Dοnald Trump!

Καλύτερα! Καλύτερα! Αυτό ειλικρινά ήθελα! Έτσι η επιθετική παγκόσμια πολιτική τους δεν θα κρύβεται πίσω από τη γλυκιά φατσούλα του Ομπάμα! Με τον Τραμπ θα βλέπουμε το πραγματικό τους άγριο πρόσωπο!

Μήπως όμως βοηθηθούμε εμείς οι κακόμοιροι Έλληνες, λόγω του μίσους του προς τους μουσουλμάνους και του ζητήσουμε σοβαρή βοήθεια απέναντι στις επικίνδυνες απειλές του Σουλτάνου Erdogan;
Μ.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Το πρόβλημα της Δημοκρατίας στον 21ο αιώνα

Σεπτέμβριος 12th, 2016

Ο φίλος Κώστας Λάμπος μάς έκανε την τιμή να μας αποστείλει ένα πόνημα δικό του, γραμμένο στα 2014, αλλά πάντα επίκαιρο.
Ασχολείται, όπως μας έχει συνηθίσει, με το θέμα της Δημοκρατίας, αλλά όπως αυτό θα κληθούμε να το διεξέλθουμε στον 21ο αιώνα.
Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αν έχουμε την αυταπάτη ότι η Δημοκρατία είναι μια κατάκτηση δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη.
Αν ρίξουμε μια ματιά γύρω μας και μέσα μας, αν μελετήσουμε τους θεσμούς που υπηρετούμε, αν καταλάβουμε το βαθύτερο νόημα του Διαδικτύου και της παγκοσμιοποίησης, τότε θα καταλάβουμε ότι η Δημοκρατία, για την οποία τόσο παινευόμαστε, κινδυνεύει, και μάλιστα πάρα πολύ.
Υπό το πρόσχημα – ή την αλήθεια – του κινδύνου της τρομοκρατίας, έχουμε παραχωρήσει βασικά δικαιώματα και ελευθερίες – προσωπικές και συλλογικές – στον έλεγχο δυνάμεων, για τις οποίες δεν ξέρουμε ποιος τις ελέγχει.
Ελπίζουμε, λοιπόν, να μας προβληματίσει η ανάλυση του Κώστα Λάμπου και να είμαστε σε εγρήγορση, γιατί δεν είναι όλα όπως φαίνονται.
Σημείωση: Επειδή τον Παληοτάκη δεν έχουν πάψει να βασανίζουν οι πόνοι του έρπητα ζωστήρα, εξακολουθούμε την αναστολή της επεξεργασίας του αρχείου του, καθώς ο ίδιος βρίσκεται σε δύσκολη θέση και δεν μπορεί να σταθεί στο πλευρό μας παρέχοντάς μας το πολύτιμο υλικό του.
Ευχόμαστε από αυτή τη θέση γρήγορη βελτίωση… γιατί η ανάρρωση μάλλον αργεί….

Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων

Το πρόβλημα της Δημοκρατίας στον 21ο αιώνα

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

«Από τη στιγμή που ένας λαός εκλέγει αντιπροσώπους,
παύει να είναι ελεύθερος».
Ζαν-Ζακ Ρουσσώ

Η Δημοκρατία ως αντίληψη και τρόπος κοινωνικής συμβίωσης είναι τόσο παλιά όσο και η ανθρωπότητα. Τη συναντάμε με τη μορφή του ‘πρωτόγονου κομμουνισμού’ στο πολύ μακρινό παρελθόν της ανθρωπότητας σε όλο τον πλανήτη. Ως πολίτευμα εμφανίζεται, διαμορφώνεται και συμπληρώνεται σταδιακά στο πλαίσιο της αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Με την κατάρρευση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας ανακόπηκε η ολοκλήρωσή της ως άμεση δημοκρατία και μεταλλάχθηκε σε σύστημα ετεροπροσδιοριζόμενης διαχείρισης που γίνεται κυρίαρχο με την αστική επανάσταση και τη μορφή του αντιπροσωπευτικού αστικού κοινοβουλίου. Ως σύστημα διαχείρισης η αντιπροσωπευτική αστική δημοκρατία αποτελεί έκφραση συμβιβασμού των ανταγωνιζόμενων και θανάσιμα αλληλοεχθρευόμενων μερίδων του κεφαλαίου, ντόπιου και ξένου, και με αυτή την έννοια δεν είναι πια εξουσία του Δήμου, αλλά κράτος του κεφαλαίου, είναι μια αστική καπιταλιστική δημοκρατία. Εκφραστές των συμφερόντων των ανταγωνιζόμενων μερίδων του κεφαλαίου, σε επίπεδο κοινωνίας, είναι τα πολιτικά κόμματα που διεκδικούν την πολιτική διαχείριση των συμφερόντων του κεφαλαίου συνολικά, τα οποία, για να εξασφαλίσουν τη νομιμοποίηση της αστικής δημοκρατίας, αναπτύσσονται από την άκρα δεξιά μέχρι την άκρα αριστερά πτέρυγα του αστικού κοινοβουλίου. Πολιτικά κόμματα που διαφοροποιούνται σε ολόκληρο το ιδεολογικό φάσμα, γι’ αυτό συναντάμε την αστική δημοκρατία συνοδευόμενη από πολλά και διαφορετικά κοσμητικά επίθετα, από τη βασιλευόμενη, την προεδρική, την προεδρευόμενη ‘Δημοκρατία’, μέχρι τις στρατοκρατικές ‘δημοκρατίες της μπανανίας’, αλλά και τις λεγόμενες ‘σοσιαλιστικές και λαϊκές δημοκρατίες’. Διακηρυγμένος κεντρικός στόχος όλων των κομμάτων είναι το ‘καλό των εργαζόμενων, του λαού, της κοινωνίας, του έθνους, της πατρίδας’. Ανομολόγητος στόχος όμως είναι να υπηρετήσουν την κυρίαρχη και πρωτογενή εξουσία της οικονομικής ολιγαρχίας, δηλαδή του κεφαλαίου, με αποτελεσματικότητα για να τους εμπιστευθεί το κεφάλαιο την κυβέρνηση, την πολιτική διαχείρισή του, γι’ αυτό και ως εκφραστές μερίδων του κεφαλαίου ανταγωνίζονται σκληρά για την επίτευξη του στόχου τους, για την αναρρίχησή τους στην κυβέρνηση. Χαρακτηριστικό όλων των, μετά την Άμεση Αθηναϊκή Δημοκρατία, αντιπροσωπευτικών δημοκρατιών είναι το γεγονός της άσκησης της εξουσίας διά των ‘αντιπροσώπων’ και συνεπώς ερήμην της κοινωνίας. Στη διαδρομή της ανθρώπινης ιστορίας, από την Αθηναϊκή Δημοκρατία και μετά, η Δημοκρατία ανεξαρτητοποιείται από τον Δήμο και μένει μόνο κράτος χωρίς τον Δήμο και ενάντια σ’ αυτόν. Εκφυλίζεται σε μια αντιδημοκρατική-αντικοινωνική κοινοβουλευτική δικτατορία, σε ένα κρατικό σύστημα διαχείρισης των συμφερόντων μιας κοινωνικής μειονότητας, φτάνοντας, στις μέρες μας, σε σημείο όπου «η έννοια της Δημοκρατίας, άλλοτε άκρως ιερή για τους εργαζόμενους, να έχει γίνει σήμερα ύποπτη ή ακόμη και απεχθής στα μάτια ενός κομματιού, ολοένα αυξανόμενου, των ίδιων των εργαζομένων, φθάσαμε στο σημείο να απελευθερώνει στις τάξεις των εργαζομένων τέτοια βαθιά περιφρόνηση όσο και βίαιη εχθρότητα απέναντι στο δημοκρατικό σύστημα και τη συνταγματική του έκφραση, τον κοινοβουλευτισμό» [1] .

Η μελέτη της ιστορίας της κοινωνικής εξέλιξης οδηγεί στο συμπέρασμα πως από την εμφάνιση της ατομικής ιδιοκτησίας, της πατριαρχικής οικογένειας, του κράτους και τη θρησκείας, και συνεπώς της διάσπασης της κοινωνίας στην τάξη των ιδιοκτητών-εξουσιαστών με στυλοβάτη τη θρησκευτική-εκκλησιαστική γραφειοκρατία και στο ‘συμπλήρωμά’ της, την τάξη των εξουσιαζόμενων προλετάριων, διαμορφώνονται σταθερά δυο αντιτιθέμενες αντιλήψεις για την έννοια και το περιεχόμενο της Δημοκρατίας. Η τάξη των ιδιοκτητών των μέσων παραγωγής, και συνεπώς των εξουσιαστών της κοινωνίας, υιοθέτησαν και εφάρμοσαν, και συνεχίζουν να εφαρμόζουν, με τη βία των θεσμών και των κατασταλτικών δυνάμεων, την πλατωνική-αριστοτελική αριστοκρατική αντίληψη για τη δημοκρατία, σε αντίθεση με την τάξη των εκάστοτε εξουσιαζόμενων που αγωνίζονταν, και κάποιες φορές πραγμάτωναν κιόλας, κάποια δημοκρατία του Δήμου, όμοια με, πολλές φορές και καλύτερη από, αυτήν της αρχαίας Αθήνας.

Η μεγαλοπρεπής απάτη της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας

«Όταν το πρόσωπο του τέρατος έχει πάψει να μας τρομάζει, τότε αυτό
σημαίνει πως έχουμε αρχίσει πια να του μοιάζουμε».
Μάνος Χατζηδάκης

Ο καπιταλισμός, ανατρέποντας τη φεουδαρχία στο πλαίσιο της οποίας οι μεγαλογαιοκτήμονες ασκούσαν ξεχωριστά ο καθένας την οικονομική εξουσία και ταυτόχρονα ασκούσαν σε συνεργασία με τον εκάστοτε μονάρχη την πολιτική διαχείριση σε βάρος της κοινωνίας, διατήρησε την αποκλειστικότητα της οικονομικής εξουσίας, αλλά την πολιτική διαχείριση την ανάθεσε στο αστικό κοινοβούλιο και στα πολιτικά κόμματα με τους επαγγελματίες πολιτικούς οι οποίοι προτείνονται ‘από τα πάνω’ για να ‘εκλεγούν από τους από κάτω’, παραπληροφορημένους ή απληροφόρητους, ως ‘εθνική αντιπροσωπεία’. Στη διαδρομή αυτού του θεσμού διαμορφώθηκε ένας ολόκληρος εσμός επαγγελματιών πολιτικών που συγκροτούν, ανασυγκροτούν, αποσυγκροτούν, εισέρχονται, εξέρχονται, επανέρχονται, αποχωρούν, μεταπηδούν από κόμματα σε κόμματα ολόκληρου του ιδεολογικού φάσματος, για να προσφέρουν, συμπολιτευόμενοι ή αντιπολιτευόμενοι, τις υπηρεσίες τους στους οικονομικά ισχυρούς, οι οποίοι συνήθως αναλαμβάνουν και το κόστος της εκλογής και επανεκλογής τους ως ‘αντιπροσώπων του λαού’ στο αστικό κοινοβούλιο. «Πέρα από την ποικιλομορφία της καπιταλιστικής δημοκρατίας, του παιχνιδιού μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, υπάρχει βαθιά συνάφεια ανάμεσα στις ομάδες που συμμετέχουν στη διαχείριση της πολιτικής εξουσίας. Αν από τη μια πλευρά είναι αντίπαλα κόμματα με αντιτιθέμενες ιδεολογίες και συμφέροντα, από την άλλη συγκροτούν μια κάστα επαγγελματιών πολιτικών που στο όνομα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας καταλαμβάνουν διοικητικά αξιώματα, τα οποία σε μια δίκαιη τάξη πραγμάτων θα έπρεπε να ασκούν όλα τα μέλη της κοινωνίας. Οι νόμοι που διέπουν την καπιταλιστική δημοκρατία είναι αρκετά παρόμοιοι με εκείνους που καθορίζουν την οικονομική δυναμική του καπιταλισμού και με τον ίδιο τρόπο, κατά τον οποίο ο πλέον εχθρικός ανταγωνιστής μεταξύ των διάφορων αστών και καπιταλιστών δεν εμποδίζει τη θεώρησή τους ως μιας ομοιογενούς τάξης με κοινά ταξικά συμφέροντα, έτσι επίσης, και παρά τις πολλές λεκτικές μάχες που δίνονται μέσα στο κοινοβούλιο, ‘Tories ή Wigs’, χριστιανοδημοκράτες ή σοσιαλδημοκράτες, συντηρητικοί ή προοδευτικοί, κομμουνιστές ή αντικομμουνιστές είναι ενωμένοι με τον ομφάλιο λώρο της προνομιακής κοινωνικής τους κατάστασης. Τα κόμματα και οι πολιτικοί πάνε κι έρχονται, η δομική τους ηγεμονία όμως παραμένει. Υπάρχουν, βεβαιότατα, ορισμένες διαφορές ανάμεσα στη διαχείριση του ενός από το άλλο κόμμα, μακροπρόθεσμα όμως το ουσιώδες είναι το πολιτικό μονοπώλιο που όλοι αυτοί ασκούν από κοινού επί του πολιτικού σώματος» [2].

Το αντιδημοκρατικό σύστημα της ‘αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας’ στηρίζεται στην υποκατάσταση της κοινωνίας από τα κόμματα, τα οποία με τη σειρά τους στηρίζονται:

• α. Σε μεσσιανικούς, ‘θεόσταλτους’ και γόνους από ‘ψηλά τζάκια’ υποτιθέμενους αναντικατάστατους ‘χαρισματικούς’ ηγέτες, κατασκευασμένους με ειδικές προδιαγραφές κατά κανόνα στα καλύτερα και φυσικά στα ακριβότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της καπιταλιστικής μητρόπολης, ή στους κλειστούς κομματικούς μηχανισμούς που δημιουργούν στον κομματικό σωλήνα και καθοδηγούν επαγγελματικά κομματικά στελέχη, κρατικούς ή κρατικοδίαιτους αξιωματούχους, ειδικευμένους στην παραπλάνηση και στη χειραγώγηση της Νεολαίας και των εργαζόμενων.

• β. Στο μαύρο πολιτικό χρήμα [3] που τους διαθέτουν ξένες πολιτικά διαπλεκόμενες υπηρεσίες και στη συναλλαγή με διαπλεκόμενους οικονομικούς ομίλους, στο δημόσιο χρήμα που παράνομα το καταχρώνται ή ‘νόμιμα’ το αποδίδουν στον εαυτό τους ως κρατικές επιδοτήσεις, αλλά και στην αφανή επιχειρηματικότητα μέσω ‘παρένθετων’ προσώπων τόσο των κομμάτων όσο και των επαγγελματιών πολιτικών. Η οικονομική διαχείριση τόσο των εσόδων όσο και των εξόδων των πολιτικών κομμάτων είναι κατά κανόνα αδιαφανής, με αποτέλεσμα η πολιτική τους ως κυβέρνηση, αλλά και ως αντιπολίτευση, να είναι εξαρτημένη από τους αφανείς χρηματοδότες τους, οι οποίοι, για να ξαναχρηματοδοτήσουν την επόμενη εκλογική καμπάνια των κομμάτων και των υποψηφίων βουλευτών, θα πρέπει στο μεσοδιάστημα, μεταξύ δύο εκλογών, να έχουν βάλει στα ταμεία τους πολλαπλάσια ποσά από αυτά που διέθεσαν.

• γ. Στον νεποτισμό και στην οικογενειοκρατία [4], με αποτέλεσμα τα παιδιά των πολιτικών να γίνονται κατά κανόνα πολιτικοί και κρατικοί αξιωματούχοι, όπως ακριβώς τα παιδιά των βιομηχάνων κληρονομούν την οικογενειακή βιομηχανία. Το αποτέλεσμα είναι ολόκληρη η κοινωνία να αιχμαλωτίζεται σε αντίστοιχες συντεχνιακές αντιλήψεις πολιτικής οικογενειοκρατίας, οι οποίες διαμορφώνουν, στα πλαίσια μιας ταξικής αγκύλωσης, κάστες εξουσιαστών και καταδικάζουν τα παιδιά των εργαζόμενων με σχέση εξαρτημένης εργασίας να καταλήγουν κατά κανόνα στην ίδια με των γονιών τους μισθωτή δουλεία.

• δ. Στις διάφορες επαγγελματικές συντεχνίες, στα lobbies των μεγάλων οικονομικών συγκροτημάτων και στις πρεσβείες των χωρών που έχουν οικονομικά, γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή, στελέχη των οποίων γράφουν άμεσα ή έμμεσα τα κομματικά και τα κυβερνητικά προγράμματα, υπαγορεύουν και συντάσσουν τα βασικά νομοσχέδια, ακόμα και τους ίδιους τους θεμελιακούς νόμους (συντάγματα) σύμφωνα με τα συμφέροντα των συντεχνιών, του μεγάλου κεφαλαίου [5] και των ηγεμονικών δυνάμεων.

• ε. Στην ανοχή της κοινωνίας η οποία συναρτάται,

ε1. με την κρατική τρομοκρατία, τον εξουσιαστικό Φόβο, την καλλιέργεια των προκαταλήψεων, ‘των νεκρών παραδόσεων’, της προγονολατρείας και της πατριδοκαπηλείας, που τυφλώνουν τους ζωντανούς,

ε2. με τη χρησιμοποίηση του σκοταδισμού και της άγνοιας που αναπαράγουν τα θρησκευτικά-εκκλησιστικά και τα εξουσιαστικά-κρατικά-κομματικά ιερατεία με τη βοήθεια των διαπλεκόμενων Μέσων Μαζικής ‘Ενημέρωσης’,

ε3. με τη συστηματική υπονόμευση της αυτοπεποίθησης και της επαφής με την πραγματικότητα, προκαλώντας σύγχυση, ανασφάλεια, άγχος και συχνά πανικό, που οδηγούν τους Πολίτες σε παραίτηση, μοιρολατρία, σε ατομική ιδιωτία και σε κοπαδικές συλλογικές πολιτικές συμπεριφορές και επιλογές αντίθετες των πραγματικών συμφερόντων της χώρας της κοινωνίας και των ίδιων των εργαζόμενων και

ε4. με την πνευματική παραμόρφωση, την οικονομική και πολιτική εκμετάλλευση και σε τελική ανάλυση με την κοινωνική αλλοτρίωση των πολιτών από τα αστικά κόμματα και τις εξουσιαστικές ‘πρωτοπορίες’, τα οποία, ως δομικά στοιχεία της αστικής δημοκρατίας, συμβάλλουν στην υποβάθμιση των πολιτών σε καταναλωτές όχι μόνο των ‘αγαθών’ της ψευδαίσθησης της καπιταλιστικής ευημερίας αλλά και διάφορων εξουσιαστικών ιδεολογιών [6], που τους εκφυλίζουν σε οπαδικές αλληλοσπαρασσόμενες αγέλες θρησκευόμενων φανταμενταλιστών, ποδοσφαιρόφιλων χουλιγκάνων και κομματικών κλακαδόρων.

Αντιπροσωπευτική δημοκρατία σε τελική ανάλυση σημαίνει: Πολίτες μεταλλαγμένοι σε οπαδούς, σε ‘ψηφοφόρους’ που δέχονται ως διαφάνεια τις διαφανείς κάλπες και ως δημοκρατία το αλλοτριωτικό ‘ανήκειν’ σε κάποια θρησκεία ή αίρεση, σε κάποια ποδοσφαιρική ομάδα ή ‘θύρα’ και σε κάποιο πολιτικό κόμμα ή φράξια και την ανά τετραετία ‘επιλογή’ μεταξύ των από τα πάνω σε σκοτεινά γραφεία χρισμένων, με ανούσιες κομματικές διαδικασίες και με εντυπωσιακές εκλογικές τελετουργίες νομιμοποιημένων υποψηφίων [7].

Και όταν σε συνθήκες παρακμασμένου καπιταλισμού η αντιπροσωπευτική δημοκρατία του κεφαλαίου δεν λειτουργεί και οι ψηφοφόροι μεταβάλλονται σε Πολίτες που διεκδικούν όλα όσα τους ανήκουν, τότε το κεφάλαιο και τα από αυτό κινούμενα ΜΜΕ κατασκευάζουν ‘ηγέτες’ και νέα ‘προοδευτικά’ κόμματα για τη διασπορά ψευδαισθήσεων περί διεύρυνσης και εμβάθυνσης της αστικής δημοκρατίας και απόδοσης κοινωνικής δικαιοσύνης. Κι όταν ξεφτίσει κι αυτή η ψευδαίσθηση τότε το κεφάλαιο κινεί τους σκληρούς βραχίονες του συστήματος και αντικαθιστά, για όσο διάστημα χρειαστεί, την ‘εικονική δημοκρατία’ του, δηλαδή την ‘κοινοβουλευτική δικτατορία’ του με κάποια ‘κυβέρνηση τεχνοκρατών’ και στην ανάγκη με στρατιωτική χούντα ή ακόμα και με ένα νομιμοποιημένο μέσα από εκλογές φασιστικό καθεστώς, μέχρι να τους ξαναβάλει στην καπιταλιστική στρούγκα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Η Μεγάλη Πορεία της Ανθρωπότητας προς την Αταξική Δημοκρατία

«Μπορούν να υπάρξουν, έχουν υπάρξει, και ελπίζουμε πως θα υπάρξουν πάλι κοινωνίες δίχως κράτος, δηλαδή, δίχως ιεραρχικά οργανωμένο γραφειοκρατικό μηχανισμό, διαχωρισμένο από την κοινωνία και κυρίαρχο. Το κράτος είναι ένα ιστορικό δημιούργημα».
Κορνήλιος Καστοριάδης

Η έννοια της Δημοκρατίας, όπως είναι γνωστό, ετυμολογικά σημαίνει την ‘εξουσία, τη δύναμη, το κράτος, του Δήμου’. Όμως το τι σημαίνει εξουσία, δύναμη, κράτος του Δήμου και το τι σημαίνει Δήμος, ως ιστορικά προσδιοριζόμενες κατηγορίες, δεν είναι έννοιες στατικές, αλλά έννοιες και καταστάσεις δυναμικές, πράγμα που σημαίνει πως δυναμική είναι και η έννοια της Δημοκρατίας και συνεπώς εξελίσσεται. Αυτός είναι και ο λόγος που η έννοια της Δημοκρατίας γίνεται διαφορετικά κατανοητή σε διαφορετικές εποχές και σε διαφορετικούς χώρους, αλλά και από διαφορετικούς λαούς και ανθρώπους, πράγμα που εκφράστηκε με τους πάμπολλους επιθετικούς προσδιορισμούς που τη συντροφεύουν [8]. Το αποτέλεσμα είναι όλοι να μιλάμε για δημοκρατία, αλλά ο καθένας να εννοεί διαφορετικό πράγμα από τον άλλον. Μια απόλυτη σύγχυση, που καταλήγει στη βαβελοποίηση της έννοιας της Δημοκρατίας, η οποία προσπαθεί να απαλλαχθεί από τα περιττά φτιασιδώματα, που την αναιρούν και να αποκαλύψει το ουσιαστικό της περιεχόμενο.

Κυρίαρχη αντίληψη στον σχετικό περί δημοκρατίας διάλογο τείνει, τελευταία, να γίνει η έννοια της ‘άμεσης δημοκρατίας’, η οποία επικεντρώνεται στην αμεσότητα της άσκησης της εξουσίας από τον ίδιο τον Δήμο, ως κοινωνική αυτοδιεύθυνση, ως Αυτεξουσία, και όχι μέσω εκλεγμένων, από κάποιο άμορφο και χειραγωγημένο εκλογικό σώμα, αντιπροσώπων. Βέβαια, και παρά το γεγονός πως με την έννοια της άμεσης δημοκρατίας γίνεται ένα βήμα μπροστά προς το ξεκαθάρισμα της σύγχυσης, παραμένει εν τούτοις περιθώριο για αυθαίρετες ερμηνείες, με αποτέλεσμα η έννοια ‘άμεση δημοκρατία’ να νοείται, και συχνά συνειδητά να παρανοείται, ως ένα τυπικό σημαινόμενο διαδικαστικό ζήτημα περιοδικής συμμετοχικότητας στις εκλογές όπως το εννοεί η νεοφιλελεύθερη πρόταση. Ή τυπικής συμμετοχικότητας στις αποφάσεις όπως το σερβίρει η σοσιαλδημοκρατική πρόταση. Ή ‘αμεσοδημοκρατικής’ δημοψηφισματικής συμμετοχής σε δευτερεύουσας-τριτεύουσας σημασίας αποφάσεις, όπως συμβαίνει στην κλεπτοαποδόχο ελβετική κεφαλαιοκρατία [9]. Ή τέλος της συμβουλευτικής δημοκρατίας, όπως το πλασάρει αδιευκρίνιστα το νέο ισπανικό αρχηγικό μόρφωμα Podemos [10]. Στην αντίληψη όμως του Δήμου, δηλαδή του Λαού, δηλαδή των εργαζόμενων, όπως αυτή διαμορφώνεται στην ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας, η έννοια της δημοκρατίας είναι, ως σημαίνον, ταυτισμένη με την κοινωνική ισότητα, την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ειρήνη και τελικά με την περισσότερο ή λιγότερο συνειδητοποιημένη έννοια της αταξικότητας της κοινωνίας [11].

Ας έχουμε πάντα υπόψη μας πως στην ανθρώπινη ιστορία δεν υπήρξε ποτέ περίοδος χωρίς κοινωνικές συγκρούσεις με το αίτημα της κοινωνικής ισότητας, τη μοναδική και αναγκαία συνθήκη για να υπάρξει ελευθερία, δικαιοσύνη, δημοκρατία και ειρήνη. Η αλυσίδα αυτών των κοινωνικών συγκρούσεων σπρώχνει αδιάκοπα την κοινωνία-ανθρωπότητα προς ένα κάθε φορά καλύτερο κόσμο και αποτελεί τη σταθερά της ιστορίας και του ανθρωπισμού. Με αυτή την έννοια εκτιμώ πως μπορούμε να κάνουμε το επόμενο βήμα για την απαλλαγή της έννοιας της Δημοκρατίας από κάθε άστοχο, αφελή, αλλά ενδεχόμενα και υποβολιμαίο επιθετικό προσδιορισμό, που απομακρύνει την έννοια της Δημοκρατίας από το ουσιαστικό περιεχόμενό της και τον τελικό της στόχο. Με αυτό το ιστορικό υλικό μπορούμε να σκεφτούμε, να συζητήσουμε και να κατανοήσουμε τη Δημοκρατία ως κοινωνική εντελέχεια, με την αριστοτελική έννοια, της σταθεράς της ιστορίας με μοναδικό και αποκλειστικό σκοπό της να ολοκληρωθεί ως οικονομική-κοινωνική ισότητα, ως κοινωνική αταξικότητα και συνεπώς ως Αταξική Δημοκρατία [12] που σημαίνει και ως Αταξική Κοινωνία, ως Κοινωνικοποιημένη Ανθρωπότητα και ως Οικουμενικός Ουμανιστικός Πολιτισμός. Όλη η ιστορία της ανθρωπότητας δεν θα είχε γραφτεί, αν έλειπε ο αγώνας των ανθρωπίδων και των αρχανθρώπων για καλύτερες συνθήκες ζωής και στη συνέχεια ο αδιάκοπος αγώνας των επιμέρους κοινωνιών και συνολικά της ανθρωπότητας για ένα καλύτερο κόσμο, για κοινωνική ισότητα, για αταξική κοινωνία και για ανθρωπισμό.

Η δυναμική των λαϊκών κινημάτων με σταθερό και μόνιμο στόχο την κοινωνική χειραφέτηση λειτούργησε γόνιμα υπέρ των φτωχών τάξεων και στρωμάτων και ώθησε συνολικά την ανθρωπότητα μπροστά. Ταυτόχρονα όμως και οι εκάστοτε δυνάμεις της συντήρησης έκαναν ό,τι μπορούσαν για να εκτρέψουν την εξέλιξη της ανθρωπότητας, να φρενάρουν την πορεία προς την κοινωνική χειραφέτηση και να εγκλωβίσουν την εργαζόμενη ανθρωπότητα στο σύστημα της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Για την επιτυχία αυτού του στόχου του το κεφάλαιο δημιουργεί συνεχώς καινούργια ‘προοδευτικά’, σοσιαλδημοκρατικά, σοσιαλιστικά, ακόμα και ‘αριστερά’ κόμματα που παραπλανούν και στοιχίζουν την κοινωνία πίσω από την αστική κοινοβουλευτική ιδεολογία και δημιουργούν την ψευδαίσθηση πως αυτά θα διαχειριστούν καλύτερα τον καπιταλισμό από τα φθαρμένα συντηρητικά κόμματα, με αποτέλεσμα το ξέφτισμα της αστικής ιδεολογίας και της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπευτικότητας. Κόμματα από τα πάνω, με αρχηγική, πυραμιδική δομή-οργάνωση και εξουσιαστική ιδεολογία δεν αποτελούν απειλή για το κεφάλαιο, αλλά δεκανίκια της εξουσίας του σε βάρος των εργαζόμενων και της κοινωνίας, τα οποία αφού τα χρησιμοποιήσει για να κάνουν τη βρώμικη δουλειά, τα φθείρει-διαφθείρει και τα παραδίδει στην ιστορία ως άχρηστα υλικά της κυριαρχίας του.

Σήμερα η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της [13]:

• Από τη μια η ιουδαιο-χριστιανο-ισλαμική θεοκρατική ιδεολογία που βλέπει, και κατ’ άλλους θέλει να βλέπει και να δει, τον κόσμο μέσα από προφητικές και εσχατολογικές προοπτικές, κατά την οποία το νόημα της ύπαρξης δεν βρίσκεται στη ζωή και στον πραγματικό κόσμο αλλά στον θάνατο και στο Επέκεινα. Και συνεπώς η ζωή μας δεν εξαρτάται από εμάς, αλλά από ‘ανώτερες δυνάμεις που δεν μπορούμε να τις επηρεάσουμε και το μόνο που μας μένει είναι η υποταγή μας σ’ αυτές’. Έτσι, όλα περιστρέφονται γύρω από μεταφυσικές μυθολογίες για τον θάνατο, την ‘αθάνατη ψυχή’, τη ‘μεταθανάτια ζωή’, τη ‘νεκρανάσταση’ και την έλευση του Μεσσία και ‘Λυτρωτή’ που μπορεί να μορφοποιείται ως ‘μεγάλος αδερφός’ και ως Ηγεμόνας, ως καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, ως παγκόσμια διακυβέρνηση, αμερικανισμός και ηγεμονία του κεφαλαίου. Από την άλλη μεριά βρίσκεται η ελληνική ανθρωποκεντρική κοσμοαντίληψη του «πάντων πραγμάτων μέτρων άνθρωπος» και η επίσης ελληνική δημοκρατική κοσμοθεωρία, που ξεκινά από έναν πραγματικό κόσμο ‘αεί υπάρχοντα’ και συνεπώς αδημιούργητο και αιώνιο, έχει μια διαλεκτική αντίληψη για το ανθρώπινο-κοινωνικό γίγνεσθαι, δεν αποδίδει καμιά εγγενή αξία στον χρόνο, και αποκαλύπτει ότι το νόημα της ζωής μας βρίσκεται πάνω στη Γη και εξαρτάται από εμάς τους ίδιους και από την ισότιμη και αλληλέγγυα συνεργασία μας ως ισότιμες ατομικές, συλλογικές, εθνικές και οικουμενικές οντότητες.

• Από τη μια το μπλοκ των δυνάμεων της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του ιμπεριαλισμού του κεφαλαίου, συνεπικουρούμενο από τον Γαλαξία των κομμάτων και των ομάδων της καθεστωτικής αριστεράς, η ιδεολογία της οποίας υποκαθιστά την κοινωνία με κάποια κομματική μεσσιανική πρωτοπορία διψασμένη για λίγη πρόσκαιρη δοτή πολιτική εξουσία και ο δογματισμός της οποίας αμφισβητεί ευθέως τη δημοκρατία του σύγχρονου προλεταριάτου με την έννοια της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης, και από την άλλη οι εργαζόμενες κοινωνίες και συνολικά η εργαζόμενη ανθρωπότητα, που ως ιστορική σταθερά και σταθερά του ανθρωπισμού πιέζουν για την Άμεση Δημοκρατία με σκοπό και περιεχόμενο την Αταξική Κοινωνία.

• Από τη μια το απάνθρωπο τερατούργημα της ατομικής ιδιοκτησίας, με τη μορφή του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και του οικονομισμού που συμπεριφέρονται ως επικυρίαρχοι της κοινωνίας και της ανθρωπότητας, που γεννάει ανισότητες και σκορπάει βία, καταπίεση, καταστροφή, φασισμό και πόλεμο, και από την άλλη η απαίτηση των λαών για ένα καλύτερο κόσμο, για τον κόσμο της ισότητας, που θα πει της κοινοκτημοσύνης, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ανθρωπιάς και της ειρήνης.

• Από τη μια η κάθετη, πυραμιδική αλλοτριωτική εξουσία των λίγων πάνω στους πολλούς, και από την άλλη η ανάγκη και η αντικειμενική δυνατότητα για οριζόντια και καθολική κοινωνική απελευθέρωση της εργαζόμενης κοινωνίας-ανθρωπότητας.

• Από τη μια η επιλογή πορείας προς τα πίσω προς ένα καινούργιο μεσαίωνα του Κεφαλαίου με τη μορφή του νεοφιλελεύθερου παγκοσμιοποιημένου φασισμού, και από την άλλη η φυγή των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού προς τα εμπρός για την κοινωνική αυτοδιεύθυνση με σκοπό την Άμεση Δημοκρατία και την Αταξική Κοινωνία.

Είναι προφανές πως η εργαζόμενη ανθρωπότητα, με την έννοια των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, αγωνίζεται για τη μία και μοναδική δική της επιλογή, για το άλμα προς τα μπροστά με σκοπό την κοινωνική αυτοδιεύθυνση. Ας είμαστε όμως ρεαλιστές και ας συνειδητοποιήσουμε πως αυτή η επιλογή δεν είναι βέβαια μια ανέφικτη ουτοπία, όπως επιδιώκουν τα διάφορα εξουσιαστικά ιερατεία να μας την παρουσιάσουν, αλλά δεν είναι και μια εύκολη υπόθεση. Αντίθετα, είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση, τόσο δύσκολη μάλιστα που ακόμα και σε πολλούς από εμάς, που βρισκόμαστε στο μπλοκ των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και που έχουμε συμφέρον αλλά και τη δυνατότητα να την πραγματοποιήσουμε, φαντάζει συχνά ανέφικτη. Είναι λοιπόν χρήσιμο να συνειδητοποιήσουμε πως «η αυτοδιεύθυνση δεν είναι ένα θρησκευτικό πιστεύω με αμετάβλητες αρχές, αλλά μια ιστορική διαδικασία σε συνεχή ροή, στηριζόμενη όχι σε κανονισμούς και διατάξεις, όπως οι διάσημοι 21 όροι που επέβαλε ο Λένιν στα κόμματα της Τρίτης Διεθνούς, αλλά στην ικανότητα και στην προετοιμασία κάθε πολίτη. Αν λείπει αυτή η προϋπόθεση, δεν εξυπηρετούν σε τίποτα τα προγράμματα αυτοδιεύθυνσης και οι κανονιστικές ρυθμίσεις, όπως επίσης δεν εξυπηρετούν και οι συναντήσεις, οι συνελεύσεις, τα συνέδρια και οι συλλογικές αποφάσεις» [14]. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε πως «η θεμελιώδης μηχανή της αυτοδιεύθυνσης είναι η αυτομόρφωση και η διαρκής και ακούραστη προσπάθεια αυτοτελειοποίησης της φυσικής και ιστορικής προσωπικότητας του ανθρώπου και πως αν αυτό δεν συμβεί, τότε καθόλου ή πολύ λίγο θα χρησιμεύσουν οι οικονομικοί μετασχηματισμοί» [15]. Αυτομόρφωση όμως σημαίνει πως όλο και περισσότεροι κατανοούμε πως η βιβλιοθήκη στο σπίτι μας είναι το ίδιο απαραίτητη όσο και το ψυγείο και φυσικά περισσότερο απαραίτητη από την τηλεόραση και συνεπώς διάβασμα αντί της τηλεθέασης, διάλογος αντί της μοναξιάς και συνειδητή συλλογικοποίηση-κοινωνικοποίηση του Είναι μας, αντί της μίζερης, εγωιστικής ατομικής ιδιώτευσης και αγελαίας ιδιωτίας.

Μετά από αυτές τις διευκρινίσεις νομίζω πως μπορούμε να ξαναθυμηθουμε γνωστές, αλλά ξεχασμένες ιστορικές αλήθειες, βασικότερη από τις οποίες είναι πως κάθε επανάσταση, ακόμα και αυτοπροσδιοριζόμενη ως ‘αριστερή επανάσταση’ απληροφόρητων, πολιτικά αγράμματων, μη συνειδητοποιημένων και κατ’ ανάγκην οπαδοποιημένων ανθρώπων, δεν θα μπορεί παρά να είναι μια απληροφόρητη, πολιτικά αγράμματη και μη συνειδητοποιημένη επανάσταση, η οποία νομοτελειακά είναι καταδικασμένη να αποτύχει ή να εκφυλιστεί στο αντίθετό της, δηλαδή σε μια ακόμα πιο σκληρή και απάνθρωπη εξουσία, δηλαδή σε αντεπανάσταση. Ο αγώνας για την κοινωνική αυτοδιεύθυνση δεν μπορεί να γίνει κατανοητός παρά μόνο σαν μια μακρά διαδικασία μόρφωσης και κύρια αυτομόρφωσης και η αταξική δημοκρατία δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα αυτοσχεδιασμού, αντίθετα πρέπει να κατακτηθεί βήμα-βήμα μέσα από μια τεράστια προσπάθεια υπέρβασης, γνωρίζοντας πως και αυτή θα σκοντάφτει ξανά και ξανά σε κάθε είδους αντικειμενικές και υποκειμενικές δυσκολίες.

Υπάρχει όμως και γι’ αυτή την πορεία μια ‘λυδία λίθος’, και αυτή είναι η σχέση της εργαζόμενης κοινωνίας με τα μέσα παραγωγής. Η αστική δημοκρατία αποτελεί την έκφραση, σε πολιτικό επίπεδο, ενός οικονομικού συστήματος στο πλαίσιο του οποίου η ποιότητα και η λειτουργία της κοινωνίας προσδιορίζονται από τη διαμεσολαβητική εξουσία της ατομικής ιδιοκτησίας, της ατομικής και κρατικής εξουσίας, της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας και της οικονομίας της αγοράς και της ακραίας ανισοκατανομής. Αυτή η διαμεσολαβητική εξουσία σε οικονομικό επίπεδο εκφράζεται πολιτικά με την έμμεση αστική δημοκρατία, με τη διαμεσολαβητική εξουσία των υποτιθέμενων αντιπροσώπων της κοινωνίας. Πρόκειται ουσιαστικά για την ίδια διαμεσολάβηση σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, η οποία συχνά εκφράζεται και στα ίδια πρόσωπα, τα οποία συνολικά ως τάξη διαμεσολαβητών και αντιπροσώπων εξουσιάζουν και καταδυναστεύουν την κοινωνία.

Αντίθετα, στην Άμεση Δημοκρατία η αμεσότητά της αντικατοπτρίζει το γεγονός πως η οικονομία δεν βρίσκεται υπό ιδιωτικό-διαμεσολαβητικό έλεγχο, αλλά, με την κοινωνικοποίηση ολόκληρης της παραγωγικής βάσης της κοινωνίας, η οικονομία βρίσκεται υπό τον άμεσο έλεγχο της ίδιας της αμεσοδημοκρατικά συγκροτημένης κοινωνίας, με αποτέλεσμα την κατάργηση κάθε μορφής εξουσιαστικής διαμεσολάβησης και συνεπώς κάθε εκμεταλλευτικής εξουσίας, προϋπόθεση για την οικοδόμηση μιας αυτοδιευθυνόμενης κοινωνίας της ισοκατανομής, της κοινωνικής ισότητας και της ελευθερίας. Ο αστικός κοινοβουλευτισμός, η αστική δημοκρατία του κεφαλαίου στην σημερινή εποχή, στον 21ο αιώνα, σε συνθήκες μανιακής καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης δεν υπόσχεται τίποτα από αυτά, δεν μπορεί να προσφέρει πια ούτε μια μικρή ελπίδα στην εργαζόμενη κοινωνία-ανθρωπότητα, ούτε και με την απατηλή μορφή της ‘αριστερής διακυβέρνησης’ που τάχα θα εξορθολογήσει και θα ηθικοποιήσει το από τη φύση και θέση κλεπτοκρατικό καπιταλιστικό σύστημα.

Η ελπίδα, που προσφέρει η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία με την εναλλαγή των κομμάτων στην πολιτική διαχείριση των συμφερόντων του κεφαλαίου, είναι τελικά μια παγίδα που κάνει τους ανθρώπους να παραιτούνται από τη διεκδίκηση να καταργήσουν τον καπιταλισμό και να πάρουν την τύχη τους, την κοινωνία τους και το μέλλον τους στα χέρια τους, πράγμα που σημαίνει πως η κοινωνία ως εκλογικό σώμα, δεν μπορεί τελικά να περιμένει τίποτα ούτε από τις εξουσιαστικές πρωτοπορίες που βολεύονται στο ρόλο της ‘αριστεράς’ του αστικού κοινοβουλίου, την οποία το κεφάλαιο τη χρησιμοποιεί στην αντιπολίτευση για νομιμοποίηση της αστικής δημοκρατίας και στην ανάγκη ως κυβερνητική παρένθεση για την απενοχοποίηση και την αναβάπτιση των συντηρητικών πολιτικών κομμάτων. Γι’ αυτό το κεφάλαιο δεν φοβάται την καθεστωτική, την αστική αριστερά, αλλά την αριστερή κοινωνία, την οποία τελικά, και παρά τις όποιες καλοπροαίρετες ατομικές προθέσεις και τις καλογραμμένες υποκριτικές κομματικές διακηρύξεις, υπονομεύουν όλες οι εκδοχές της σοσιαλδημοκρατικής και της τριτοτεταρτοδιεθνιστικής αριστεράς που εγκλωβίζονται σε ιδεοληψίες του 19ου και του 20ου αιώνα και καλλιεργούν ψευδαισθήσεις στην κοινωνία για το ρόλο του αστικού κοινοβουλίου.

Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο πως δεν έχει νόημα να τρέχουν ως θρησκευτική ακολουθία πίσω από κόμματα και εξουσιαστικές πρωτοπορίες που υπόσχονται καλύτερες μέρες μέσω του αστικού κοινοβουλίου. Γι’ αυτό αρχίζουν να συγκροτούνται σε αυτόνομους και αυτενεργούς πυρήνες, συλλογικότητες, δίκτυα και δράσεις που δεν περιορίζονται στην λεκτική άρνηση του καπιταλισμού, αλλά διαμορφώνουν με αυτοπεποίθηση, με επιμονή και υπομονή την κοσμοαντίληψη της κοινωνικής ισότητας και της κοινωνικής αυτοδιαχείρισης. Είναι αυτά τα αμεσοδημοκρατικά αυτοδιαχειριστικά κύτταρα του καινούργιου καλύτερου κόσμου, που γεννιέται μέσα στον παλιό που παρακμάζει και πεθαίνει, τα οποία σταδιακά και σταθερά και στο βαθμό που θα αναπτύσσονται σε πλάτος και σε βάθος θα διαμορφώσουν τους όρους της πνευματικής, ιδεολογικής, πολιτικής και οργανωτικής αυτονομίας των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, που συγκροτούνται σε αριστερή-ουμανιστική κοινωνία, σε υποκείμενο της ιστορίας του 21ου αιώνα, η οποία θα αχρηστέψει το κεφάλαιο ως κοινωνική σχέση εξουσίας των λίγων πάνω στους πολλούς και θα ολοκληρώσει το μετασχηματισμό της ταξικής σε αταξική κοινωνία. Άλλη αριστερή πρόταση για τον αφοπλισμό και την κατάργηση του καπιταλισμού δεν υπάρχει, παρά ως εξουσιαστική φάρσα και ως κοινωνική τραγωδία.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

[1] Adler Max, Démocratie et conseils ouvriers, Maspero, Paris, 1967, αναφέρεται στο Μήτας Στέργιος, «Αστική δημοκρατία και κοινωνική δημοκρατία», http://www.rednotebook.gr

[2] Sana Helleno, Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης και οι εχθροί της, Εκδόσεις Στάσει Εκπίπτοντες, Αθήνα χ.χ., σ. 17.

[3] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, Παπαζήσης, Αθήνα 2009, σ. 290-340.

[4] «Οι καπιταλιστικές δημοκρατίες δεν είναι μόνο ένα περίκλειστο άβατο στην υπηρεσία της μεγάλης δόξας και απόλαυσης μιας ελίτ επαγγελματιών πολιτικών, αλλά κι ένα σύστημα του οποίου το ‘modus operandi’ είναι μια διαρκής πηγή χειραγώγησης, εξαπάτησης, ψεύδους, δημαγωγίας, ρητορείας και κάθε είδους παγίδας», Sana Helleno, Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης…, ό.π., σ. 20.

[5] «Τα αστικά κοινοβούλια ζουν υπό τη διαρκή πολιορκία πολυάριθμων μισθοδοτούμενων ομάδων πίεσης, των ‘lobbies’. Ο διάλογος μεταξύ των βουλευτών και των εκλογέων αντικαθίσταται από τους κεκλεισμένων των θυρών χειρισμούς μεταξύ των πρώτων και των στελεχών των ‘lobbies’, τα οποία βρίσκονται στην υπηρεσία του μεγάλου κεφαλαίου», Sana Helleno, Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης…, ό.π., σ. 22.

[6] Το αναγκαίο ξεπέρασμα των οποίων, όπως παρατηρεί ο Georg Lukacs, ως προϋπόθεση για την κοινωνική απελευθέρωση των εργαζόμενων, θα μπορέσει να συμβεί στα πλαίσια μιας μακράς διαδικασίας ατομικής και συλλογικής αυτομόρφωσης, η οποία θα είναι τόσο δυσκολότερη όσο περισσότερο αναπτυγμένοι θα είναι σε μια χώρα ο καπιταλισμός και ο αστικός πολιτισμός, άρα και περισσότερο θα έχουν επηρεαστεί ιδεολογικά οι εργαζόμενοι από τις καπιταλιστικές αντιλήψεις και τις αντίστοιχες μορφές διαβίωσης. Η απελευθέρωση των εργαζόμενων δεν αποτελεί μόνο πολιτισμικό πρόβλημα. Χωρίς τη μέγιστη αξιοποίηση των πνευματικών ικανοτήτων των εργαζόμενων, αυτοί δεν θα μπορέσουν ποτέ να είναι σε θέση να θέσουν τέλος στην ηγεμονία του κεφαλαίου και να εγκαθιδρύσουν ένα σύστημα σύμφωνο με τα ιδανικά και τα συμφέροντά τους, βλέπε σχετικά Lukacs Georg, Geschichte und Klassenbewustsein, Neuwied/Berlin 1970, σελ. 441 κ. επ.

[7] «Κάθε ακαλλιέργητος άνθρωπος είναι καταδικασμένος να πέφτει θύμα της δημαγωγίας και της χειραγώγησης των επαγγελματιών του ψεύδους», Sana Helleno, Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης…, ό.π., σ. 23-24.

[8] Βλέπε σχετική έρευνα στο περιοδικό Πολίτες, τεύχος 22/ Γενάρης 2011, σ. 14-21.

[9] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Μύθος και πραγματικότητα της Ελβετικής ‘Άμεσης Δημοκρατίας’, ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος 42/Οκτώβρης-Νοέμβρης 2013

[10] Γεωργιλάς Θάνος, Συμβουλευτική δημοκρατία και το δικαίωμα της εκπροσώπησης ή αλλιώς πως «μπορούμε» να αναζωογονήσουμε την ολιγαρχία, http://eagainst.com/articles/podemos-comments-are-free/

[11] Βλέπε αναλυτικά στο: Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2012.

[12] Λάμπος Κώστας, Αταξική Δημοκρατία και Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.

[13] Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την ουσία των μεγάλων κοινωνικών συγκρούσεων αν δε συνειδητοποιήσουμε πως, «υπάρχουν δυο θεμελιώδεις ιστορικές αντιλήψεις: η ελληνική και η εβραϊκή…», Sana Heleno, Η κοινωνία της αυτοδιεύθυνσης…, ό.π., σ. 62.

[14] Ό.π., σ. 38-39.

[15] Ό.π., σ. 46.

Η ομάδα του blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Μικρή Αναστολή λόγω ασθένειας

Αύγουστος 26th, 2016

Αγαπητοί φίλοι και αναγνώστες του blog των Λαμπράκηδων και της ιστοσελίδας μας (www.lamprakides.gr),

Θα ήθελα να σας ανακοινώσω ότι για ένα ικανό διάστημα, κάποιων μηνών ακόμα πιθανόν, οι αναρτήσεις που κάναμε σε τακτά χρονικά διαστήματα στο blog θα ανασταλούν.

Οι λόγοι έχουν να κάνουν με την προσωπική υγεία μου και, επομένως, με την αναζήτηση υλικού από το αρχείο των Λαμπράκηδων που – με εντολή του Μίκη – διέσωσα και φυγάδευσα ένα μήνα πριν την επιβολή της Δικτατορίας και το διατήρησα όλα αυτά τα χρόνια. Το αρχείο αυτό δεν έχει ακόμα εξαντληθεί και ελπίζω να δοθεί η ευκαιρία να πραγματοποιηθεί ο στόχος που έβαλα στον εαυτό μου για τη δημοσίευσή του.

Δυστυχώς, δέχθηκα “Επίθεση” από τον οδυνηρό, όπως αποδεικνύεται, έρπη ζωστήρα, αυτόν που οι φίλοι μου Ιταλοί ονομάζουν “η φωτιά του Αγίου Αντωνίου” (fuoco di san Antonio).

Δεν αντιλήφθηκα την ασθένεια νωρίς, βρήκε και καταπονημένο τον οργανισμό μου, οπότε η θεραπεία που δεν έγινε στην ώρα της έχει ως σημερινό αποτέλεσμα οι συνέπειες που βιώνω να μου κάνουν πολύ δύσκολη την καθημερινότητα.

Οι γιατροί επισημαίνουν ότι οι πόνοι θα κρατήσουν για πολύ ακόμη, το λιγότερο έξι μήνες. Το γεγονός αυτό κάνει για μένα δύσκολη την αναζήτηση και δημοσίευση του υλικού για τους Λαμπράκηδες που διατηρώ – καλά φυλαγμένο ακόμη – στο αρχείο των Λαμπράκηδων.

Ζητώ, λοιπόν, την κατανόησή σας για ένα διάστημα, που μπορεί να φτάσει και μέχρι τα Χριστούγεννα. Ίσως να ξεκλέβουμε κάποιες φορές, όταν οι πόνοι δεν με καταβάλλουν, και να προβαίνουμε σε σκόρπιες αναρτήσεις. Αλλά, δυστυχώς, δεν θα μπορούμε να είμαστε συνεπείς, και γι’ αυτό ανακοινώνουμε την αναστολή των αναρτήσεών μας στο blog μέχρι να βελτιωθεί αισθητά η υγεία μου.

Με αυτή την οδυνηρή για μένα ευκαιρία, θα ήθελα για άλλη μια φορά να κάνω έκκληση σε συντρόφους και συντρόφισσες, Λαμπράκηδες και Λαμπράκισσες, που βρίσκονται στη ζωή και πιστεύουν στην προσφορά, τη δράση και τη σημασία της γενιάς μας, να έρθουν σε επαφή μαζί μου, για να δούμε τι μπορεί να προσφέρει ο καθένας από τη δική του πλευρά τόσο στην αναζήτηση και αποδελτίωση του υλικού όσο και στην τεκμηρίωση και παρουσίασή του. Οι δυνάμεις μου είναι πια περιορισμένες και φοβάμαι ότι δεν θα καταφέρω να ανταποκριθώ όπως θέλω και όπως πρέπει σ’ αυτό το δύσκολο αλλά τόσο ποθητό έργο: να αναδείξω τη γενιά των Λαμπράκηδων και να καταδείξω την ιστορική σημασία που είχε το πέρασμά μας από τις σελίδες της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας.

Ευχαριστούμε όσους μας ακολουθούσαν, αλλά, κυρίως, αυτούς που θα μείνουν πιστοί στη δουλειά μας και θα μας αναζητήσουν και πάλι κάποιους μήνες αργότερα.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Η εκδήλωση της νεολαίας Λαμπράκη στο θέατρο «Παρκ»

Αύγουστος 25th, 2016

Στις 21 Ιουλίου του 1965, στη μεγάλη διαδήλωση της νεολαίας της Αθήνας, δολοφονείται ο αγωνιστής της δημοκρατίας Σωτήρης Πέτρουλας.
Η νεολαία Λαμπράκη οργανώνει εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον νεκρό αγωνιστή. Η εκδήλωση λαμβάνει χώρα στο θέατρο “Παρκ” στις 2 Αυγούστου, ένα δεκαήμερο μετά τη δολοφονία του.
Από αυτή την εκδήλωση διαβάζουμε το το πρώτο μέρος της ομιλίας του Μίκη Θεοδωράκη, Προέδρου της οργάνωσης των Λαμπράκηδων.

Παληοτάκης

Η εκδήλωση της νεολαίας Λαμπράκη στο θέατρο «Παρκ»

Στις 2 Αυγούστου, ένα δεκαήμερο μετά τη δολοφονία, το Κεντρικό Συμβούλιο της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη οργάνωσε μεγάλη εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον νέο νεκρό αγωνιστή. Χιλιάδες νέοι και νέες πλημμύρισαν το χώρο μέσα και έξω από το θέατρο «Παρκ», για να καταλήξουν μετά σε μια μεγάλη διαδήλωση από την Αλεξάνδρας ως το Σύνταγμα.

Παραθέτουμε εδώ την αρχή της κεντρικής ομιλίας που εκφώνησε ο πρόεδρος της οργάνωσης Μίκης Θεοδωράκης, όπως αυτή σώζεται στα ΑΣΚΙ (Αρχεία Νεολαίας 281.2):

Σ’ αυτό τον τόπο, που λέγεται Ελλάδα, η ιστορία των αγώνων για τη Λευτεριά και τη Δημοκρατία, για την ειρήνη και την προκοπή του λαού είναι πλούσια. Πλούσια είναι και η ιστορία της πάλης των νέων ανθρώπων, της αδάμαστης ελληνικής νεολαίας για τα μεγάλα ιδανικά. Αρχίζει από πολύ παλιά, περνάει από το ματωμένο ξεσήκωμα του περασμένου αιώνα εναντίον του Όθωνα και της απολυταρχίας και κορυφώνεται με τη μαζική έξαρση της Εθνικής Αντίστασης, με τους μετέπειτα δημοκρατικούς αγώνες, με το 1-1-4, με τις μάχες των τελευταίων ημερών ενάντια στο πραξικόπημα.

Ο θάνατος του Σωτήρη Πέτρουλα παίρνει τη θέση του ανάμεσα στους χιλιάδες ηρωικούς θανάτους που σημαδεύουν γνωστά και άγνωστα ονόματα: την Ηλέκτρα, τη Σταθοπούλου, το Μαστραντώνη. Το Νίκο Νικηφορίδη. Το Βελδεμίρη και τον Κερπινιώτη. Το μεγάλο Λαμπράκη. Παίρνει τη θέση του μέσα σε μια δύσκολη πορεία που συνεχίζεται χρόνια τώρα, πάντα προς τα μπρος. Και δικαιώνεται σαν υπέρτατη προσφορά, σαν υπέρτατη αρετή, σαν πηγή υψηλού φρονηματισμού για το λαό και τη νεολαία. Σαν σύμβολο πίστης και αυτοθυσίας, αδιάλλακτης αφοσίωσης στα συμφέροντα της πατρίδας, του έθνους. Είναι τα χαρακτηριστικά της ζωής των διαλεκτών, της ζωής και της ατομικής ιστορίας του Σωτήρη.

Γεννήθηκε πριν 23 χρόνια στο Οίτυλο της Μάνης. Γερό το πρώτο υλικό, σαν το μανιάτικο γρανίτη -η προοδευτική, η πατριωτική παράδοση των Πετρουλαίων. Της μεγάλης αντιστασιακής φαμελιάς που πλήρωσε την προσφορά της στον πατριωτικό αγώνα με 26 σκοτωμένους από τους κατακτητές και τους συνεργάτες τους.

Μικρός, από το δημοτικό ακόμα, μπήκε στη βιοπάλη. Νυχτερινός μαθητής τέλειωσε με άριστα τη Μέση Εμπορική. Δούλευε και σπούδαζε. Σπούδαζε δυο φορές την αδικία και τις αντινομίες της ζωής. Κι από την πικρή πείρα της ζωής, από τη μελέτη της προοδευτικής ιδεολογίας ωρίμασε κι έδεσε μέσα του ο δρόμος του αγώνα για τα ιδανικά της εργατικής τάξης, του εργαζόμενου λαού.

Ο Σωτήρης πίστευε στο σοσιαλισμό, πίστευε στην ανάγκη της κατάργησης της εκμετάλλευσης, στην πρόοδο και την αναγέννηση της πατρίδας. Κι η ζωή του, η κορυφαία του προσφορά, ο ηρωικός θάνατός του στην κρίσιμη αυτή για τη δημοκρατία στιγμή δίνει το ύψιστο μέτρο συνέπειας στην πίστη του. Ένας διαρκής αγώνας στις πρώτες γραμμές της δημοκρατικής νεολαίας, στις γραμμές του δημοκρατικού μας κινήματος.

Οργανωμένος από το 1959 στη Νεολαία της ΕΔΑ, απλό μέλος στην αρχή κι αργότερα καθοδηγητικό στέλεχος, στάθηκε συνεπής στο καθήκον του. Μαζικός οργανωτής και πρωτοπόρος μαχητής του φοιτητικού κινήματος, δεν έλειψε από καμιά μάχη του. Στο πραξικόπημα του ‘61, στους αγώνες του 1-1-4, του 15%, στην πάλη του λαού να κατοχυρώσει τις κατακτήσεις του μετά την πτώση της φασιστικής δεξιάς, βρέθηκε πάντα στις πρώτες γραμμές.

Κι εκεί, στις πρώτες γραμμές, έπεσε. Έπεσε για να μην πέσει, να μη θρυμματιστεί η δημοκρατία. Οδήγησε την ατομική αγωνιστική του προσφορά στο πιο ψηλό σκαλί της θυσίας την κρίσιμη ώρα που η δημοκρατία σάλπιζε πανστρατιά αντίστασης:

Για να μην περάσουν τα φασιστικά σχέδια του Παλατιού και της χούντας.
Για να συντριβεί κάθε απόπειρα των ξένων και της ολιγαρχίας να φιμώσουν το λαό, να κλέψουν τις κατακτήσεις του.
Για να πέσει, να διωχτεί ο οπερετικός θίασος των προδοτών, των αδίστακτων αποστατών, που εξακολουθούν να παριστάνουν την «κυβέρνηση».
Για να αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη και ομαλότητα.
Για ν’ ανοίξει, να πλατύνει ο δρόμος της εθνικής ανεξαρτησίας, της δημοκρατικής ανάπλασης του τόπου.

Τη νύχτα της 4ης προς την 5η Σεπτεμβρίου το παλατιανό παρακράτος χτύπησε το συνοριακό χωριό του Κιλκίς Μυλοχώρι. Βάνδαλοι πυρπόλησαν τη λέσχη των Λαμπράκηδων και κατέστρεψαν τη βιβλιοθήκη τους. Έκαναν το μόνο που ξέρουν να κάνουν οι ρημαχτές: να καίνε και να δηώνουν. Αλλά οι αριστεροί νέοι της περιοχής έκαναν αυτό που έμαθαν να κάνουν και που ποθούν να χτίσουν. Λαμπράκηδες από τα χωριά του βόρειου τομέα του νομού –από τη Γάβρα τη Γοργόπη, από το Μεταλλικό, το Χέρσο, το Δροσάτο- εξόρμησαν και ξαναχτίσανε τη λέσχη, γέμισαν τα ράφια βιβλία. Υπερασπίστηκαν στην πράξη τον πολιτισμό και τη μόρφωση. Έτσι όπως το ‘πε ο γραμματέας των Λαμπράκηδων του Μυλοχωριού (δεύτερος στη φωτογραφία της αντιπροσωπείας Κεντρικής Μακεδονίας) στη 2η Σύνοδο του Κ.Σ. της ΔΝΛ στο θέατρο «Διάνα» στις 11.9.65:

-Αυτοί θα καίνε κι εμείς θα χτίζουμε. Τίποτα δεν μπορεί να μας σταματήσει!

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Λέσχες πολιτισμού των Λαμπράκηδων

Αύγουστος 7th, 2016

Η καλαοκαιρινή και υπερβολικά ζεστή ατμόσφαιρα των ημερών είναι που μας οδήγησε να δημοσιεύσουμε πρώτα το δεύτερο άρθρο για τις Λέσχες των Λαμπράκηδων. Μιλάμε για τη σύντομη επιστολή του Θανάση Καλαφάτη στα “Τετράδια της Δημοκρατίας”, σχετικά με τις λέσχες στο χωριό.
Προηγείτο, όμως, η εισαγωγή για τις Λέσχες των Λαμπράκηδων στα “Τετράδια της Δημοκρατίας” και ένα άρθρο του Κώστα Τσουράκη για τις λέσχες του μεγάλου λιμανιού, του Πειραιά.
Ο Κώστας Τσουράκης γνώριζε καλά το θέμα με το οποίο ασχολείται, καθώς υπήρξε γραμματέας του Πειραιά και μέλος του Προεδρείου της Δ.Ν.Λ. μετά το Ιδρυτικό της Συνέδριο.
Στην εισαγωγή διαβάζουμε για τη βιαιότητα με την οποία αντιδρούσε το παρακράτος σε βάρος των λεσχών αλλά και των ίδιων των νεολαίων Λαμπράκηδων. Λυσσαλέα ήταν η αντίδραση σε βάρος των κοριτσιών της νεολαίας, που τις κατηγορούσαν για δολιοφθορά σε βάρος των νέων των “καλών οικογενειών”, δηλαδή των μελών του στρατού και των οργάνων της τάξης.
Όσο για τον Πειραιά, κατάφεραν να δημιουργήσουν αρκετά στέκια, με πολλές δυσκολίες αλλά και με μεγάλη προσφορά.

Παληοτάκης

Λέσχες πολιτισμού

Οι «λέσχες πολιτισμού» αποτέλεσαν βασική μέριμνα της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Ως χώρος συνάντησης βέβαια των νέων του χωριού και της γειτονιάς με ψυχαγωγικό και μορφωτικό περιεχόμενο, αλλά και ως επιτελικό κέντρο οργάνωσης της πολύπλευρης πολιτικής δουλειάς του οργανωτικού κυττάρου, που αφορούσε εκδηλώσεις υπεράσπισης της ανεξαρτησίας και της ειρήνης, διοργάνωσης εξορμήσεων για τη θεραπεία κοινωνικών αναγκών του χώρου στον οποίο δρούσε η τοπική ή κλαδική οργάνωση -τελικά ως χώρος προβληματισμού και συζήτησης-διαπαιδαγώγησης των νέων πολιτών, αγοριών και κοριτσιών, γνωριμίας με τα πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις του πολίτη.

Φαίνεται όμως ότι αποτέλεσαν και «βασική μέριμνα» του αντιπάλου. Και επειδή οι διαβολές και οι συκοφαντίες περί «οργίων» και «ξενόδουλων πρακτορείων» με τις Λαρισινές λαμπράκισσες «με μαύρες κάλτσες» ή τις υπηρέτριες αξιωματικών που μεταφέρουν απόρρητα «μυστικά του Έθνους» σε «μίσθαρνα όργανα των σλαβοκομουνιστών» δεν μπορούσαν να αμαυρώσουν την υπεύθυνη παρουσία και το πολύπλευρο κοινωνικό έργο της Νεολαίας Λαμπράκη, το παρακράτος άδραξε το δαυλό του εμπρηστή! Δεκάδες λέσχες πολιτισμού δοκίμασαν το «θεάρεστο» αυτό έργο. Από τις βρωμιές πάνω στις επιγραφές και στις προσόψεις τους ως την πλήρη καταστροφή των οικημάτων. Οι λέσχες στις Σέρρες, στη Γοργόπη της Παιανίας, στο Μυλοχώρι, αυτό το μικρό χωριό στην επιτηρούμενη ζώνη του Κιλκίς με τους 130, άντε 150, κατοίκους όπου τρεις φορές οι τραμπούκοι έκαψαν τη λέσχη του κι άλλες τρεις τα 20-25 αγόρια και κορίτσια του, με τη βοήθεια των γύρω χωριών, την ξανάχτισαν!

Αναδημοσιεύουμε δύο κείμενα από τα Τετράδια Δημοκρατίας σχετικά με τις λέσχες πολιτισμού. Το πρώτο είναι ένα σύντομο άρθρο του Κώστα Τσουράκη, γραμματέα του Πειραιά και μέλους του Προεδρείου της Δ.Ν.Λ. μετά το Ιδρυτικό της Συνέδριο, με θέμα τις λέσχες του μεγάλου λιμανιού (Τετράδια Δημοκρατίας, α’ περίοδος, αρ. 4, Δεκέμβριος 1964), και το δεύτερο μια επιστολή του Θανάση Καλαφάτη, οργανωτικού στελέχους και μέλους τον πρώτου εκλεγμένου Κ.Σ. της οργάνωσης, που αφορά τη λέσχη στο χωριό (ό.π., β’ περίοδος, αρ. 1. Μάρτιος 1965).

Πειραιάς

«Η σημερινή νεολαία δεν έχει ιδανικά». «Είναι αδιάφορη». «Είναι χαλασμένη». Αυτό είναι το λάιτ μοτίβ μερικών πνευματικών ανθρώπων που ασχολούνται με τη Νεολαία χωρίς να την έχουν πλησιάσει ποτέ, χωρίς να νοιώθουν τα προβλήματά της, τα ενδιαφέροντά της, τα όνειρα και τις λαχτάρες της.

Άξιζε τον κόπο να πιάσει κανείς από το χέρι αυτούς τους παράγοντες με τη γερασμένη ψυχή (και την ιδεολογία) και να τους «ξεναγήσει» στις Λέσχες Λαμπράκη. Θα ήταν η πιο εύγλωττη απάντηση στο μοιρολόι τους για την «κατάντια» της Νεολαίας.

Αλλ’ ας δούμε το θέμα απ’ τη δική μας σκοπιά, τώρα που συμπληρώνουμε ένα χρόνο από την ίδρυση της Πρώτης Λέσχης Λαμπράκη στον Πειραιά.

Από την πρώτη μέρα εκφράστηκε η δίψα της νεολαίας για το πολιτισμένο, το ανθρώπινο περιβάλλον. Για τη σωστή εκπολιτιστική εκδήλωση, για την πραγματικά ελεύθερη ατμόσφαιρα, που υπηρετεί ιδανικά, τα ΙΔΑΝΙΚΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ, ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΑΛΕΥΕΙ Η ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΓΕΝΙΑ.

Με την αγάπη, τη δραστηριότητα και την αυτοθυσία των Λαμπράκηδων έχουμε φτιάξει λέσχες σε 7 συνοικίες του Πειραιά.
Η νεολαία της συνοικίας ένοιωσε τη λέσχη δική της και την κατέστησε πολύτιμο στοιχείο πολιτιστικής ανάπτυξης της συνοικίας.
Ένας μεγάλος κύκλος Λαμπράκηδων βρήκαν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις ικανότητές τους. Τις διοικητικές, τις οργανωτικές, το καλλιτεχνικό τους ταλέντο.

Η Λέσχη έγινε σοβαρός παράγοντας προβολής της πρωτοπόρας οργάνωσης στη γειτονιά. Κι ένα μικρό δείγμα του τι παλεύει να πετύχει. Μια μικρογραφία της ζωής και της χαράς που θα κατακτήσει η νεολαία με τους αγώνες της στο πλάι του λαού μας.

Μέχρι τώρα δεν έχει περάσει μέρα που να μην έρθουν στις Λέσχες νέοι φίλοι, που ζητούν να γίνουν μέλη μας, συναγωνιστές στον ωραίο αγώνα μας.

Και οι δυσκολίες βέβαια δεν έλειψαν.
Και πρώτ’ απ’ όλα ο λυσσασμένος πόλεμος της αντίδρασης.
Διαβολές, συκοφαντίες.
Πιέσεις στους Λαμπράκηδες και στους γονείς τους. Σ’ αυτό το «θεάρεστο» έργο πήραν μέρος (δυστυχώς) και μερικοί εκπαιδευτικοί, καθώς και ιερωμένοι. Φυσικά οι κόποι τους πήγαν χαμένοι.

Η κακή οικονομική κατάσταση της οργάνωσης στάθηκε αποφασιστικό εμπόδιο στη δημιουργία και τον εξοπλισμό των Λεσχών. Δυσκολία προξένησε και η έλλειψη πείρας της οργάνωσής μας που δεν είχε επεξεργαστεί μια πολιτική Λεσχών, και που ήταν απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει τα σοβαρά προβλήματα που προκύπτουν από την πρώτη μέρα της δημιουργίας της Λέσχης.

Ανοίξαμε τις πόρτες σε όλη τη νεολαία της πόλης μας, ένα μικρό μέρος από την οποία κουβάλησε και τα βιώματά της από τη ζωή που έκανε έξω από τη Λέσχη.

Και ξέρουμε όλοι πόσο δύσκολο πράγμα είναι η αναδιαπαιδαγώγηση των νέων που δεν μπορούν εύκολα να προσαρμοστούν. Και πόσο λεπτές και σύνθετες καταστάσεις δημιουργούνται.

Η προσπάθεια για τη λύση των τόσο σοβαρών προβλημάτων οδήγησε στο λάθος να περιοριστεί η δραστηριότητα της οργάνωσης για ένα μεγάλο διάστημα μόνο στη Λέσχη. Με αποτέλεσμα να κινδυνεύσει να αποκοπεί από τους άλλους μαζικούς χώρους που δουλεύει, σπουδάζει ή ψυχαγωγείται η νεολαία.

Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι ξεπερνιούνται όλες οι δυσκολίες η μία μετά την άλλη.
Η ζωή στις Λέσχες βελτιώνεται ποιοτικά και πλουτίζεται. Οργανώνονται αξιόλογες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Εσωτερικά πρωταθλήματα πιγκ-πογκ, σκάκι κλπ.
Η χορωδία της κεντρικής μας Λέσχης βελτιώνεται ποιοτικά και έχει καταστεί ένας καλός πρεσβευτής της οργάνωσης στους συλλόγους που τη χρησιμοποιούν στις εκδηλώσεις τους.
Ένας αριθμός στελεχών έχει αποκτήσει σχετική πείρα για τη ζωή και τα προβλήματα της Λέσχης.

Βρίσκεται σε καλό δρόμο και η προσπάθεια της οργάνωσης για τη δημιουργία αντίστοιχων επιτροπών για όλους τους τομείς δραστηριότητας της λέσχης. Εκτός από την επιτροπή που έχει τη γενική ευθύνη, συγκροτείται επιτροπή βιβλιοθήκης, οργάνωσης φιλολογικών βραδυνών, πρωταθλήματος πιγκ-πογκ, σκάκι, εκπολιτιστικών εκδηλώσεων, διακόσμησης, καθαριότητας της Λέσχης. Έτσι και η δράση της Λέσχης βελτιώνεται και ένας απεριόριστος αριθμός φίλων μας αξιοποιείται. Ένας νέος προβληματισμός μας είναι και η αξιοποίηση της παρουσίας στις Λέσχες μας των πνευματικών ανθρώπων που δέχτηκαν την πρόσκληση του Κ.Σ. της οργάνωσής μας και έγιναν Εθνικοί Σύμβουλοι της Νεολαίας.

Πιστεύουμε πως η οργάνωσή μας, με τους καθημερινούς αγώνες των μελών και των στελεχών μας και με τη συμπαράσταση των προοδευτικών παραγόντων που πιστεύουν στη νεολαία, την νοιώθουν και την αγαπούν, θα αναπτύξει το κίνημα των Λεσχών στην πόλη μας και αριθμητικά και ποιοτικά.

Κ. ΤΣΟΥΡΑΚΗΣ

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Νεολαία Λαμπράκη – Η λέσχη πολιτισμού στο χωριό

Αύγουστος 1st, 2016

Μια εξαιρετικά σύντομη επιστολή του Θανάση Καλαφάτη στα “Τετράδια της Δημοκρατίας παρουσιάζουμε σήμερα.
Αναφέρεται στη σημασία των Λεσχών Πολιτισμού, των Λεσχών που οι Λαμπράκηδες έστηναν και στήριζαν στις πόλεις και στα χωριά.
Επισημαίνει, λοιπόν, ο Θανάσης Καλαφάτης, το σημαντικό ρόλο που οι Λέσχες αυτές μπορούσαν να παίξουν για την πολιτιστική αναγέννηση του χωριού και των ανθρώπων του, αλλά και για τους κινδύνους που εμπεριέχει μια τέτοια προσπάθεια στον στενό επαρχιακό κύκλο της εποχής.

Παληοτάκης

Η λέσχη πολιτισμού στο χωριό

Αγαπητά Τετράδια Δημοκρατίας,

Στο περασμένο τεύχος (αρ. 4) εδιάβασα το άρθρο «Λέσχες Πολιτισμού στον Πειραιά». Το άρθρο αυτό ασχολείται με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η λέσχη της ΔΝΛ στις μεγάλες πόλεις και γενικά πώς καλύτερα μπορεί να αξιοποιηθεί η δράση και η πρωτοβουλία των μελών της μέσα στη Λέσχη.

Θα ‘θελα από την πλευρά μου να αναφερθώ σύντομα, με δυο λόγια, στη Λέσχη του χωριού.

Η Λέσχη του χωριού (εδώ αναφέρομαι όχι στις πόλεις της υπαίθρου αλλά ειδικά στα χωριά μας) παίζει ένα σοβαρό ρόλο, τόσο για την ανάπτυξη των νέων οργανώσεων όσο και για την επίδραση που ασκεί στο χώρο της. Ειδικότερα η Λέσχη του χωριού, σε σύγκριση με τη Λέσχη της πόλης, αποτελεί το μοναδικό κέντρο συγκέντρωσης όλων των νέων και, πέρα απ’ αυτούς, των κατοίκων της περιοχής της.

Και εδώ με τη λειτουργία της Λέσχης προβάλλουν πολλοί κίνδυνοι, όπως του αποπροσανατολισμού της δράσης της οργάνωσης, καθώς και επιδράσεις πάνω στην πορεία των νέων, ιδίως, οργανώσεων.

Εκείνο το οποίο πρέπει να προσεχθεί είναι η λειτουργία και η αξιοποίηση της Λέσχης να συνδυάζεται με τις τοπικές συνθήκες, τα προβλήματα και ενδιαφέροντα των νέων και του χωριού της. Και από δω να ξεκινούν οι ειδικές πολιτικές εκδηλώσεις, η διακόσμηση της Λέσχης κλπ.

Ακριβώς αυτό το ειδικό βάρος της Λέσχης του χωριού πρέπει να ‘ναι το κίνητρο του ανοίγματος ακόμη περισσοτέρων Λεσχών, με την επιδίωξη της ανόδου των και ποιοτικά.

Μετά τιμής
ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ

Παρουσιάζουμε αμέσως παρακάτω το κείμενο/ανακοίνωση της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη Σερρών, το οποίο μπορεί κανείς να διαβάσει και στη φωτογραφά που προηγείται.
Πρόκειται για μια έκφραση της αδιαμφισβήτητης μαχητικότητας των νεολαίων, παρά τις λυσσαλέες και τρομοκρατικές επιθέσεις που δέχονταν οι λέσχες των Λαμπράκηδων, ειδικά στην επαρχία, όπου οι συνθήκες ήταν πιο δύσκολες, αλλά και η ύπαρξη και δραστηριοποίηση των μελών της πιο σημαντική, όπως αναφέρει ο Θανάσης Καλαφάτης.

ΣΕΡΡΑΙΟΙ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ

ΦΛΟΓΕΡΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΑ ΝΕΙΑΤΑ

Η δυναμιτιστική ανατίναξη της λέσχης της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη Σερρών, δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός ή υπόθεση δύο – τριών ατόμων.

Η δεύτερη αυτή φασιστική ενέργεια, λίγες βδομάδες μετά την ανατίναξη της Λέσχης του Μυλοχωριού, φανερώνει τους πραγματικούς σκοπούς της δεξιάς και των αποστατών που με την καθοδήγηση των «υψηλά ισταμένων» ετοιμάζονται να επιβάλουν ένα καινούργιο φασιστικό πραξικόπημα.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι την ίδια μέρα οι ίδιοι πράκτορες της ανωμαλίας έσπασαν τη Λέσχη της Δ.Ν.Λ. στην Γοργόπη – Κιλκίς καθώς και τα γραφεία της ΕΔΗΝ στο Μεσολόγγι.

Είναι φανερό το σχέδιό τους.

Θέλουν να τρομοκρατήσουν το δημοκρατικό μας λαό, ανεξάρτη¬τα από πολιτική τοποθέτηση, θέλουν να ξανακυλήσουν τη χώρα στις μαύρες μέρες του εμφύλιου μίσους.

Καλούμε ολόκληρο το δημοκρατικό λαό της πόλης μας
να αποδοκιμάσει έντονα την χιτλεροφασιστική αυτή ενέργεια και να σταθεί για μια ακόμη φορά στο πλευρό της πρωτοπόρας Ελληνικής νεολαίας, της Νεολαίας Λαμπράκη.

ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ πως τίποτα δεν θα μας σταματήσει στον ειρηνικό, δημοκρατικό, εκπολιτιστικό αγώνα που έχουμε αναλάβει.

Την Λέσχη μας θα την ξαναφτιάξουμε με την βοήθεια και συμπαράσταση ολόκληρου του λαού μας ακόμα πιο ωραία και θα την διαφυλάξουμε, ξεπερνώντας όσα εμπόδια και αν μπουν μπροστά μας.

Ο Φασισμός δεν θα περάσει

Η Δημοκρατία θα νικήσει

Σέρρες 8-12-65

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΝΕΟΛΑΙΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΣΕΡΡΩΝ

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Το κίνημα των Λαμπράκηδων

Ιούλιος 25th, 2016

Βρήκα στο υλικό που ακόμα κρατώ στο αρχείο μου ένα κείμενο του τότε ηγετικού στελέχους της Νεολαίας μας, του Βασίλη Κωτούλα.
Προβαίνει σε διαπιστώσεις και κρίσεις πολύτιμες για το Κίνημά μας, την εποχή που αυτό το Κίνημα εμφανίστηκε και ανδρώθηκε.
Δεν γνωρίζω – γιατί δεν την κράτησα -την πηγή από την οποία άντλησα το κείμενο αυτό. Το παραθέτω, όμως, ως συμβολή στη μελέτη της γενιάς των Λαμπράκηδων. Είναι μεστό και περιεκτικό και δίνει τα χαρακτηριστικά της εποχής.

Παληοτάκης

Το κίνημα των Λαμπράκηδων

Διαπιστώσεις και κρίσεις για το κίνημα μιας εποχής

Το κίνημα των Λαμπράκηδων αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες εκφράσεις του αριστερού νεολαιίστικου κινήματος στη χώρα μας. Η μελέτη αυτού του κινήματος δεν έχει μόνο πολυδιάστατο ιστορικό ενδιαφέρον αλλά τα διδάγματά της μπορούν να φωτίσουν το δρόμο των σημερινών κινημάτων. Εξάλλου, παρά το ξάφνιασμα από την προέλαση των τανκς της δικτατορίας το 1967 -οι ηγεσίες του ΚΚΕ και της ΕΔΑ πιάστηκαν κυριολεκτικά στον «ύπνο» από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου• η Αυγή κυκλοφορούσε εκείνο το πρωί δημοσιεύοντας τη δεύτερη συνέχεια ενός άρθρου γραμμής ανώτατου στελέχους με τον τίτλο «Γιατί δεν θα γίνει δικτατορία»-, τα στελέχη της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη έδρασαν πρωταγωνιστικά από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας, συγκρότησαν τους πρώτους αντιδικτατορικούς πυρήνες, με πρωτοβουλία τους πραγματοποιήθηκαν ακόμη και μαζικές εκδηλώσεις ενάντια στη δικτατορία, τόσο στην Αθήνα όσο και στην επαρχία. Σε συνέχεια ίδρυσαν, για τις νέες ανάγκες του αντιδικτατορικού αγώνα, την πρωτοπόρα οργάνωση «Ρήγας Φεραίος». Εκατοντάδες στελέχη της ΔΝΛ συνελήφθηκαν, βασανίστηκαν απάνθρωπα, φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν.
Στη δεκαετία του 1960 το κίνημα βρίσκεται σε μια νέα ανοδική πορεία. Είχαν προηγηθεί, στα μέσα της δεκαετίας του ‘50, οι μαζικές και δυναμικές κινητοποιήσεις της νεολαίας, ιδιαίτερα της σπουδάζουσας, για το Κυπριακό και είχαμε το 1958 τη μεγάλη εκλογική επιτυχία της ΕΔΑ• το 1960-1961, στις δυναμικές συγκρούσεις των οικοδόμων με το κράτος και το παρακράτος, αισθητή και αποφασιστική ήταν η συμμετοχή της εργαζόμενης νεολαίας• ακολούθησαν οι μαζικές και μαχητικές εκδηλώσεις στα μέτωπα της πάλης για εκδημοκρατισμό, παιδεία, ειρήνη και για τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της νεολαίας. Οι δυναμικές και μαζικές κινητοποιήσεις με σημαία τα συνθήματα «114» (το τελευταίο άρθρο του Συντάγματος που έλεγε ότι η δημοκρατική εφαρμογή του Συντάγματος «αφιερούται εις τον πατριωτισμόν των Ελλήνων»), «15%» (15% του κρατικού προϋπολογισμού για την παιδεία) και οι εκδηλώσεις για την ειρήνη και τον αφοπλισμό είχαν ήδη δώσει μια νέα διάσταση, ποσοτική και ποιοτική, στο κίνημα της νεολαίας.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΝΕΩΝ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ

Το κεντρικό αίτημα που συνένωνε, συνέθετε και εξέφραζε όλα τα αιτήματα ήταν η απαίτηση για ουσιαστικό και βαθύ εκδημοκρατισμό. Στη σύγκρουση αυτή με τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, ντόπιες και ξένες, του φασισμού, του κρυπτο-φασισμού, της εξτρεμιστικής Δεξιάς, του παλατιού, του κράτους και του παρακράτους, τον Μάιο του 1963 θα δολοφονηθεί, ύστερα από σχέδιο του παρακράτους, στη Θεσσαλονίκη μία από τις πιο επιφανείς αγωνιστικές προσωπικότητες, με μεγάλη διεθνή ακτινοβολία, ο πρωταθλητής των αγώνων, του αθλητισμού και της επιστήμης Γρηγόρης Λαμπράκης. Οι δυνάμεις της ανωμαλίας έκαναν λάθος στην εκτίμησή τους, ότι δολοφονώντας τον αγωνιστή-σύμβολο εκείνης της σύγκρουσης θα τρομοκρατούσαν και θα λύγιζαν το κίνημα. Τις επόμενες ώρες, με αποκορύφωμα την κηδεία του Λαμπράκη, ένα ποτάμι μαζών, σε μεγάλο βαθμό και αυθόρμητο με εκατοντάδες χιλιάδες, κατέβηκε στους δρόμους και απαιτούσε δημοκρατία. Σ’ αυτό το αγωνιστικό καμίνι γεννήθηκε η Δημοκρατική Κίνηση Νέων «Γρηγόρης Λαμπράκης», στις γραμμές της οποίας συνέρρευσαν κατά χιλιάδες νεολαίοι απ’ όλους τους χώρους: μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές, εργάτες και αγρότες.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΝΛ

Τώρα μπορούσαμε να μιλάμε πράγματι για μαζικό κίνημα νεολαίας. Στα επιτελεία του ΚΚΕ, της ΕΔΑ και της Νεολαίας της ΕΔΑ μπήκε ο προβληματισμός για την καλύτερη οργανωτική έκφραση αυτού του κινήματος και, μετά από κάποιους μήνες καθυστέρησης που οφειλόταν στους δισταγμούς του συντηρητικού και δογματικού ρεύματος σκέψης σ’ αυτά τα επιτελεία, κυρίως στο ΚΚΕ, και αφού ξεπεράστηκαν αυτές οι αρνήσεις, προχώρησαν οι διαδικασίες για τη συγχώνευση της Δημοκρατικής Κίνησης Νέων «Γρηγόρης Λαμπράκης» με τη Νεολαία ΕΔΑ και κατέληξαν στη δημιουργία της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη, που έκανε το πρώτο της και πολύ επιτυχημένο ιδρυτικό συνέδριο τον Μάρτιο του 1965.
Η ουσία της προβληματικής ήταν: να ενωθεί και συναρθρωθεί σε μία ενιαία και αυτόνομη οργανωτικά και λειτουργικά οργάνωση η πείρα και η ωριμότητα (πολιτική, οργανωτική και ιδεολογική) των στελεχών της Ν.ΕΔΑ με τον νεανικό δυναμισμό, τον αυθορμητισμό, την αγωνιστικότητα και τη μαζική διάσταση της Κίνησης Νέων «Γρηγόρης Λαμπράκης». Ήταν μια σοφή απόφαση που ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις της νέας κατάστασης. Πηγές έμπνευσης της νέας οργάνωσης ήταν οι παραδόσεις του αριστερού νεολαιίστικου κινήματος και κυρίως εκείνες της ΕΠΟΝ. Ταυτόχρονα οι συνθήκες ήταν ώριμες τόσο από άποψη διαθεσιμοτήτων των μαζών της νεολαίας, όσο και από το γεγονός ότι οι δημοκρατικές κατακτήσεις που είχαν ήδη επιτευχθεί επέτρεπαν να εδραιωθεί το εγχείρημα αυτό. Να επιβάλει την παρουσία μιας αυτόνομης αριστερής οργάνωσης νεολαίας που να μην τολμήσει να τη διαλύσει η αντίδραση, όπως έκανε το 1952 η κυβέρνηση του Πλαστήρα, η οποία ύστερα και από απαίτηση των Αμερικανών διέλυσε την ΕΔΝΕ (Ενιαία Δημοκρατική Νεολαία Ελλάδας). Οι ρίζες αυτού του παραδείγματος οργάνωσης – ενιαία, αυτόνομη, μαζική και με αντίστοιχες ιδεολογικές κατευθύνσεις – βρίσκονται περισσότερο στην ΕΠΟΝ και λιγότερο στην Ν.ΕΔΑ που ιδρύθηκε το 1954 ως κομματική νεολαία.

ΤΑ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΔΝΛ

Η ΔΝΛ ήταν αυτόνομη οργανωτικά, μαζική αριστερή πολιτική οργάνωση, με αντιιμπεριαλιστικά, αντιμονοπωλιακά, πατριωτικά χαρακτηριστικά. Τα προγραμματικά και στρατηγικά μέτωπα πάλης ήταν ο βαθύς, πλατύς και ουσιαστικός εκδημοκρατισμός – ίσχυε ακόμη το πλέγμα των αντισυνταγματικών νόμων της εποχής του εμφυλίου πολέμου και του θεσμικού αντικομουνισμού -, τα κοινωνικά, οικονομικά και θεσμικά προβλήματα της εργαζόμενης και αγροτικής νεολαίας, τα προβλήματα της παιδείας, της ειρήνης, του πολιτισμού, του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Υπογραμμίζω το μέτωπο του πολιτισμού, της κουλτούρας, γιατί σ’ αυτό η ΔΝΛ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο με εκδηλώσεις που έφθαναν μέχρι και το τελευταίο χωριό της Ελλάδας, με λέσχες πολιτισμού και βιβλιοθήκες σε όλες τις πόλεις και εκατοντάδες χωριά. Τη σφραγίδα και τον τόνο της προσφοράς της στον πολιτισμό έδινε ο πρόεδρός της Μίκης Θεοδωράκης. Με όπλο τον πολιτισμό αλλά και τη συστηματική ενασχόλησή της με τα άλλα προβλήματα της νεολαίας, έφθασε η ΔΝΛ να έχει δεκάδες χιλιάδες μέλη και στο πιο δύσκολο και «καθυστερημένο» τμήμα της νεολαίας, στην αγροτική νεολαία.
Τα ιδεολογικά και φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά της ΔΝΛ προέκυπταν από τα παραπάνω, θεμελιώνονταν από τις καταστατικές αρχές (λειτουργούσε με βάση το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό) και τις προγραμματικές κατευθύνσεις που την καθιστούσαν μια πρωτοπόρα οργάνωση. Ο θεωρητικός και ιδεολογικός προβληματισμός στις γραμμές της ήταν εκείνος που προέκυπτε τόσο από τα ιδρυτικά ντοκουμέντα της όσο και από την ενωτική προς όλες τις δυνατές κατευθύνσεις απεύθυνσή της για κοινή μαζική δράση όλης της νεολαίας εμπνεόταν από την όλο και βαθύτερη γνώση και πεποίθηση των στελεχών της ότι ανήκουν σε μια συλλογικότητα που αναφέρεται και καθοδηγείται από την ιδεολογία της εργατικής τάξης – έτσι όπως αυτή γινόταν κατανοητή εκείνη την εποχή -, από τα ιδεώδη του σοσιαλισμού.

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΔΝΛ ΚΑΙ Η ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΗ ΤΥΧΗ ΤΗΣ

Ο στρατηγικός στόχος ήταν εκείνος της Εθνικής Δημοκρατικής Αλλαγής, που το κεντρικό της περιεχόμενο το διαπερνούσε η δημοκρατική, αντιιμπεριαλιστική, αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση. Αλλά ήταν διάχυτη η πεποίθηση σε όλα τα στελέχη ότι και αυτός ο στρατηγικός στόχος εντασσόταν στην προοπτική της επανάστασης και του σοσιαλισμού. Όλοι σχεδόν αισθανόμασταν ότι είμαστε στρατευμένοι σ’ αυτή την ιστορική κοινωνική υπόθεση και, αν μερικά πράγματα δεν διακηρύσσονταν ανοιχτά, ήταν για να αποφεύγεται το απαγορευτικό γράμμα του νόμου. Αν όλα αυτά, οι διάφοροι ενδιάμεσοι στρατηγικοί στόχοι, δεν ήταν επαρκώς και οργανικά συντεθειμένοι και επεξεργασμένοι, αυτό οφειλόταν και στο γεγονός ότι στο κίνημα γενικά επικρατούσε η σχηματική θεωρία των σταδίων.
Το κίνημά μας τότε επένδυε μεγάλες ελπίδες στις επιτυχίες και πίστευε στη νικηφόρα προοπτική των χωρών του τότε υπαρκτού (ή «υπαρκτού») σοσιαλισμού. Δεν αποφύγαμε, και σχεδόν ταυτιστήκαμε, στις συγκρούσεις και διαμάχες που υπήρχαν ή προέκυψαν σ’ αυτό το κίνημα, με το μέρος που εξέφραζε η πλειοψηφία της ΠΟΔΝ (Παγκόσμια Ομοσπονδία Δημοκρατικών Νεολαιών), της οποίας η ΔΝΛ ήταν μέλος. Ταυτιστήκαμε με τις θέσεις του μπλοκ των χωρών που επικυριαρχούνταν από την ΕΣΣΔ. Αλλά ταυτόχρονα, λόγω της μαζικότητας, λαϊκότητας, πολιτιστικού εύρους της δράσης του κινήματος των Λαμπράκηδων, λόγω της βαθιάς πεποίθησης για ενωτική πολιτική και δράση, συνειδητοποιούσαμε στην πράξη ότι η δημοκρατία είναι ένα ουσιαστικό καθαυτό αγαθό και μέσο. Όσο οι εντάσεις και οι συγκρούσεις στο εσωτερικό του αριστερού και κομμουνιστικού κινήματος ανάμεσα στις ανανεωτικές και δογματικές δυνάμεις βάθαιναν, η ψυχή των στελεχών των Λαμπράκηδων έγερνε όλο και περισσότερο προς τις ανανεωτικές ιδέες. Αυτό φάνηκε και με το πώς τοποθετήθηκαν τα περισσότερα στελέχη της, όταν αργότερα έγινε η διάσπαση στο ΚΚΕ.

ΤΟ ΠΙΣΩΓΥΡΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ

Το 1965-1967 σημειώθηκε μια παρατεταμένη πολιτική κρίση και σύγκρουση ανάμεσα στην προοπτική του ουσιαστικού εκδημοκρατισμού ή του πισωγυρίσματος. Οι Λαμπράκηδες έδωσαν σ’ εκείνο τον αγώνα τον καλύτερο εαυτό τους, τη μαχητικότητά τους, την ανιδιοτέλειά τους, το ήθος, το δυναμισμό και την αυτοθυσία τους. Η επιβολή της δικτατορίας ανέκοψε προσωρινά αυτή την πορεία, όμως οι αγώνες εκείνοι αποτέλεσαν πλούσια παρακαταθήκη για όλες τις επόμενες δεκαετίες. Και αν οι βάρβαροι της δικτατορίας πέρασαν, την ευθύνη δεν την έχουν ούτε οι Λαμπράκηδες ούτε οι αριστερές δυνάμεις, έστω και αν οι ηγεσίες τους έκαναν λάθη που, αν δεν γίνονταν, θα δυσκολεύονταν περισσότερο οι βάρβαροι και από καλύτερες θέσεις θα γινόταν ο αγώνας εναντίον τους. Την κύρια ευθύνη για τη δικτατορία, και σ’ αυτό πρέπει να είμαστε κατηγορηματικοί, την έχουν οι δημοκρατικές αστικές δυνάμεις εκείνης της εποχής, πολιτικές και κοινωνικές, που στην επιλογή «ουσιαστικός εκδημοκρατισμός ή πισωγύρισμα» έκαναν πολύ λίγα πράγματα υπέρ της δημοκρατίας και έτσι διευκόλυναν συνειδητά ή ασυνείδητα τη συμμορία του Παπαδόπουλου να επιβάλει τη δικτατορία.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΤΟΥΛΑΣ

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog