Το blog των Λαμπράκηδων

Η Ιστορία ως Ιδεολογία

Ιούνιος 25th, 2017

Μετά από καιρό “αδράνειας”, φιλοξενούμε σήμερα ένα κείμενο/μελέτη του φίλου Κώστα Λάμπου, με το οποίο επιχειρεί να μελετήσει το ρόλο της Ιστορίας, αλλά και της Φιλοσοφίας καθώς και όλων των Επιστημών, στη διαμόρφωση της Ιδεολογίας των ανθρώπων και των κοινωνιών.
Πιστεύοντας ότι αξίζει να προσεγγίσουμε τη σκέψη του, προχωράμε στη σημερινή ανάρτηση για τους φίλους και αναγνώστες και του δικού μας blog.

Παληοτάκης

Η Ιστορία ως Ιδεολογία

(Το παράδειγμα της ιστορίας οικονομικών θεωριών)

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

«Όλος ο πνευματικός και ηθικός βίος των ανθρώπων
δεν είναι παρά η αντανάκλαση των οικονομικών
φαινομένων στον ανθρώπινο εγκέφαλο»
Ζαν Ζωρές

Υπάρχουν δύο βασικές κοσμοθεωρητικές προσεγγίσεις του κόσμου και της πραγματικότητας, της κίνησης και της εξέλιξής της, συνεπώς και της ιστορίας. Η φυσική-υλιστική αντίληψη με θεμελιωτές τους Ίωνες Φιλοσόφους που θεωρούν ότι ο κόσμος είναι αυθύπαρκτος, αποτελείται από ύλη και ενέργεια και υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει χωρίς να χρειάζεται δημιουργό και η ιδεαλιστική αντίληψη με θεμελιωτή τον Πλάτωνα που θεωρεί τον κόσμο αντικατοπτρισμό και δημιούργημα κάποιας υποτιθέμενης ‘αρχέτυπης Ιδέας’ ‘ενός πάνσοφου και παντοδύναμου δημιουργού’, του λεγόμενου ‘θεού’, όπως τον αποκάλεσαν οι δημιουργοί του, τα σκοταδιστικά και εξουσιαστικά ιερατεία στην προσπάθειά τους να τον βάλουν ως φετίχ δικό τους, ως παρένθετη ιδέα και ως εκτονωτή εντάσεων μεταξύ αυτών και της χειμαζόμενης κοινωνίας [1].

Υπάρχει, επίσης, μεγάλη διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής-πραγματικής ιστορίας και της ιστοριογραφίας. Και πολύ περισσότερο, υπάρχει διαφορά μεταξύ ιστορίας και χρονολογικής συμβαντολογίας και γεγονοτολογίας. Μεταξύ τού τι είναι η ιστορία, τού ποιος δημιουργεί και τού ποιος γράφει την ιστορία, με δεδομένο ότι η ιστοριογραφία δεν γράφει, αλλά καταγράφει όσα και ό,τι αυτή θεωρεί πηγές και στοιχεία ιστορίας. Σε σχέση με αυτό το ερώτημα τίθεται το επόμενο που αναφέρεται στον ποιον βλάπτει και στο ποιον ωφελεί η υποκειμενική και σκόπιμα ‘πειραγμένη’ ιστορία και ποιος ο ρόλος της ιστοριογραφίας η οποία εξαρτάται από την επιστημονική επάρκεια, την αντικειμενικότητα και την αξιοπιστία του συγγραφέα της.

Ο Τζωρτζ Όργουελ, στο κλασικό και προφητικό μυθιστόρημά του «1984» αποφαίνεται ότι την ιστορία την δημιουργούν οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, ως εργαζόμενες κοινωνίες, αλλά τη γράφουν, την ξαναγράφουν, την διαγράφουν, την παραγράφουν, την παραχαράσσουν και την διασκευάζουν όπως τους συμφέρει με τη βοήθεια των ιστοριογράφων οι εκάστοτε νικητές και φυσικά σε βάρος των ηττημένων δημιουργών της [2].

Ο Kαταλανός συγγραφέας Ζάουμε Καμπρέ διερωτάται αν η ιστορία γράφεται όπως πρέπει, ή μήπως οι νικητές είναι εκείνοι οι οποίοι τη γράφουν όπως τους συμφέρει; Διερωτάται επίσης αν είναι δυνατόν η ιστορία να καταγραφεί από τους φτωχούς του κόσμου τούτου ή είναι ο πλούτος που μεταφέρει τα γεγονότα όπως ακριβώς τον εξυπηρετούν [3];

Τέλος, όλοι μας γνωρίζουμε στην καθημερινότητά μας, δηλαδή στην ιστορία σε πραγματικό χρόνο, ότι αυτό που για κάποιους είναι γενοκτονία και έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και του πολιτισμού, για άλλους αποτελεί ‘ηρωική πράξη υπέρ της πατρίδας’, και στη χειρότερη περίπτωση αποτελεί ‘παράπλευρες απώλειες ενός συνωστισμού’, όπως επίσης γνωρίζουμε ότι η ‘πατρίδα’ φέρεται ως ιδιωτική, στοργική μητέρα των νικητών-εξουσιαστών και ως κακή μητρυιά των ηττημένων εξουσιαζόμενων.

Αν συμφωνούμε ότι πράγματι συμβαίνουν τα παραπάνω, τότε οφείλουμε να δεχτούμε ότι από την ιστορία έχει αφαιρεθεί η αλήθεια, οπότε δεν μιλάμε για ιστορία, αλλά για μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές και κομπάρσους, με αρχηγούς και οπαδούς, με θεούς και δαίμονες, με ‘ποιμένες’ και ‘ποίμνια’, με καλούς και κακούς, κλέφτες κι αστυνόμους, με θύτες και θύματα, πράγμα που σημαίνει ότι η ιστορία δεν αποτελεί, όπως ισχυρίζονται μερικοί ιστοριογράφοι, την μνήμη της ανθρωπότητας, αλλά την εξουσιαστική ιδεολογία [4] των εκάστοτε κυρίαρχων τάξεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μονοθεϊστικές θρησκείες με πρώτη και καλύτερη την χριστιανική που θεωρούν δημιουργό της ανθρώπινης ιστορίας «την βούληση του θεού», μετεξέλιξη της οποίας είναι οι νεωτερικές αντιλήψεις σύμφωνα με τις οποίες δημιουργοί της ιστορίας είναι ‘οι μεγάλες ηγετικές προσωπικότητες και οι ήρωες’, πράγμα που παραπέμπει στο συμπέρασμα ότι η ιστορία των επιμέρους κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά δεν είναι δικό τους δημιούργημα, αλλά αποτελεί το ιδεολογικό αφήγημα των εκάστοτε εξουσιών.

Άλλοι πάλι, κατά κύριο λόγο ιστοριογράφοι, αναζητούν την ύπαρξη σταθερών ιστορικών νόμων, κάτι αντίστοιχο με τους φυσικούς νόμους και τους νόμους της εξέλιξης της ζωής, πράγμα που παραπέμπει στην αντίληψη ότι η ιστορία των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά δεν είναι το αποτέλεσμα των σχέσεων των ανθρώπων μεταξύ τους καθώς και των σχέσεων των ανθρώπων με τα μέσα παραγωγής και τον τρόπο κατανομής των παραγόμενων αναγκαίων αγαθών, αλλά μια αλυσίδα εξωγενώς προκαθορισμένων διαδοχικών γεγονότων. Είναι προφανές ότι αυτή η αιτιοκρατική αντίληψη απενοχοποιεί εκείνους που ελέγχουν τα μέσα παραγωγής και τον τρόπο κατανομής του κοινωνικού πλούτου και αφαιρεί από τους ανθρώπους, τις κοινωνίες και τα έθνη το δικό τους θετικό ή αρνητικό ρόλο τους στη νομοτελειακή διαμόρφωση της ιστορίας [5]. Κι όμως είναι αυτά τα γεγονότα που διαμορφώνουν τις ανθρώπινες συμπεριφορές ανάλογες με τη σχέση τους με τα μέσα παραγωγής, σχέσεις ιδιοκτησίας, και της θέσης τους στην παραγωγή και κατανομή της.

Το γεγονός ότι οι δυνάμεις παραγωγής βελτιώνονται και συνεχώς εξελίσσονται, μαζί και τα μέσα παραγωγής, σε βαθμό και ρυθμό που κάποια στιγμή εμποδίζεται η παραπέρα εξέλιξή τους από τις καθυστερημένες καθεστωτικές σχέσεις παραγωγής, που στην κυριολεξία πρόκειται για τις σχέσεις ιδιοκτησίας, οδηγεί τις επιμέρους κοινωνίες σε αλλαγή συσχετισμού των δυνάμεων με σκοπό την λύση της αντίθεσης με αλλαγή των σχέσεων της κοινωνίας με τα μέσα παραγωγής, για το ξεμπλοκάρισμα της διαδικασίας της συνολικής εξέλιξης, δηλαδή της ιστορίας, προς την διαχρονική στρατηγική των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού προς την κοινωνική ισότητα και τον οικουμενικό Ουμανισμό. Αυτό δείχνει τελικά ότι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας είναι οι διαρκώς ογκούμενες υλικές και πνευματικές ανάγκες των ανθρώπων και των κοινωνιών τους που παίρνουν μορφή απελευθερωτικής συνείδησης και κοινωνικού αγώνα ενάντια σε ότι στέκεται εμπόδιο στην εξέλιξη και την ικανοποίησή τους. Με αυτή την έννοια η ιστορία γίνεται κατανοητή «ως αδιαίρετος ιστός στον οποίο αλληλοσυνδέονται όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες» [6]. Κατά συνέπεια η ιστορία των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά προσδιορίζεται πρωταρχικά από τους οικονομικούς θεσμούς (σχέσεις ιδιοκτησίας), τις οικονομικές δομές (κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας) και τις οικονομικές λειτουργίες (κατανομή του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου). Με άλλα λόγια «οι πολιτισμοί είναι ζωντανοί οργανισμοί και η ιστορία είναι η βιογραφία αυτών των οργανισμών» [7]. Το γεγονός μάλιστα ότι ο διεθνής αποικιοκρατικός και ιμπεριαλιστικός καταμερισμός της εργασίας με κορυφαία έκφρασή του την νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση στην τρέχουσα μορφή του αμερικανισμού [8] διατάσει, με τη μέθοδο της βίας του ισχυρότερου, τους εθνικούς οργανισμούς σε διαπλεκόμενη ιεραρχική πυραμίδα στην οποία ο κορυφαίος εκμεταλλεύεται όλες τις υποκείμενες βαθμίδες μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ιστορία του ενός οργανισμού μπορεί να είναι μέρος της ιστορίας τόσο των υπερκείμενων, όσο και των υποκείμενων χωρών.

*

Όσον αφορά στην ιστορία των οικονομικών θεωριών ή της οικονομικής σκέψης αυτή νοείται «ως δυνατότης εγγυτέρας προς την αλήθειαν διερευνήσεως των όρων και των συνθηκών διαμορφώσεως των διαφόρων οικονομικών φαινομένων» [9]. Αυτή διακρίνεται στην προκλασική, την κλασική και την σύγχρονη, ως μέρος μιας ενιαίας ιστορικής διαδικασίας [10], η μελέτη της οποίας δείχνει «πώς ορισμένες τάξεις προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τους οικονομικούς νόμους προς το συμφέρον τους […] σαν μια ορισμένη μορφή κοινωνικής ιδεολογίας, έκφραση των συμφερόντων ορισμένων τάξεων και κομμάτων που παλεύουν για την εδραίωση της κυριαρχίας τους» [11].

Με αυτήν την έννοια η ιστορία γενικά και η ιστορία οικονομικών θεωριών, ή οικονομικής σκέψης, ειδικότερα εκφυλλίζεται σε μέσο χειραγώγησης των κοινωνιών, των δυνάμεων της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού, σε εργαλείο άσκησης εξουσίας, το οποίο η πραγματική επιστήμη της ιστορίας οφείλει να ακυρώσει, πράγμα που μπορεί να συμβεί με την εγκατάλειψη της επιδερμικής θεώρησης και της επιλεκτικής καταγραφής θεωριών ή/και γεγονότων και την υιοθέτηση της μεθόδου κατάδυσης της έρευνας και της ανάλυσης στην ρίζα, στις πραγματικές αιτίες και τις ουσιαστικές αλληλοσυσχετίσεις των οικονομικών φαινομένων και των κοινωνικών γεγονότων. Η χρονολογική παράθεση των πολλών συχνά αντιφατικών και αντικρουόμενων θεωρητικών διατυπώσεων από τον α ή β οικονομολόγο για το ένα ή το άλλο ζήτημα της παραγωγής και της διακίνησης αγαθών δεν ερμηνεύει το ζήτημα της τόσο άνισης κατανομής του συνολικού προϊόντος της οικονομίας, του λεγόμενου Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος και συνεπώς δεν μας αποκαλύπτει το γιατί τόσες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, τόση ανεργία, τόση φτώχεια των πολλών και τόσος αμύθητος πλούτος για τους λίγους.

Το να αποδίδει κανείς, λ.χ., την κοινωνική ανισότητα στην ευφυΐα, στο επιχειρηματικό πνεύμα ή στην εργατικότητα του ενός, στην έλλειψη επιχειρηματικού πνεύματος, στην οκνηρία και στην περιορισμένη ευφυΐα του άλλου, αποτελεί μια εύκολη, αλλά καθόλου σωστή και σίγουρα όχι αθώα ερμηνεία του φαινομένου. «Η διαφορά των φυσικών κλίσεων μεταξύ των διαφόρων ανθρώπων είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρότερη από όσο υποθέτουμε. Και οι κατά πολύ διαφορετικές ευφυΐες, που φαίνεται να διακρίνουν τους ανθρώπους διαφορετικών επαγγελμάτων, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποτελούν την αιτία, αλλά μάλλον το αποτέλεσμα του καταμερισμού της εργασίας» [12]. Προφανές είναι ότι ο Άνταμ Σμιθ δεν εννοεί μόνο τον τεχνικό, αλλά και τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας, που έχει να κάνει με το ποιος ελέγχει τον τρόπο παραγωγής και κατανομής του κοινωνικού πλούτου δια του ελέγχου των μέσων παραγωγής, ο οποίος έλεγχος γίνεται με το δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής.

Μπορεί ο νομοθέτης Σόλωνας (640-558 παλιάς χρονολόγησης) να θέσπισε με τους περίφημους νόμους του (592-591 της παλιάς χρονολόγησης), για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, την ατομική ιδιοκτησία [13] πάνω στη γη με στόχο την ‘δίκαιη ανισότητα’, αλλά οι εξελίξεις τον διέψευσαν γιατί εξαιτίας ακριβώς της ατομικής ιδιοκτησίας και κύρια της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στη γη, στους δούλους και στα άλλα μέσα παραγωγής καταλύθηκε βίαια από την Τυραννία η Άμεση Αθηναϊκή Δημοκρατία. Έτσι δρομολογήθηκε η εκτροπή των εξελίξεων από την εκατομμυριόχρονη παράδοση των εξισωτικών κοινωνιών της αναλογικής ως προς τις ανάγκες ισοκατανομής στις κοινωνίες του αλληλοεξοντωτικού ανταγωνισμού και της καταστροφής μέχρι που καταλήξαμε σε ακραίες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες που ξεστρατίζουν τον ανθρώπινο πολιτισμό προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Μπορεί ο Πλάτωνας, σε αντίθεση με τον Αριστοτέλη που ήταν θιασώτης της ατομικής ιδιοκτησίας, έχοντας μελετήσει την ήδη πλούσια εμπειρία από την εφαρμογή της ατομικής ιδιοκτησίας, και παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν αριστοκράτης, μεγαλογαιοκτήμονας και μεγαλοδουλοκτήτης και παρά τις διάφορες ιδεαλιστικές θεωρητικές αντιφάσεις του, να προσδοκά ότι στην ‘Ιδανική Πολιτεία’ του, μια άλλη κοινωνία και έναν άλλο πολιτισμό, όπου καταστάσεις και έννοιες, όπως «δικό μου και δικό σου», που «διασπούν την πόλη και την κάνουν πολλές αντί μια», δεν θα είναι νοητές, αφού «όλοι οι πολίτες μαζί, που δεν θα έχουν ούτε ιδιαίτερες κατοικίες, ούτε ιδιόκτητα χωράφια, ούτε κανένα ιδιαίτερο κτήμα […] δεν θα έχουν μέρος στο ίδιο το πράγμα που όλοι θα το λένε δικό μου, αλλά θα ανήκει σε όλους και το συμφέρον του ενός δεν θα είναι διαφορετικό από το συμφέρον του άλλου […], οπότε θα πάνε στο καλό και οι δίκες και οι καταγγελίες μεταξύ τους, αφού τίποτα κανείς δεν θα έχει ιδιαίτερο παρά το σώμα του και όλα τα άλλα κοινά και που αποτέλεσμα θα είναι να λείψουν αναμεταξύ τους οι διχόνοιες, όσες τουλάχιστον προέρχονται από κτηματικές διαφορές» [14]. Όμως η βίαιη επιβολή της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στη γη και σε ανθρώπους είχε ως φυσικό επακόλουθο την διατάραξη της ισοκατανομής και την επιβολή της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, γεγονός που ξεστράτισε τον ανθρώπινο πολιτισμό και από πολιτισμό κοινωνικού αυτοπροσδιορισμού τον υποβάθμισε σε εξουσιαστική βαρβαρότητα των ατομικών ιδιοκτητών σε βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας [15].

Μπορεί ο Άνταμ Σμιθ (1723-1790) να απέδωσε την λειτουργία της οικονομίας στο απροσδιόριστο ‘αόρατο χέρι’ και στην υποτίθεται αυτορυθμιζόμενη αγορά αποσπώντας την παραγωγή και την κατανομή του πλούτου από την κοινωνία την οποία ανέθεσε στους επιχειρηματίες καπιταλιστές εφιστώντας βέβαια στην εργαζόμενη κοινωνία την προσοχή της γιατί «το συμφέρον των επιχειρηματιών, σε οποιοδήποτε κλάδο του εμπορίου ή της μανιφακτούρας, είναι πάντα υπό ορισμένες απόψεις διαφορετικό και μάλιστα αντίθετο από αυτό της χώρας. Το συμφέρον τους, (αυτής της ‘ύποπτης κοινωνικής τάξης’, όπως τους αποκαλεί) είναι πάντα η διεύρυνση της αγοράς και ο περιορισμός του ανταγωνισμού.[…] Η πρόταση κάθε νέου νόμου ή ρύθμισης του εμπορίου που προέρχεται από αυτήν την τάξη θα πρέπει πάντα να ακούγεται με επιφύλαξη και δεν θα πρέπει να υιοθετείται. […] Οι προτάσεις αυτές προέρχονται από μια τάξη ανθρώπων, των οποίων τα συμφέροντα δεν ταυτίζονται ποτέ με αυτά της χώρας, που έχουν γενικά συμφέρον να εξαπατούν, ακόμα και να καταπιέζουν τη χώρα και οι οποίοι, για τον λόγο αυτόν, σε πολλές περιπτώσεις και την εξαπάτησαν, αλλά και την καταπίεσαν» [16]. Αλλά οι εργαζόμενες κοινωνίες αγνόησαν τη συμβουλή του και αφέθηκαν στους επιχειρηματίες που λεηλάτησαν τον πλανήτη και τη ζωή τους. Βέβαια τόσο ο Άνταμ Σμιθ, όσο και οι περισσότεροι από τους επιγόνους του απολογητές του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής παραλείπουν, με τη βοήθεια πάντα του σκοταδιστικού ιερατείου, να αναζητήσουν τη βαθύτερη αιτία της τέτοιας συμπεριφοράς αυτής της ‘ύποπτης τάξης’, που δεν είναι άλλη από το δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής, το αποκαλούμενο ιερό δικαίωμα, δικαίωμα των δικαιωμάτων πάνω από το οποίο δεν υπάρχει άλλο δικαίωμα, ούτε ακόμα και αυτό το δικαίωμα στην ελευθερία και στην ίδια τη ζωή.

Μπορεί ο Ντέιβιντ Ρικάρντο, (1772-1823), να κάλεσε τους οικονομολόγους, τους πολιτικούς και τους επιχειρηματίες να στρέψουν την προσοχή τους στο ζήτημα της δικαιότερης κατανομής του κοινωνικού πλούτου, ως της βασικότερης κινητήριας δύναμης της οικονομικής και κοινωνικής προόδου [17], αλλά η βουλιμική ιδιοσυστασία της ατομικής ιδιοκτησίας να καταβροχθίζει ανταγωνιστικές και μη ατομικές ιδιοκτησίες και να απομυζά μέχρι εξαθλίωσης τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, τύφλωσε όλους τους αρμόδιους για μια δικαιότερη κοινωνική κατανομή και απελευθέρωσε την απληστία της ακραίας συσσώρευσης και συγκεντροποίησης του πλούτου με αποτέλεσμα την σημερινή ακραία ανισοκατανομή που χωρίζει την ανθρωπότητα στο 1% που ελέγχει την παγκόσμια οικονομία και στο 99% που φυτοζωεί στις παρυφές της.

Μπορεί ο Τόμας Μάλθους (1766-1834) να υποτίμησε τις δυνατότητες του πλανήτη, των επιστημών και της τεχνολογίας να θρέψουν όλον κι ακόμα περισσότερον από τον τότε πληθυσμό του πλανήτη και να διατύπωσε την παράλογη και αντεπιστημονική θεωρία ‘περί υπερπληθυσμού’, σύμφωνα με την οποία πρέπει να αποδεκατιστεί ο πλεονάζων πληθυσμός, αποσιωπώντας τις ευθύνες του καπιταλισμού για την τεχνητή έλλειψη βασικών αγαθών και για την ανισοκατανομή του πλούτου, αλλά ο πλανήτης και οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού τον διέψευσαν γιατί από τότε ο πληθυσμός οκταπλασιάστηκε. Και παρά το γεγονός ότι ο πλανήτης, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ μπορεί, φυσικά υπό διαφορετικές συνθήκες παραγωγής και κατανομής των αγαθών να θρέψει πολλαπλάσιο του σημερινού πληθυσμού [18], οι σύγχρονοι νεομαλθουσιανοί ‘αρχάγγελοι’ του καπιταλισμού απεργάζονται σχέδια περιορισμού του σημερινού παγκόσμιου πληθυσμού από τα 7,5 περίπου δισεκατομμύρια στα 100 με 300 εκατομμύρια ανθρώπους [19].

Μπορεί ο Κάρολος Μαρξ (1818-1883) να κατάγγειλε την ατομική ιδιοκτησία και τον καπιταλισμό που εδράζεται πάνω σ’ αυτήν ως την κύρια αιτία των κοινωνικών ανισοτήτων και να πρότεινε την απελευθέρωση της Εργασίας από το Κεφάλαιο και από τον εαυτό της, αλλά οι ‘προφήτες του’ ταύτισαν τον σοσιαλισμό με τον κρατισμό, στήνοντας, αντί της Συμβουλιακής Δημοκρατίας του προλεταριάτου, την ‘δικτατορία του προλεταριάτου’ με κατάληξη την δικτατορία επί του προλεταριάτου και ολόκληρης της κοινωνίας, η οποία κατέρρευσε ως ‘υπαρκτός σοσιαλισμός’ και στην ουσία ως κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός, προσφέροντας το φιλί της ζωής στον υπαρκτό καπιταλισμό, ο οποίος ανασυγκροτήθηκε και οργάνωσε την επίθεσή του ενάντια στην ανθρωπότητα με την νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου και συμπρωταγωνιστές τη Σοβιετική Ένωση του Γκορμπατσώφ και των επιγόνων του και στη συνέχεια το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας.

Μπορεί ο Τζων Μέυναρντ Κέυνς [20] να έσωσε τον καταρρέοντα καπιταλισμό από τους καπιταλιστές, όπως δηλώνει ο κεϋνσιανός Γιόζεφ Στίγκλιτς και από τις συνέπειες της κρίσης του 1929-1932 με την πολιτική για την απελευθέρωση της κυκλοφορίας του χρήματος μέσω της μείωσης των επιτοκίων και την πολιτική των κρατικών επενδύσεων και των δημοσίων έργων, αλλά οι νεοκλασικοί μαθητές του νεκρανάστησαν τον μονεταρισμό και μαζί με τους νεοφιλελεύθερους πολιτικούς διαχειριστές του καπιταλισμού άνοιξαν ‘το κουτί της Πανδώρας’ φορτώνοντας την ανθρωπότητα με όλα τα δεινά της βίαιης νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου με σκοπό τη διαιώνιση της κυριαρχίας τους ακόμα κι αν αυτό θα σήμαινε ‘το τέλος της Εργασίας’ [21], ‘το τέλος της ιστορίας’ [22], δηλαδή, το τέλος του ανθρώπινου πολιτισμού.

Μπορεί οι αναρχοφασίστες νεοκλασικοί οικονομολόγοι της Αυστριακής Σχολής Οικονομικής Σκέψης με τον Φρίντριχ Χάγιεκ (1899-1992) [23], καθώς και της Σχολής του Σικάγου με τον Μίλτον Φρίντμαν (1912-2006) [24] να κατάργησαν στο μυαλό τους την θεσμισμένη κοινωνία [25] και το Εμείς για χάρη ‘του Μοναδικού (Εγώ) και της ιδιοκτησίας του’ [26], οδηγώντας την ανθρωπότητα στην σημερινή καπιταλιστική βαρβαρότητα, όπου το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει τα μέσα παραγωγής, ελέγχει την παγκόσμια οικονομία, επιβάλλει κραυγαλέες ανισότητες, σπαταλά τους υλικούς πόρους και τους φυσικούς όρους και καταστρέφει τη Βιόσφαιρα [27]. Κι όλα αυτά για να εξουσιάζει το υπόλοιπο 99%. Στους κόλπους, όμως, αυτών των λεηλατημένων κοινωνιών εμφανίζονται όλο και περισσότερες συλλογικότητες που οραματίζονται και δημιουργούν εναλλακτικούς θεσμούς για ένα καινούργιο μοντέλο κοινωνίας στη βάση της κοινοκτημοσύνης, της κοινωνικής ισότητας με μέτρο την ισονομία, την αλληλεγγύη, τις ίσες ευκαιρίες, την αναλογικότητα των αναγκών, της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης και της άμεσης δημοκρατίας [28].

Το συμπέρασμα που προκύπτει από αυτή τη σύντομη ανάλυση είναι ότι οι διάφορες οικονομικές θεωρίες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ξεκινούν με παραδοχές ότι τα μέσα παραγωγής αποτελούν ατομική ιδιοκτησία των λίγων και η οικονομία λειτουργεί με σκοπό την μεγιστοποίηση του κέρδους των κατόχων τους, πράγμα που επιτυγχάνεται με τον καταστροφικό ανταγωνισμό, ο οποίος, παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς, ποτέ δεν υπήρξε ελεύθερος, γιατί ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει όπου υπάρχει οικονομική και κοινωνική ανισότητα, βία, πόλεμος, αποικιοκρατία, ιμπεριαλισμός και το δίκιο του ισχυρότερου. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι οικονομικές θεωρίες δεν αντιμετωπίζουν τη λειτουργία της οικονομίας για λογαριασμό της εκάστοτε κοινωνίας, αλλά προσπαθούν να υπαγορεύσουν οικονομικές πολιτικές που θα εκλογικεύουν τον σπάταλο και χαοτικό χαρακτήρα του καπιταλισμού, θα θεραπεύουν τις παθογένειες του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής με σκοπό τη μεγιστοποίηση του κέρδους των κεφαλαιοκρατών, πράγμα που ελαχιστοποιεί την κοινωνική ευημερία, μεγιστοποιεί την ανθρώπινη δυστυχία και περιορίζει δραματικά τους ορίζοντες του μέλλοντος της ανθρωπότητας.

Ο καθένας μας ατομικά, οι τοπικές κοινωνίες, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, η εργαζόμενη ανθρωπότητα οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι η κύρια και βασική αιτία όλων των δεινών είναι η ατομική ιδιοκτησία και συνεπώς όσο θα υπάρχει ατομική ιδιοκτησία γενικά και ιδιαίτερα ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής η κατάστασή μας δεν πρόκειται να αλλάξει και η ιστοριογραφία θα παράγει συνεχώς συστημική ιδεολογία. Ζούμε λοιπόν την περίοδο της προϊστορίας μας. Η πραγματική ιστορία της ανθρωπότητας θα αρχίσει να γράφεται όταν καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία και το νοσηρό παράγωγό της που είναι ο καπιταλισμός. Όταν η οικονομία θα υποταχθεί στις επιλογές και στις ανάγκες της αυτοθεσμιζόμενης και αυτοδιευθυνόμενης κοινωνίας, όταν τα πάντα θα είναι κοινά στη λογική του ‘μέτρον άριστον’ και του ‘πάντων πραγμάτων μέτρον άνθρωπος’.

Όμως αυτή η προοπτική απειλείται από τον καπιταλιστικό Μεσαίωνα που φέρνει η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Το μέλλον δεν υπάρχει μέχρι να το δημιουργήσουμε και για να είναι δικό μας, δηλαδή των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, οφείλουν αυτές να αναλάβουν τις ιστορικές ευθύνες τους ως το αποκλειστικό υποκείμενο της ιστορίας.

Η καμπάνα, για να θυμηθούμε τον Ernest Hemingway, δεν χτυπάει μόνο για τους άλλους. Χτυπάει και για εμάς.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

[1] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015 και 2η έκδοση 2016.
[2] «Μπορείς να νοιώσεις πως το παρελθόν σβήστηκε; Αν κάποτε διατηρείται είναι σε πράγματα χωρίς λέξεις, σαν το γυαλί εκεί πάνω. Δεν ξέρουμε τίποτα για την Επανάσταση και την εποχή πριν από αυτή. Κάθε φάκελος έχει καταστραφεί, ή έχει αλλάξει, κάθε βιβλίο έχει ξαναγραφτεί [στην καινούργια γλώσσα που είχε φτιαχτεί όχι για να πλατύνει, αλλά για να στενέψει τα όρια της σκέψης] και κάθε πίνακας έχει ξαναζωγραφιστεί, κάθε άγαλμα και κάθε δρόμος, κάθε κτίριο έχουν πάρει νέα ονόματα, κάθε ημερομηνία έχει αλλοιωθεί. Και αυτό συνεχίζεται μέρα τη μέρα, λεπτό το λεπτό. Η ιστορία σταμάτησε. Τίποτα δεν υπάρχει εκτός από το ατέλειωτο παρόν, όπου το κόμμα έχει πάντα δίκιο. Ξέρω βέβαια ότι το παρελθόν έχει τροποποιηθεί…», Όργουελ Τζώρτζ, «1984», ΔΙΕΘΝΗ ΒΙΒΛΙΑ, Αθήνα 1970, σελ. 152-153 και 292.
[3] Καμπρέ Ζάουμε, Οι φωνές του ποταμού Παμάνο, Εκδόσεις «Πάπυρος», Αθήνα 2008.
[4] «Η έννοια της ιδεολογίας συνδέεται στενά με την εγελιανή ‘ψευδή συνείδηση’ που εμποδίζει τον άνθρωπο να αποκτήσει συνείδηση του εαυτού του και των όρων της ύπαρξής του […] Η πολιτική οικονομία και η οικονομική σκέψη γενικά σχεδόν αναπόφευκτα καθορίζονται ιδεολογικά. […] Το σχήμα και η προβολή του μοντέλου θα επηρεαστούν από το όραμα του κατασκευαστή του για την οικονομική διαδικασία και από τις ιστορικές-κοινωνικές συνθήκες που διαμορφώνουν και περιορίζουν την πνευματική του εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας», Ντόμπ Μόρις, Θεωρίες της αξίας και της διανομής. Από τον Άνταμ Σμιθ μέχρι σήμερα. Ιδεολογία και οικονομική θεωρία, GUTENBERG, Αθήνα 1976, 3η έκδοση, σελ. 19.
[5] «Φορείς των ιστορικών γεγονότων είναι οι άνθρωποι. Η ιστορία είναι των ανθρώπων, ως ατόμων, συνόλων, κοινωνιών, ως κοινωνικών διαρθρώσεων, ως έθνη και κοινωνικές τάξεις. Ο ιστορικός δεν αρκεί να διαπιστώνει πράξεις των ατόμων ή των κοινωνικών συνόλων, αλλά πρέπει να κατανοήσει τις πράξεις αυτές και να συλλάβει τα ελατήρια και τους σκοπούς αυτών των πράξεων…», Σίδερις Α. Α., Περί την φιλοσοφίαν της ιστορίας, Marx, Spengler, Toynbee, στο: Αρχείον Οικονομιών και Κοινωνικών Επιστημών, εκδιδόμενο υπό Δημητρίου Εμμ. Καλιτσουνάκη, Τόμος 46ος, Τεύχος Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 1966, σελ. 406-407, υποσημείωση 23.
[6] Hobsbawm Eric, In defence of Ηistory, The Guardian, 15 January 2005.
[7] Spengler Oswald, Der Untergang des Abendlandes. Umrisse der Morphologie der Weltgeschichte (Η παρακμή της Δύσης. Περιγραφή της μορφολογίας της παγκόσμιας ιστορίας), München 1922, τόμος πρώτος, σελ. 143 κ. επ., Αναφέρεται στο: Αρχείον Οικονομιών και Κοινωνικών Επιστημών…, ό. π. σελ. 434.
[8] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009, σελ. 94 κ. επ.
[9] Χουμανίδης Λ. Θ., Μαθήματα Ιστορίας Οικονομικών Θεωριών, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 1968, σελ. 5.
[10] Screpanti Ernesto, Zamagni Stefano, Ιστορία της Οικονομικής Σκέψης, Εκδόσεις ΤΥΠΩΘΗΤΩ, Αθήνα 2004. Βλέπε επίσης Rima Ingrid Helene,Ιστορία της Οικονομικής Ανάλυσης, GUTENBERG, Αθήνα 1983. Καθώς επίσης, Tuma Elias H., Ευρωπαϊκή Οικονομική Ιστορία. Από τον 10ο αιώνα ως σήμερα, GUTENBERG, Αθήνα 1978, τόμοι 2.
[11] Στολιάρωφ Ντ. Ντ. Από την ιστορία των οικονομικών θεωριών. Αριστοτέλης. Εκδόσεις Χ. Κοσμαδάκη, Αθήνα 1967, σελ. 12.
[12] Σμιθ Άνταμ, Έρευνα για τη φύση και τις αιτίες του πλούτου των Εθνών, ΤΟ ΒΗΜΑ, Αθήνα 2010, σελ. 43.
[13] Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017, σελ. 140 κ. επ.
[14] Πλάτων, Πολιτεία, τόμος 1, Οδυσσέας Χατζόπουλος, Αθήνα 1992 σελ. 371-377.
[15] Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής…, ό. π., σελ. 88 κ. επ.
[16] Σμιθ Άνταμ, Έρευνα για τη φύση και τις αιτίες του…, ό. π., σελ. 314-315 και 427.
[17] Ricardo David, Grundsätze der Volkswirtschaft und der Besteuerung, Jena Verlag von Gustav Fischer, 1923.
[18] Ακόμα και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ διαπιστώνει, με τα δεδομένα του 1974, ότι «με ορθολογικότερη αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων του πλανήτη θα μπορούσαν να διατραφούν είκοσι φορές περισσότεροι άνθρωποι απ’ όσους διατρέφονται σήμερα…», Kurt Waldheim, Bericht über die Weltbevölkerung und die Ernährungsfrage (Έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τον παγκόσμιο πληθυσμό και το επισιτιστικό πρόβλημα), στο Forum Vereinte Nationen, Zeitschrift für Internationale Entwicklung, Heft 3, September 1974.
[19] «Για να έχουμε όλοι υψηλή ποιότητα ζωής, θα πρέπει να υπάρχουν λιγότεροι άνθρωποι’», Paul R. Ehrlich, Anne H. Ehrlich, John P. Holdren, ECOSCIENCE: Population, Resources, Environment, στο: https://archive.org/details/EcosciencePopulationResourcesEnvironment. «Ένας συνολικός πληθυσμός 250 με 300.000.000 ανθρώπους, δηλαδή, με μία κατά 95% πτώση από τα σημερινά επίπεδα, θα ήταν ιδανικός», Τεντ Τέρνερ, στο: http://www.geopolitics.com.gr/2014/04/people-no-problems.html. «Οι τρεις κύριοι στόχοι μου θα ήταν να μειωθεί ο ανθρώπινος πληθυσμός σε περίπου 100 εκατομμύρια παγκοσμίως, να καταστραφεί η βιομηχανική υποδομή και να δούμε την άγρια φύση, με όλα τα είδη, να επιστρέφουν σε όλο τον πλανήτη», Dave Foreman, στο: http://www.youtube.com/watch?v=xoKQPIh70P0. «Οι αρνητικές επιπτώσεις της αύξησης του πληθυσμού σε όλα τα οικοσυστήματα του πλανήτη μας γίνεται όλο και πιο συγκλονιστικά εμφανής», David Rockefeller, στο: http://www.geopolitics.com.gr/2014/04/people-no-problems.html.
[20] Keynes John Maynard, Η Γενική Θεωρία της Απασχόλησης, του Τόκου και του Χρήματος, ΤΟ ΒΗΜΑ, Αθήνα 2010.
[21] Rifkin Jeremy, Το τέλος της Εργασίας, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1996.
[22] Fukuyama Francis, Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1992.
[23] Ενδεικτικά βλέπε, Hayek Friedrich August, Monetary Nationalism and International Stability, 1937, και Hayek Friedrich August , Individualism and Economic Order, 1948.
[24] Friedman Milton, Capitalism and Freedom: Fortieth Anniversary Edition, University of Chicago Press, 2002. And Friedman Milton, Free to Choose: A Personal Statement, Harcourt, 1980.
[25] Hayek Friedrich, The Constitution of Liberty, University Chicago Press, 1960.
[26] Stirner Max, Ο Μοναδικός και η Ιδιοκτησία του, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΘΥΡΑΘΕΝ, Αθήνα 2005.
[27] Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.
[28] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον Ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Ο,ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΘΝΙΚΟ, ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ…

Ιούνιος 18th, 2017

Διάβασα τις τελευταίες μέρες την επιστολή που έστειλε ο Μίκης στον Θεοδωρακισμό. Ταράχτηκα. Συγκλονίστηκα. Και ένιωσα πόσο πολύ κοπιάσαμε, αλλά και πόσο βαθιά πονέσαμε.

Βαθιά η πίκρα του Μίκη και όχι άδικα. Πρόσφερε – κι αυτός και η γενιά μας – πάρα πολλά. Το πιστεύω ακράδαντα. Και τα χρόνια περνούν – και, πιστέψτε με – περνούν ταχύτατα, ειδικά όταν βρίσκεσαι κοντά στο τέρμα, όπως περνούν οι μήνες όταν από βρέφος γίνεσαι νήπιο. Και η δικαίωση αργεί…. Κι όσο κι αν αισθάνεσαι ότι εσύ το έκανες το χρέος απέναντι στην κοινότητα και απέναντι στον εαυτό σου, δεν μπορείς να αποφύγεις την πίκρα που ακολουθεί το άδικο και την προδοσία. Όσο κι αν έχεις συγχωρήσει αυτούς που πρόδωσαν, αυτούς που σε πίκραναν, αυτούς που δεν κατάλαβαν και φάνηκαν κατώτεροι των περιστάσεων, αυτό καθαυτό το γεγονός δεν διαγράφεται ποτέ και μένει σαν μια πληγή που όλο και πυορροεί… Διαβάστε την υπόλοιπη καταχώριση »

Διασώζοντας τη μνήμη της γενιάς μας…

Ιούνιος 15th, 2017

Θα θυμηθώ σήμερα το άλλο περιστατικό, που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας με πρωταγωνιστές και πάλι τον φίλο και γνωστό ποινικολόγο, τον Χριστόφορο τον Αργυρόπουλο, και εμένα, τον Παληοτάκη.
Πρόκειται για την αποθήκη των εκδόσεων “ΘΕΜΕΛΙΟ”, όπου βρίσκονταν το μεγάλο στοκ των βιβλίων του εκδοτικού οίκου, την οποία, όπως γράφω και παρακάτω, τα τσιράκια της Χούντας δεν είχαν καταφέρει να τη βρουν και να εξαφανίσουν το θησαυρό αυτό της νιότης μας και των αγώνων μας.
Μπορεί να ακούγομαι συναισθηματικός, αλλά – σας διαβεβαιώνω – πέρα από τη συναισθηματική φόρτιση, που είναι δεδομένη, κρίνω πως μιλώ τελείως ρεαλιστικά, όταν ισχυρίζομαι πως πρόκειται για “θησαυρό”.
Όλα αυτά τα βιβλία κατόρθωσαν να σωθούν και να αποτελέσουν τη “μαγιά”, προκειμένου να ξαναστηθεί ο εκδοτικός οίκος “ΘΕΜΕΛΙΟ”.
Πολλοί θα αντιτείνουν πως δεν αποτελεί πρώτη “έγνοια” η τύχη ενός επιχειρηματικού ομίλου, πόσω μάλλον σήμερα, που οι εταιρείες κλείνουν η μία μετά την άλλη.
Για τη Γενιά μας, όμως, δεν επρόκειτο μόνο για έναν εκδοτικό οίκο, έναν από τους πολλούς ακόμη και τότε. Ήταν ο εκδοτικός οίκος, που αποτελούσε για εμάς “ευαγγέλιο” γνώσης και ενημέρωσης, ψυχαγωγίας και αγωγής. Δεν έχω πρόχειρο έναν ενδεικτικό κατάλογο των εκδόσεων, όπου θα μπορούσε καθένας να διαπιστώσει πως μεγάλοι λογοτέχνες και επιστήμονες, Έλληνες και ξένοι, ομάδες και άτομα εμπιστεύονταν το πνευματικό έργο τους στις εκδόσεις “ΘΕΜΕΛΙΟ”.
Πολλές από αυτές τις διαπιστώσεις και κρίσεις τις είχαμε συνειδητοποιήσει τότε, στην ηλικία της αγωνιστικότητας, στην ηλικία της άδολης προσφοράς, τότε που πιστεύαμε πως αλλάζαμε τον κόσμο, πως όλες οι δυνατότητες βρίσκονταν στα χέρια μας και στον αγώνα μας.

Όμως, αυτή η αγωνιστικότητα, αυτή η πίστη στην αλλαγή, ο “ΝΥΝ ΥΠΕΡ ΠΑΝΤΩΝ ΑΓΩΝ” της δικής μας γενιάς, είχε τραφεί μέσα από τα έργα των μεγάλων μας δημιουργών και στοχαστών, που κοσμούσαν και τις Λέσχες των Λαμπράκηδων και, τα περισσότερα, ήταν εκδόσεις “ΘΕΜΕΛΙΟ”.
Δεν ξέρω, αν κατάφερα να μεταδώσω την κινητήρια δύναμη, που όπλισε το μυαλό και τη δράση μας, εμένα και του Χριστόφορου Αργυρόπουλου.
Πιστεύω, όμως, πως είναι πιο εύκολα κατανοητή η συναισθηματική ώθηση που μας κινητοποίησε τότε, αλλά και η ανάγκη που με έκανε να μιλήσω για αυτό το γεγονός. Αυτός είναι και ο λόγος που το δημοσιεύω.

Παληοτάκης

Κάλλιο αργά, παρά ποτέ Η αλήθεια να αρχίσει να ξεπροβάλλει

Στη διάρκεια της δικτατορίας, πάλι, «διασώσαμε» μερικές σειρές από τις εκδόσεις Θεμέλιο.

Το περιστατικό έχει ως εξής:
Οι εκδόσεις «Θεμέλιο» και το αντίστοιχο βιβλιοπωλείο είχαν κλείσει -με την επιβολή της Δικτατορίας και με την παρέμβαση των αρχών καταστολής- και είχαν κατασχεθεί τα βιβλία και όλες οι εκδόσεις. Η επιθετική αυτή ενέργεια έλαβε χώρα, διότι – είναι γνωστό – οι εκδόσεις «Θεμέλιο» ήταν οι επίσημες εκδόσεις του Κόμματος της Ε.Δ.Α [Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά].
Ο υπεύθυνος των εκδόσεων, εκ μέρους του Κόμματος, ήταν ο συγχωρεμένος, πια, Μίμης Δεσποτίδης και δεξί του χέρι ο Θεόδωρος Μαλικιώσης. Ο Δεσποτίδης βρισκόταν αυτοεξόριστος στο Παρίσι και ο Μαλικιώσης εξορία εντός Ελλάδας.

Έρχεται, λοιπόν, σ’ εμένα η Φωφώ, η σύζυγος του Μαλικιώση, και με πληροφορεί ότι – εκτός από το βιβλιοπωλείο, που το είχαν κλείσει οι Αρχές – υπήρχε και μια υπόγεια αποθήκη, στην Ασκληπιού, που δεν είχαν καταφέρει να ανακαλύψουν τα «τσιράκια» της Χούντας και της οποίας την ύπαρξη η ίδια η Φωφώ είχε κατορθώσει να διαφυλάξει, μέχρι τότε, ως επτασφράγιστο μυστικό. Εκεί βρίσκονταν πολλές σειρές από τα βιβλία των εκδόσεων «Θεμέλιο». Όμως, οι συνθήκες είχαν αρχίσει να γίνονται εξαιρετικά πιεστικές, ιδιαίτερα και από πλευράς του ιδιοκτήτη του χώρου.
Πήγαμε, ένα βραδάκι, μαζί με τον Αργυρόπουλο, για να διαπιστώσουμε – με τα ίδια μας τα μάτια – το μέγεθος του στοκ, τον αριθμό των βιβλίων, προκειμένου να οργανώσουμε τη στάση και τις ενέργειές μας. Μπαίνοντας, είδαμε πως υπήρχαν πάρα πολλά βιβλία, σε ντάνες.
Σημαντικό για μας ήταν όχι μόνο να βοηθήσουμε τη σύζυγο του Μαλικιώση, να διαφυλάξει το «μυστικό» της, αλλά και να διασώσουμε τα βιβλία, που πάντα τα θεωρούσαμε σημαντικό τροφοδότη της μνήμης του λαού και διαμορφωτή της ιστορικής και εθνικής συνείδησης.

Το επόμενο βράδυ, λοιπόν, μετά την πρώτη μας επίσκεψη, με φορτηγάκι της εταιρείας INDESIT, στην οποία εργαζόμουν, φτάσαμε έξω από την υπόγεια αποθήκη. Πήραμε από 2-3 βιβλία ο καθένας μας – ο Αργυρόπουλος κι εγώ – , αντιπροσωπευτικά όλων των εκδόσεων που είχε πραγματοποιήσει το «Θεμέλιο», και τα φορτώσαμε στο φορτηγάκι. Τα υπόλοιπα παρέμειναν μέσα στην αποθήκη. Βρήκαμε, όμως, τον ιδιοκτήτη και – με τη μέθοδο του μαστίγιου και του καρότου, αλλά και με υπόσχεση για αδρή αποζημίωση – τον «πείσαμε» να συνεχίσει να κρατά το «μυστικό» της αποθήκης και να μην το «καρφώσει» στις Αρχές.

Έτσι, λοιπόν, διασώθηκαν τα βιβλία της αποθήκης και αποτέλεσαν τη μαγιά για να ξαναστηθεί το βιβλιοπωλείο και οι εκδόσεις «Θεμέλιο», μετά τη μεταπολίτευση. Κι εμείς, είχαμε διασώσει κάποια τεύχη από όλες τις σειρές αυτών των εκδόσεων, που πάντα τις θεωρούσαμε δικές μας. Γιατί; Μα, γιατί φοβόμασταν το χειρότερο και θελήσαμε να διασώσουμε το έργο μας και την ιστορία μας.

Ευτυχώς, γυρίσαμε στη δημοκρατία. Μπορεί να είναι κολοβή αυτή η δημοκρατία, στις μέρες μας, όμως είναι δημοκρατία, που πρέπει να την κρατήσουμε με νύχια και με δόντια…

Παληοτάκης

Υ.Γ. Τώρα πια, στα χέρια μου δεν έχουν μείνει πάρα πολλά βιβλία. Αρκετά χάρισα σε φίλους, μετά τη μεταπολίτευση, φυσικά, και την επαναλειτουργία του βιβλιοπωλείου και των εκδόσεων «Θεμέλιο».
Ένα μεγάλο μέρος δώρισα στην ελληνόφωνη βιβλιοθήκη της Bova Marina, στην Κάτω Ιταλία, στη λεγόμενη Μεγάλη Ελλάδα. [M A G N A   G R A E C I A].


Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα, κακιά σκουριά δεν πιάνει…;;;

Ιούνιος 9th, 2017

Κάποια στιγμή, το Μάη, θυμήθηκα την ανάρτηση που είχαμε κάνει, στο ξεκίνημα του blog των Λαμπράκηδων, για τα μάρμαρα από τον τάφο του Γρηγόρη Λαμπράκη, στο Α’ Νεκροταφείο των Αθηνών.

Θα διαβάσετε παρακάτω το περιστατικό, όπως το περιέγραφα τότε. Με την ευκαιρία, θα ήθελα να κάνω την αποκατάσταση ενός λάθους μνήμης, η οποία τα τελευταία χρόνια δεν είναι και το καλύτερο σημείο μου. Και εννοώ το πλήθος του κόσμου που συνόδευσε τον Γρηγόρη στην “τελευταία κατοικία του”. Έγραψα για 500.000, ενώ οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις της εποχής μιλούσαν για πάνω από 700.000 ανθρώπους που παρευρέθηκαν και έδωσαν το παρόν στο τελευταίο αυτό αντίο, δίνοντας, παράλληλα την υπόσχεση για τη γέννηση του Κινήματος, με το σύνθημα “ΚΑΘΕ ΝΕΟΣ ΚΑΙ ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ” και “Ο ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ ΖΕΙ”.

Και τότε, εννοώ στη δικτατορία, με μεγάλη καθυστέρηση είχαμε πληροφορηθεί το γεγονός του βανδαλισμού, της σύλησης του μνημείου του Γρηγόρη. Είχαμε, όμως, κάποιες δικαιολογίες. Ζούσαμε σε ανώμαλο καθεστώς, σε συνθήκες παρανομίας και εξορίας, φυλακίσεων και βασανιστηρίων. Κάποιοι, βέβαια, πάντα αγρυπνούσαν. Είδαν την καταστροφή και ειδοποίησαν. Έστω και αργά, πήγαμε, παίρνοντας όλα τα μέτρα προφύλαξης, σώσαμε ό,τι μπορούσαμε, αφού με πολλή αγάπη και φροντίδα τα καθαρίσαμε, και τα φυλάξαμε, μεχρι να δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία να αποκατασταθεί η μνήμη, η ιστορία και η βεβήλωση. Έδωσα τα μάρμαρα στην ΕΜΙΑΝ, τον Οκτώβρη του 2007. Δεν έχω, έκτοτε, καμιά ενημέρωση για την τύχη αυτών των μαρμάρων.

Η Χούντα προσπάθησε να “λασπώσει” τη μνήμη και να τη “θάψει”. Δεν τα κατάφερε, αυτό είναι κάτι περισσότερο από σίγουρο. “Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα, κακιά σκουριά δεν πιάνει”. Εκτός κι αν οι σύντροφοι επιτρέψουν στο χρόνο και την αμέλεια να αποθέσει αυτή τη σκουριά στα μάρμαρα από τον τάφο του Γρηγόρη. Κι αυτή η σκουριά θα πονέσει πιο πολύ, περισσότερο από την όποια λάσπη μπορεί να έριξε η Χούντα, περισσότερο κι από το αίμα και το θάνατο που σκόρπισε το τρίκυκλο του Γκοτζαμάνη…

Παληοτάκης

Ναι, το μίσος είχε καλά καλλιεργηθεί

Παίρνω αφορμή από την προηγούμενη ανάρτηση των φίλων Δημήτρη – Μπάμπη και, μια και σήμερα είναι η μαύρη «επέτειος» της δολοφονικής επίθεσης σε βάρος του Γρηγόρη Λαμπράκη, θέλω να καταθέσω κάποιες πικρές προσωπικές μνήμες.

Ο τάφος του Γρηγόρη Λαμπράκη βρίσκεται στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας, όπου δίδεται χώρος τιμής και ανάπαυσης σ’ όλους τους άντρες και τις γυναίκες που πρόσφεραν στην Ελλάδα, στην ιστορία και στους αγώνες της.
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης παρέστη και μίλησε για την ειρήνη στη Θεσσαλονίκη, σαν σήμερα, το 1963. Ημέρα της εβδομάδας, Τετάρτη, τότε. Μετά το τέλος της εκδήλωσης δέχθηκε δολοφονική επίθεση, σε κεντρικό δρόμο της πόλης, από τρίκυκλο, στο οποίο επέβαιναν οι παρακρατικοί τραμπούκοι Σπύρος Γκοτζαμάνης και Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης. Τα τραύματα που του προκάλεσαν ήταν θανατηφόρα και, τελικά, υπέκυψε στις 27 Μαΐου 1963, ημέρα Δευτέρα, σε ηλικία 51 ετών. Ο θάνατός του προκάλεσε αγανάκτηση στην κοινή γνώμη, οξύτατη πολιτική κρίση, αλλά και διεθνή κατακραυγή.
Την επομένη, 28 Μαΐου, ημέρα Τρίτη, ένα πλήθος 500.000 ανθρώπων συγκεντρώθηκε στο Α’ Νεκροταφείο για το «Ύστατο Χαίρε». Γρήγορα, η συγκέντρωση μετατράπηκε σε διαδήλωση καταδίκης της δεξιάς κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Παλατιού.

Και παραθέτω το περιστατικό, που το χαρακτηρίζω ως έκφραση μίσους, ακόμη και μετά θάνατον, ακόμη και μετά τη «διάλυση» της Νεολαίας Λαμπράκη.
Στη διάρκεια της επτάχρονης Δικτατορίας, κοντά στο 1970, άνοιξη ή καλοκαίρι – αν δεν με απατά η μνήμη μου – μας ήρθε μια πληροφορία ότι ο τάφος του Γρηγόρη έχει συληθεί και δεν υπάρχει το μνημείο.
Ο νομικός και φίλος Χριστόφορος Αργυρόπουλος κι εγώ, ο Παληοτάκης, αναλάβαμε την υποχρέωση και το χρέος να επισκεφθούμε το χώρο. Διαπιστώσαμε ότι πράγματι είχε καταστραφεί ο τάφος και ότι η πράξη των βανδάλων δεν ήταν πρόσφατη: τα μάρμαρα ήταν σπασμένα και είχαν, μάλιστα, υποστεί τη φθορά του χρόνου και είχαν σκεπαστεί και από χώμα.
Μαζέψαμε, λοιπόν, τα «κομμάτια μας» και τα φυλάξαμε σαν το σώμα μας, σαν την ψυχή μας στα σκοτεινά χρόνια που διένυε η πατρίδα μας. Κομμάτια από το μάρμαρο που σκέπαζε τον τάφο του και στα οποία φαίνονταν το όνομα και τα αφιερώματα στο Γρηγόρη φροντίσαμε να τα διασώσουμε από το μένος και το μίσος όσων θα ήθελαν να συνεχίσουν ή να επαναλάβουν μια παρόμοια ενέργεια.
Τον Οκτώβρη του 2007, αποφάσισα να παραδώσω μεγάλο μέρος του αρχείου μου στην Ε.Μ.Ι.Α.Ν., την Εταιρεία Μελέτης της Ιστορίας της Αριστερής Νεολαίας. Μέσα στα κείμενα, φωτογραφίες και αντικείμενα που τους παρέδωσα ήταν και δύο μάρμαρα από τον τάφο του Λαμπράκη, τα οποία – μέχρι τότε – τα είχα φυλαγμένα με αγάπη και περισσή προσοχή. Τα παρέλαβε η κυρία Αργυρώ Ρεκλείτη, γραμματέας της Ε.Μ.Ι.Α.Ν., στις 4 Οκτωβρίου του 2007, με δελτίο παραλαβής Νο 37.

Έχω χρόνια να επισκεφθώ τον χώρο ταφής, λόγω αντικειμενικών συνθηκών και προσωπικών υποχρεώσεων, που με κράτησαν και με κρατούν πότε μακριά από την Ελλάδα και πότε μακριά από την Αθήνα. Ελπίζω το μνημείο να είναι στη θέση του, εκείνη την τιμητική, την οποία επιφυλάσσει η πατρίδα μας στους ήρωες και τους ευεργέτες…

Σήμερα, τελειώνει και το δικό μας αφιέρωμα στη μνήμη του Λαμπράκη και διαπιστώνουμε ότι η ιστορική μνήμη των Ελλήνων είναι εξαιρετικά ασθενής και αυτό μας κόστισε και θα μας κοστίσει εξαιρετικά ακριβά στο άμεσο μέλλον.

Ελπίζουμε να προσφέραμε ένα μικρό λιθαράκι στην καλλιέργεια της μνήμης, που «δένει» τους λαούς, που «γράφει» την ιστορία τους και που «τρέφει» τη νεολαία τους.

Παληοτάκης
ΓΙΑ Το blog ΤΩΝ Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Πρόταση εξόδου από την κρίση – Προς τον πολίτη Μαρκεζίνη

Ιούνιος 3rd, 2017

Έχουμε οδηγηθεί ως χώρα σε σημείο από το οποίο δεν ξέρουμε αν υπάρχει επιστροφή . Σίγουρα, πάντα υπάρχουν περιθώρια ένας Λαός και οι ηγέτες του να δουν και να στοχεύσουν στην Αναγέννηση των ελπίδων και των οραμάτων του , των στόχων του, του Μέλλοντός του.
Ως blog – στην αρχή της κρίσης – είχαμε δημοσιεύσει μια πρόταση / έκκληση για τη διακυβέρνηση της Ελλάδας και τη διαχείριση της επικίνδυνης περιόδου , πάντα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μιλούσαμε για Προεδρία της Δημοκρατίας, η οποία θα μπορούσε να ανατεθεί στον πάντα παρόντα Μίκη Θεοδωράκη και η διαχείριση της διακυβέρνησης της χώρας να βρίσκεται στα χέρια του Βασιλείου Μαρκεζίνη , του έμπειρου νομικού και γνώστη της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας και πραγματικότητας .
Δεν εισακούσθηκε και δεν γνωρίζουμε καν αν συζητήθηκε ποτέ ή αν προβλημάτισε κάποιους ως πρόταση .
Θα φανεί ανεδαφική πλέον ως πρόταση. Τα χρόνια βαραίνουν πολύ στις πλάτες του Μίκη, περισσότερο από λίγα χρόνια πρωτύτερα. Όμως, δεν νομίζω πως δεν μπορεί να υπάρξει – ακόμη και τώρα – μια πρόταση για έξοδο από την κρίση. Φυσικά, αυτή δεν είναι οι εκλογές. Δεν νομίζουμε πως υπάρχει κάποιος αρχηγός κομματικού μηχανισμού, που θα μπορούσε να σπάσει ογκόλιθους , συμφέροντα και ιδεοληψίες.
Η έξοδος από την κρίση θέλει γνώση των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων δεδομένων , θάρρος και θράσος να συγκρουστεί κανείς αποτελεσματικά με όσους απεργάζονται το μέλλον της Ανθρωπότητας . Θέλει και ειλικρίνεια και ειλικρίνεια . Να μιλήσει τη γλώσσα της Αλήθειας ενώπιον του Ελληνικού Λαού . Και πιστεύουμε πως ο Λαός μας – αλλά και κάθε Λαός –
εκτιμά την Αλήθεια και είναι έτοιμος να θυσιάσει πολλά για να την υπηρετήσει . Αρκεί να την πιστέψει.
Ας λειτουργήσει, εύχομαι, αυτή η ανάρτηση ως πρόκληση, προκειμένου να πέσουν στο τραπέζι προτάσεις δυναμικές, ειλικρινείς και με όραμα και στόχο το μέλλον των παιδιών μας .

Παληοτάκης

Πρόταση Εξόδου
Από ΤΗΝ κυβερνητική Κρίση
- και όχι μόνο –
με αξιοπρέπεια και προοπτική
Το αποτέλεσμα των εκλογών καθώς και οι διεργασίες που έχουν ξεκινήσει με τις διερευνητικές εντολές, οδηγούν εμένα και άλλους απλούς ανθρώπους σε σκέψεις και προτάσεις, τις οποίες θα ήθελα να γνωστοποιήσω στο ευρύ κοινό.
Θεωρώ πως οι μέρες που περνάμε είναι εξαιρετικά κρίσιμες . Σε λίγο θα χορεύουμε το Χορό του Ζαλόγγου. Και τα πρόσωπα που θα πάρουν την εντολή να διαχειριστούν την κρίση δεν μου φαίνονται αρκετά ικανά να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους .
Διαχρονικά τριγυρνά στο μυαλό μου μία πρόταση, που πιστεύω ότι μπορεί να μας οδηγήσει, με αξιοπρέπεια και προοπτική, στην έξοδο από την κυβερνητική και την εθνική – γενικότερα – κρίση. Προτείνω, λοιπόν, δύο από τους πυλώνες που διαθέτουμε ακόμη, προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους, προκειμένου να αναλάβουν να διαχειριστούν τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα . Η πρόταση αυτή προϋποθέτει τη δημιουργία Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας , με ειλικρινή συμφωνία και συμμετοχή όλων των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων , που έλαβαν την ψήφο του ελληνικού λαού.
Η πρότασή μου είναι η εξής: Πρόεδρος Δημοκρατίας ο Μίκης Θεοδωράκης, μετά από παραίτηση του κ. Παπούλια, και πρωθυπουργός ο κ. Μαρκεζίνης, προκειμένου να μπορέσει – με λογισμό και με αξιοπρέπεια και ηθική – να εκπροσωπήσει τη χώρα μας στο εξωτερικό και να την κυβερνήσει .
Δε γνωρίζω την απήχηση που θα μπορούσε να έχει αυτή μου η πρόταση στο ευρύ κοινό . Γι »αυτό θα ήθελα τα σχόλιά σας, θετικά ή αρνητικά. Δεν ξέρω καν την άποψη των δύο αυτών αντρών . Πιστεύω στην ακεραιότητά τους, στη δύναμη του μυαλού και της ψυχής τους, αλλά και στην ειλικρινή και δημιουργική αγάπη τους για την πατρίδα μας .
Θέλω να ελπίζω ότι αυτή η πρόταση θα προβληματίσει, θα εισακουστεί ίσως, προκειμένου να βγει από την κρίση και τον επικίνδυνο δρόμο η χώρα μας.
Υ.Γ. Τον έναν τον ξέρω προσωπικά και πολύ καλά, και τον άλλο τον γνωρίζω από τα γραπτά του .
Διαβάστε την υπόλοιπη καταχώριση »

ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΙΚΗ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Μ.ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟ ΣΤΗΝ TONHALLE ΤΟΥ DUESSELDORF

Μάιος 28th, 2017

Θριαμβευτική υποδοχή επιφύλαξε το γερμανικό κοινό στα συμφωνικά έργα του Μίκη Θεοδωράκη που παρουσιάστηκαν την Τετάρτη 24 Μαϊου στην αίθουσα Tonhalle του Düsseldorf παρουσία του συνθέτη, αποθεώνοντάς τον τόσο κατά την είσοδό του όσο κυρίως στο τέλος της συναυλίας, τα εισιτήρια της οποίας είχαν προπωληθεί μήνες πριν.


Η Συμφωνική Ορχήστρα του Düsseldorf υπό τη διεύθυνση του Baldur Brönnimann εντυπωσίασε με την ακρίβεια και τη δυναμική με την οποία απέδωσε την ιδιαίτερα απαιτητική «Δεύτερη Συμφωνία» του Θεοδωράκη καθώς και δύο από τα πιο γνωστά συμφωνικά του έργα, την ωδή «Οιδίπους Τύραννος» και το τρίτο μέρος της «Τρίτης Συμφωνίας». Συμμετείχαν η mezzo soprano Frances Pappas και η Xορωδία του Städtischer Musikverein.

«Ο τελευταίος μεγάλος συνθέτης Συμφωνικής Μουσικής». Με τον χαρακτηρισμό αυτό προσφώνησε τον Μίκη Θεοδωράκη ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας του Düsseldorf προλογίζοντας την συναυλία, ενώ ο Δήμαρχος του Düsseldorf κ. Thomas Geisel εξήρε τη δύναμη της μουσικής του Θεοδωράκη να υπερβαίνει τις αντιθέσεις και να φέρνει κοντά τους λαούς.


Ενθουσιασμένος δήλωσε και ο Chef Dramaturg τηςTonhalle: «Η προετοιμασία των έργων», είπε «και ιδιαίτερα της “Δεύτερης Συμφωνίας” που είναι πραγματικά καταλυτικό έργο, ήταν μια πρωτόγνωρη υπέροχη εμπειρία για μας. Θαυμάσαμε πραγματικά το εύρος των συναισθημάτων, τις αρμονίες, τις καταπληκτικές μελωδίες που συνυπάρχουν με μια εσωτερική ένταση, την πολυπλοκότητα των ρυθμών που όμως είναι ταυτόχρονα προσιτοί στον ακροατή. Το έργο του Θεοδωράκη ταιριάζει απόλυτα στις δικές μας αντιλήψεις σχετικά με την παρουσίαση σύγχρονης συμφωνικής μουσικής που δεν είναι θαμμένη μέσα σε γυάλινους πύργους αλλά δημιουργεί μια στενή σχέση ανάμεσα στον συνθέτη και στο ακροατήριο. Για μας ο συμφωνικός Θεοδωράκης είναι το λαμπερό παράδειγμα που μας δείχνει πώς μπορεί να πλησιάσει η μουσική (ακόμα και οι «δύσκολες» φόρμες της) το κοινό».

Από την άλλη πλευρά ο Μίκης Θεοδωράκης δήλωσε ότι «τον καθήλωσε η τελειότητα της Ορχήστρας και τον ενθουσίασε το επίπεδο ερμηνείας του μαέστρου».
«Ειδικά η Δεύτερη Συμφωνία μου», είπε ο Θεοδωράκης, έλαβε νέες διαστάσεις που εξέπληξαν κι εμένα τον ίδιο. Θεωρώ τη συναυλία αυτή ως ένα πολύ μεγάλο βήμα για τη διάδοση του Συμφωνικού μου έργου στην καρδιά της πατρίδας της Συμφωνικής μουσικής, στην Γερμανία».


Η παρουσία του Μίκη Θεοδωράκη κινητοποίησε τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης αλλά και τους τοπικούς φορείς του Düsseldorf  και της Κολωνίας που έσπευσαν να διοργανώσουν μια σειρά από παράλληλες εκδηλώσεις, ρεσιτάλ με έργα του μουσικής δωματίου, συνεντεύξεις και συναντήσεις με τον Έλληνα συνθέτη. Η συναυλία ηχογραφήθηκε από τον εθνικής εμβελείας ραδιοφωνικό σταθμό Deutschlandfunk, ο οποίος έχει προγραμματίσει την αναμετάδοσή της σε όλη τη γερμανική επικράτεια

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Διαβάστε την υπόλοιπη καταχώριση »

H κηδεία του Γρηγόρη Λαμπράκη και η “γέννα” των Λαμπράκηδων

Μάιος 26th, 2017

Σαν σήμερα, πριν από 54 χρόνια, πορευόμασταν – μαζί με τον νεκρό μαχητή Γρηγόρη Λαμπράκη – προς το Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας. Ήταν η μέρα της πάνδημης κηδείας του.
Το 2012, πάλι στις 27 Μαΐου, είχα καταθέσει την προσωπική μαρτυρία μου γι’ αυτή τη μέρα και για όσα προηγήθηκαν τις τελευταίες ώρες, πριν από την κηδεία.
Τα χρόνια που περνούν από πάνω μου και αφήνουν τα σημάδια τους αφήνουν και ψήγματα μνήμης αλώβητα. Πολλά πια είναι αυτά που έχουν διαγραφεί από τον “σκληρό δίσκο” του μυαλού μου. Αυτές οι στιγμές, όμως, πιστεύω πως θα είναι από τις τελευταίες που θα με εγκαταλείψουν. Τόσο βαθιά έχουν χαραχτεί μέσα μου! Τόσο πολύ ζήσαμε και πιστέψαμε στον αγώνα που δίναμε τότε! Και, τόσο πολύ με πονάει ακόμη η διαπίστωση ότι η γενιά μας δεν έχει δικαιωθεί. Αντίθετα, κάποιοι άνθρωποί της έχουν “αλωθεί” από το σύστημα εξουσίας, ενώ άλλοι – οι περισσότεροι – έχουν αποστρέψει το βλέμμα από τους χώρους όπου δίνονται οι αγώνες και “ιδιωτεύουν”…
Τα χρόνια που ζούμε γίνονται όλο και πιο δύσκολα, μέρα με τη μέρα, και όλο πιο επικίνδυνα. Εμείς πια μεγαλώσαμε. Τα πνευματικά και αγωνιστικά αποθέματα που διαθέτουμε εξαντλούνται. Άλλωστε, κανείς δεν θέλει πια να τα αξιοποιήσει.
Στη δική μας τη γενιά, βρέθηκε ένας Μίκης, που “μέσα από αυτή τη Λαοθάλασσα, πρώτος συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ενός κινήματος νεολαίας «Την Δημοκρατική Κίνηση Νέων Γρηγόρης Λαμπράκης».
Δεν ξέρω πια αν, από τα σημερινά ανδρείκελα που διεκδικούν να ηγούνται, θα μπορέσει να αναδειχθεί κάποια φωτεινή προσωπικότητα, που να εμπνεύσει ξανά την Ελπίδα για Αγώνα και Αλλαγή, για πίστη στην Ελευθερία και την Εθνική Ανεξαρτησία του Λαού μας, αλλά και όλων των Λαών του κόσμου…

Παληοτάκης

Στις 27 Μαΐου 1963, ο Γρηγόρης Λαμπράκης έχασε τη μάχη με το θάνατο. Πάλεψε σκληρά, είναι αλήθεια. Ήταν δυνατός και αθλητικός οργανισμός. Ήταν και πνεύμα αδάμαστο. Όλα αυτά τον κρατούσαν, πιστεύω, παρά το θανατηφόρο χτύπημα που είχε δεχτεί στις 22 Μαΐου.

Με την ανακοίνωση του θανάτου του, πλήθος νεολαίων συγκεντρώθηκαν έξω από το Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ. Ο αριθμός όσων συγκεντρώνονταν συνεχώς αυξανόταν. Μεγάλος ήταν ο παλμός και το πάθος, αλλά και η οργή του κόσμου. Τα κυρίαρχα συνθήματα ξεπετάχτηκαν από φοιτητές και απλούς νεολαίους της Θεσσαλονίκης, σχεδόν αυτόματα, μόλις κυκλοφόρησε η είδηση για το θάνατο του Λαμπράκη. Βρέθηκαν μπροστά στο νοσοκομείο και κραύγαζαν «Ο Λαμπράκης Ζει – Κάθε Νέος και Λαμπράκης». Έγραφαν στο οδόστρωμα, με τεράστια γράμματα, το γράμμα «Ζ». Η προσέλευση του κόσμου ήταν εκατό τοις εκατό αυθόρμητη.

Τα κόμματα, τόσο η Ε.Δ.Α. και η Νεολαία της αλλά και η Ένωση Κέντρου, χαμπάρι δεν είχαν για τις κοσμοϊστορικές αλλαγές που συντελούνταν στους Νεολαίους μας. Τα έζησα από κοντά, γιατί είχα ανέβει στη Θεσσαλονίκη, όπως και ο Μίκης, ο Ρίτσος και ο Ηλιόπουλος, και άλλοι, αν θυμάμαι καλά.

Αποφασίστηκε – από την Ε.Δ.Α. – να γίνει η κηδεία την επομένη, 28 Μαΐου, στην Αθήνα, και η σορός να «κατέβει» με το τρένο. Στη διαδρομή με το τρένο, από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, αυθόρμητη ήταν η προσέλευση εκατοντάδων πολιτών στους Σιδηροδρομικούς Σταθμούς, όπου υποχρεωτικά υπήρχαν στάσεις. Ακόμα και από τα γύρω χωριά κατέφθαναν στους Σταθμούς, μέχρι και το Σταθμό Λαρίσης, στην Αθήνα, όπου «έγινε το σώσε». Αναρίθμητο το πλήθος, στην πλειοψηφία τους ήταν νέοι αλλά και εκπρόσωποι του πνευματικού κόσμου.

Ο όγκος ήταν τεράστιος, ο κρατικός μηχανισμός ανύπαρκτος, τόσο που, πολλοί από μας, θέλαμε να στρέψουμε την ορμητική αυτή Λαοθάλασσα προς τη Βουλή και να καταλάβουμε την εξουσία!…

Μέσα από αυτή τη Λαοθάλασσα, πρώτος ο Μίκης συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ενός κινήματος νεολαίας «Την Δημοκρατική Κίνηση Νέων Γρηγόρης Λαμπράκης». Ο Μίκης Θεοδωράκης θα γράψει στην εφημερίδα “Αθηναϊκή”: «Χάνοντας τον Λαμπράκη, κερδίσαμε χιλιάδες νέους Λαμπράκηδες, χιλιάδες ήλιους που θα θερμαίνουν και θα φωτίζουν τη μνήμη του».

Μετά από ένα χρόνο, περίπου, γεννήθηκε η ΝΕΟΛΑΙΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ, κάτω από την ασφυκτική πίεση της Ε.Δ.Α. και της ηγεσίας του Κ.Κ.Ε. που βρισκόταν στο εξωτερικό. Ήταν μια μέθοδος «άλωσης» της ανεξαρτησίας και της αυτονομίας μας – σαν αυτόν που χρησιμοποίησε ο Οδυσσέας με τον Δούρειο ίππο – ώστε να γίνουμε και εμείς κομματική Νεολαία. Γι’ αυτό και διέλυσαν την Νεολαία της Ε.Δ.Α. με εντολή να ενωθεί με μας. Παρόμοια εντολή δόθηκε και στα μέλη της παράνομης Κ.Ν.Ε., να περάσουν, δηλαδή, κρυφά στις γραμμές μας. Έτσι, άρχισε η συρρίκνωσή μας, πρώτα από το όνομα, μετά από τη σύνθεση του κεντρικού Συμβουλίου και, τέλος, με την περίφημη δήλωση του Ηλία Ηλιού στη Βουλή, ότι είμαστε η νεολαία της Ε.Δ.Α., κι όλα αυτά χωρίς να ζητήσουν καν τη γνώμη μας.

Παρασύρθηκα και πάλι κάνοντας αναδρομή στα λάθη των ηγεσιών μας, ενώ το θέμα μου, σήμερα, είναι η πάνδημη κηδεία του Γρηγόρη Λαμπράκη από το Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας.

Τα έζησα και τα ζω ακόμα στα όνειρά μου, ακριβέστερα στους εφιάλτες μου, γιατί σαν εφιάλτη ζω, συχνά, τα όσα ακολούθησαν.

Και επιστρέφω στο γεγονός του θανάτου και της κηδείας, που συγκίνησε βαθιά απλούς ανθρώπους αλλά και γνωστούς διανοουμένους και καλλιτέχνες της εποχής. Η απήχηση δεν περιορίστηκε μόνο στον ελλαδικό χώρο. Υπήρξαν κινητοποιήσεις φιλειρηνικών οργανώσεων από τη μακρινή Ζηλανδία, την Αυστραλία και το Ισραήλ, μέχρι το Μαρόκο και τη M. Βρετανία και, όπως ήταν φυσικό, υπήρξε στο επίκεντρο ενδιαφέροντος του διεθνούς Τύπου, τουλάχιστον για ένα πεντάμηνο, από το Μάιο ως το Σεπτέμβριο του 1963, οπότε ολοκληρώθηκε η διαδικασία ανάκρισης και παραπομπής των υπευθύνων για τη δολοφονική εναντίον του επίθεση.

Με τη στάση ζωής και το θάνατό του, το “γελαστό παιδί” της Ελλάδας περνάει στην Ιστορία και γίνεται σύμβολο και παράδειγμα προς μίμηση για τις επόμενες γενιές.

Στην κηδεία που ακολουθεί, χιλιάδες άνθρωποι συνοδεύουν τη σορό του Λαμπράκη, φωνάζοντας «Ο Λαμπράκης ζει».

Όπως αναφέρει ο ΘΕΜΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ:
«(…) Ήταν μια κηδεία διαφορετική από τις άλλες. Ο κόσμος συγκλονισμένος. Ο κόσμος αγανακτισμένος. Ο κόσμος πνιγμένος σε μια βουβή οργή. Το παρακράτος είχε σκοτώσει αυτόν που τόλμησε να πάει ενάντια στο κατεστημένο της εποχής. Είχε σκοτώσει το παλληκάρι. Είχε σκοτώσει την ελπίδα. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν ο άνθρωπος του απλού κόσμου. Ήταν παιδί πολύτεκνης οικογένειας. Γιατρός, υφηγητής στο Πανεπιστήμιο, είχε βοηθήσει πολλές γυναίκες να φέρουν στον κόσμο τα παιδιά τους. Αθλητής, Βαλκανιονίκης στο άλμα σε μήκος. Την ικανότητά του αυτή και τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, χρησιμοποίησε για να βοηθήσει τους ανθρώπους στην Κατοχή διοργανώνοντας δήθεν αθλητικούς αγώνες, αλλά μέσα από αυτούς οργάνωνε συσσίτια και μοίραζε φαγητό στον πεινασμένο κόσμο. (…)

Ο θάνατός του θα είχε μείνει ανεξιχνίαστος, αν δε βρισκόταν ένας απλός άνθρωπος του λαού, ο “Τίγρης” Μανώλης Χατζηαποστόλου, να πηδήξει πάνω στο δολοφονικό τρίκυκλο και να εξουδετερώσει τους δυο δολοφόνους, τον Γκοτζαμάνη και τον Εμμανουηλίδη. Η δολοφονία του θα έμενε κρυφή, αν δεν υπήρχε ο τότε ανακριτής Χρήστος Σαρτζετάκης (μετέπειτα Πρόεδρος Δημοκρατίας) και ο Παύλος Δελαπόρτας, Πρόεδρος του Δικαστηρίου, που δίκασε τους συνωμότες. Η δολοφονία του έγινε γνωστή σε όλους από το Βασίλη Βασιλικό, με το βιβλίο “Ζ” που έγραψε, και τον Κώστα Γαβρά, με την ανεπανάληπτη κινηματογραφική ταινία, που άφησε παρακαταθήκη στη Δημοκρατία μας.»

Αυτά τα λίγα από απλούς ανθρώπους, αλλά και από κάποιους Λαμπράκηδες, που πιστεύουν ακόμα – ίσως ματαιοπονούν – ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, ότι ο άνθρωπος διαθέτει αυτή τη δύναμη της αλλαγής μέσα του.

Περιμέναμε να έχουμε συμπαραστάτες από τον πνευματικό κόσμο σ’ αυτή μας την προσπάθεια, να τιμήσουμε τη μνήμη και τη θυσία του Γρηγόρη Λαμπράκη.

Αν όχι τίποτε άλλο, περιμέναμε τα σχόλια -θετικά ή αρνητικά- οπωσδήποτε, όμως, θα ήταν «τονωτική ένεση» για μας, για να συνεχίσουμε. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι θα σταματήσουμε.

Κι αυτό, γιατί πιστεύουμε ότι – στη δύσκολη περίοδο που διανύει η Ελλάδα, και η οποία έχει επιταθεί από το 2009 -  έχουμε ανάγκη από φωτεινά παραδείγματα και φωτεινές μορφές, όπως υπήρξε ο Λαμπράκης και ο Άρης Βελουχιώτης στα νεότερα χρόνια, ή ο Κολοκοτρώνης, ο Μακρυγιάννης και άλλοι, σε ένα πιο μακρινό παρελθόν.

Ακολουθεί ένα κομμάτι από την εκπομπή που είχε προβληθεί στην ΝΕΤ από τον Κούλογλου για το θάνατο του Γρηγόρη Λαμπράκη. Θεωρούμε πως έχουν γραφτεί πάρα πολλά, έχουν δοθεί συνεντεύξεις επί συνεντεύξεων, έχουν γίνει πολλά και ποικίλα αφιερώματα για το ίδιο θέμα. Για μας είναι κομμάτι της ζωής μας, και γι’ αυτό θεωρούμε ότι ποτέ – όσα κι αν πούμε – δεν είναι αρκετά. Κι αυτό, γιατί – όπως υποστηρίζουμε – είμαστε μια Σισύφεια γενιά, που δεν έχει αισθανθεί δικαιωμένη, αντίθετα αισθάνεται προδομένη. Όπως, άλλωστε, το σύνολο του Ελληνικού Λαού. Γι’ αυτό, επιμένουμε στα αφιερώματα. Και αφιερωνόμαστε και οι ίδιοι σ’ αυτό το σκοπό και σ’ αυτή την ιδέα, που ακόμη μας κινητοποιεί και δίνει νόημα στη ζωή μας.

Παληοτάκης

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη

Μάιος 23rd, 2017

«Στις 22 Μαΐου 1963, ο Γρηγόρης Λαμπράκης, 51 ετών, υφηγητής της ιατρικής, βαλκανιονίκης, μαχητικός ειρηνιστής και ανεξάρτητος βουλευτής της Αριστεράς, δολοφονήθηκε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με την εναρμονισμένη δράση του κράτους, του παρακράτους και του υποκόσμου.»

Η αλήθεια είναι ότι η καρδιά του κράτησε μέχρι τις 27 του Μάη, οπότε και επήλθε το οριστικό τέλος, ο θάνατος του αγωνιστή Λαμπράκη.

«Κατά τις εκατό ώρες του ψυχορραγήματος του Γρηγόρη Λαμπράκη στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, ο ελληνικός λαός ξεπέρασε τους φόβους που του καλλιεργούσε μεθοδικά επί 15 χρόνια η συνδυασμένη δράση των ορατών (συνταγματικών) και των αόρατων (εξω-συνταγματικών) κέντρων εξουσίας: Της αμερικανικής πρεσβείας, του υποτελούς ελληνικού κράτους και του παρακράτους.»

Αξιοποιώντας το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου για την υπόθεση του Γρηγόρη Λαμπράκη, απομονώνουμε αποσπάσματα που έχουν να κάνουν, κυρίως, με τις συνθήκες της δολοφονίας.

Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη πυροδότησε εσωτερικές πολιτικές διεργασίες. Η ελληνική κοινωνία συνειδητοποίησε ότι μπορούσε να διεκδικήσει κάποια στοιχειώδη δικαιώματα στη ζωή και την ελευθερία.

«Οι πρωταγωνιστές του κράτους και του παρακράτους, που δολοφόνησαν τον Γρηγόρη Λαμπράκη, είχαν δύο κοινά χαρακτηριστικά που καθόριζαν το βαθμό της ομοιότητας και της αλληλεξάρτησής τους:

1) Όλοι τους σχεδόν είχαν σταδιοδρομήσει στο κλίμα του δοσιλογισμού: Είχαν υπηρετήσει τους κατακτητές και διασώθηκαν από τις ποινικές και ηθικές συνέπειες της προδοσίας τους μόνο χάρη στο γεγονός ότι με ευθύνη των ξένων δυνάμεων και του ελληνικού πολιτικού κόσμου, η Ελλάδα σύρθηκε σ’ έναν ανθρωποβόρο εμφύλιο πόλεμο, απ’ τον οποίο αναδείχθηκε η αμερικανοκρατία ως κυρίαρχο στοιχείο στο διακανονισμό των υποθέσεων του τόπου. Κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα, να είναι δικαιωμένο αφ’ εαυτού οτιδήποτε γινόταν στο όνομα του αντικομουνισμού.

2) Όλοι τους είχαν αναγάγει την εθνικοφροσύνη σε χρυσοφόρα δραστηριότητα, η οποία τους επέτρεπε να μεταμορφώνουν το προδοτικό και δοσιλογικό παρελθόν τους σε ύψιστη εθνική προσφορά και δια του επαγγελματικού αντικομουνισμού, να διασφαλίζουν τα προς το ζην και να μετέχουν στη νομή της εξουσίας σε διάφορα επίπεδα.»

Πολλοί πριν από τον Λαμπράκη – και περισσότεροι μετά από τη δική του θυσία – «εμωλωπίσθησαν»!!!!, όπως αναφέρει το κυβερνητικό ανακοινωθέν στην αρχή του ντοκιμαντέρ.

Οι Λαμπράκηδες χάραξαν τη δική τους ιστορία για όσα χρόνια «επέτρεψε» η εξάρτηση και η διαπλοκή. «Εμωλωπίσθησαν» και πολλοί από αυτούς και από το οργανωμένο παρακράτος και το εξίσου οργανωμένο – στον τομέα αυτό – κράτος.

Τιμώντας και σήμερα τη μνήμη και την προσφορά του Γρηγόρη Λαμπράκη παρουσιάζουμε τα αποσπάσματα απ΄ το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου και κλείνουμε με τα λόγια του Κλεάνθη Γρίβα: «Ο Γρηγόρης Λαμπράκης μένει από τότε στη συνείδηση ενός μεγάλου τμήματος του ελληνικού  λαού σαν το σύμβολο του αγώνα ενάντια στην οπισθοδρόμηση, την πολιτική φίμωση, το παλάτι και την εξάρτηση από την αμερικανοκρατία.   Σαν το εθνικό σύμβολο για τη Δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη.»

Παληοτάκης

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog

Ο Ισλανδός πρόεδρος

Μάιος 20th, 2017

Θα συνεχίσουμε και σήμερα με μια ανάρτηση από το παρελθόν και μια δημόσια επιστολή προς τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας μας, κ. Παπούλια. Μήπως όμως  θα πρέπει να τη διαβάσει και ο σημερινός μας Πρόεδρος; Γιατί δυστυχώς οδηγούμαστε σε ένα ακόμη σκληρό Μνημόνιο, το πρώτο της Αριστεράς, και ούτε σ’ αυτό αλλά ούτε και στα προηγούμενα έχει υπάρξει αντίδραση από την εκάστοτε Προεδρεία της Δημοκρατίας. Ο πρώτος πολίτης της χώρας μας, ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, και σήμερα ο κ. Προκόπης Παυλόπουλος, ξέρουμε πως έχει περιορισμένες αρμοδιότητες. Η σημερινή Προεδρεία έχει σταθεί με αξιοπρέπεια σε πολλά άλλα ζητήματα, εθνικά, κοινωνικά και πολιτικά. Θα επιθυμούσαμε ο θεσμός αυτός, που εκφράζει την ενότητα όλων των Ελλήνων – ακόμα κι αν υπογράψει – να διατυπώσει έστω τον προβληματισμό για το πού οδηγούμαστε…. να κάνει μια παρέμβαση ενωτική, συμφιλιωτική, που να μαλακώσει το εμφυλιοπολεμικό κλίμα που βιώνουμε κάθε φορά όταν ανοίγει τις πόρτες το Κοινοβούλιο για να ακούσουμε τη “γνώμη” που εκφράζουν οι “εκλεγμένοι μας”….

Παληοτάκης

«Θα σας πληρώσουμε ό,τι δανειστούμε, αλλά υπό ένα όρο: δε θα πειραχθούν οι μισθοί, οι συντάξεις και τα κοινωνικά προγράμματα, γιατί είμαστε μια σκανδιναβική σοσιαλιστική κοινωνία και σκοπός μας είναι η ευημερία του πολίτη και όχι τα κέρδη των τραπεζών».

Ο Ισλανδός πρόεδρος

Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον.

Προς τον κ. Παπούλια: Είστε πρόεδρος της Δημοκρατίας;
Αν είχα τη δύναμη θα προτιμούσα ως πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας όχι εσάς αλλά τον Ισλανδό πρόεδρο, τον Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον. Μπορεί να καυχιόμαστε ότι εμείς γεννήσαμε τη δημοκρατία, αλλά πάει καιρός πια που δεν έχουμε συγγένεια μαζί της. Όταν το ισλανδικό Κοινοβούλιο ενέκρινε κάποιο νόμο παρόμοιο με το Μνημόνιο 1 και στάλθηκε για επικύρωση στον πρόεδρο της δημοκρατίας, αυτός ενεργοποίησε το μόνο δικαίωμα που είχε, όπως κι εσείς: δεν το υπέγραψε και κάλεσε το λαό σε δημοψήφισμα. Ήταν η πρώτη φορά που έγινε δημοψήφισμα στη χώρα αυτή. Η εξήγηση ήταν σαφής: «Δε μπορώ εγώ ή οι λίγοι βουλευτές που ψήφισαν αυτό το νόμο να αναλάβω την ευθύνη να επικυρώσω ένα νόμο που θα επηρεάσει τη ζωή κάθε πολίτη της χώρας μου. Σε ένα τόσο σοβαρό θέμα μόνο ο λαός μπορεί να αποφασίσει».

Το δημοψήφισμα έγινε και ο λαός απέρριψε το νόμο. Δεν είχε άδικο: τρεις τράπεζες είχαν δανειστεί 80 δις ευρώ, ήτοι το δεκαπλάσιο από το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα της χώρας, είχαν χρεοκοπήσει και τώρα ζητούσαν από το λαό να πληρώσει τους δανειστές σε διάφορες χώρες.

Οι πολιτικοί άρχισαν νέες συνομιλίες με τους δανειστές και έφεραν τροποποιημένο σχέδιο στη Βουλή, κάτι σαν Μνημόνιο 2, το οποίο ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία και στάλθηκε στον πρόεδρο της Δημοκρατίας για επικύρωση. Και πάλι εκείνος είπε όχι και ζήτησε νέο δημοψήφισμα. Το επιχείρημά του ήταν σαφέστατο: «Στα μεγάλα θέματα δεν αποφασίζουν προσωρινοί ηγέτες, ηγέτης είναι ο λαός και αυτός θα αποφασίσει».Χρειάστηκε να κατεβεί στους δρόμους για να υπερασπιστεί τη θέση του ενάντια στη λυσσαλέα επίθεση των πολιτικών. Υπάρχουν βίντεο που δείχνουν τη σύζυγό του να αγκαλιάζει διαδηλωτές που η αστυνομία τους έχει πνίξει στα καπνογόνα. Ήταν ανένδοτος στις αρχές του: «Υπάρχουν χώρες πιο ισχυρές οικονομικά από μας, εμείς όμως δεν πρόκειται να βάλουμε το κέρδος πάνω από τη Δημοκρατία».

Στο νέο δημοψήφισμα ο λαός απέρριψε και το Μνημόνιο 2.
Ο πρόεδρος το πήγε  ακόμα πιο πέρα και ζήτησε αναθεώρηση του συντάγματος, μόνο που αυτή τη φορά η αναθεώρηση δε θα γινόταν από πολιτικούς αλλά από τον ίδιο το λαό. Το επιχείρημά του ήταν και πάλι ατράνταχτο: «Ο λαός είναι η υπέρτατη εξουσία, αυτός πρέπει να συντάξει το σύνταγμα». Έγιναν χιλιάδες συναντήσεις, στάλθηκαν άπειρα ηλεκτρονικά μηνύματα και η λαϊκή επιτροπή κατέληξε σε μια μορφή του συντάγματος που φυσικά δεν είχε ούτε παραγραφές, ούτε ασυλίες και ούτε φοροαπαλλαγές για τους πολιτικούς. Δεν έχει γίνει ακόμα δημοψήφισμα για το σύνταγμα, καθώς οι πολιτικοί παλεύουν με κάθε μέσο να το καθυστερήσουν, αλλά δε θα το πετύχουν για πολύ.

Σε κάποια στιγμή χρειάστηκε να καλέσουν το ΔΝΤ για βοήθεια, αλλά υπό ένα όρο:«Θα σας πληρώσουμε ό,τι δανειστούμε, αλλά υπό ένα όρο: δε θα πειραχθούν οι μισθοί, οι συντάξεις και τα κοινωνικά προγράμματα, γιατί είμαστε μια σκανδιναβική σοσιαλιστική κοινωνία και σκοπός μας είναι η ευημερία του πολίτη και όχι τα κέρδη των τραπεζών». Ούτε κεραμίδα να έπεφτε στα κεφάλια των αρμόδιων του ΔΝΤ, αλλά τελικά το δέχτηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία του ταμείου, γιατί κατάλαβαν ότι δεν έχουν να κάνουν με άτομα όπως —- (δε χρειάζεται να αναφέρω ονόματα).
Αλλά ο πρόεδρος μιας δημοκρατίας δε σταμάτησε εκεί: ζήτησε να γίνει έλεγχος στα οικονομικά όλων των πολιτικών και πολλοί από αυτούς αντιμετωπίζουν τον πέλεκυ της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του πρωθυπουργού. Η έκθεση της αδέσμευτης επιτροπής έφτασε τις 2,500 σελίδες και χρειάστηκαν 45 συνεχείς ώρες για να διαβαστεί από καλλιτέχνες, συγγραφείς, απλούς πολίτες σε κεντρικό σημείο της πρωτεύουσας.

Και το συμπέρασμα ήταν σαφές: δεν ευθύνεται ο λαός για όσα έκαναν οι πολιτικοί οι οποίοι εκλέχτηκαν λέγοντας τα αντίθετα από όσα υποσχέθηκαν.

Τρία χρόνια μετά η Ισλανδία αρχίζει να βγαίνει από την κρίση, στην Ελλάδα μας λένε ότι θα χρειαστούν δεκαετίες και  αν….

Και κάτι ακόμα: ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Ισλανδίας δεν το έκανε αυτό για να κρατηθεί στην καρέκλα. Πριν λίγες μέρες δήλωσε ότι δε θα είναι υποψήφιος για επόμενη θητεία. «Εκπλήρωσα το χρέος μου στο λαό μου» ήταν η λακωνική δήλωσή του (όχι δεν είπε αν ήταν και στην Εθνική Αντίσταση).

Μήπως κ. Παπούλια θάπρεπε να επισκεφθείτε τους Βίκινγκς της Ισλανδίας για να πάρετε κάποια μαθήματα δημοκρατίας; Μήπως αυτοί που έτρωγαν βελανίδια όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες τώρα ξέρουν καλύτερα τι σημαίνει δημοκρατία ενώ εσείς την ευτελίζετε – ουσιαστικά μια πράξη αιμομιξίας — στη χώρα που γεννήθηκε;

Και μια ακόμα δήλωση του Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον: «Έχω την σταθερή εντύπωση ότι τα κόμματα στη Βουλή δεν εκφράζουν αυτή την εποχή αντίστοιχη αναλογία στο λαό». Εσείς θα κάνατε ποτέ αυτή τη δήλωση, που είναι πασιφανής σε κάθε Έλληνα πολίτη;

Θα ήθελα να σας δω δίπλα στον Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον. Έτσι για να καταλάβω τι σημαίνει γίγαντας και τι νάνος Πρόεδρος της Δημοκρατίας….

Χρήστος Μαγγούτας

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog


ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ

Μάιος 11th, 2017

Και η σημερινή αναδημοσίευση αφορά ένα κείμενο που αναρτήσαμε το 2012, αλλά η πρώτη “εμφάνισή” του ανάγεται στην έντονη – πολιτικά και αγωνιστικά – χρονιά του 1964. Το θέμα του είναι η σχέση των Διανοουμένων με τη Δημοκρατία και η δύναμη που αυτοί έχουν να καθορίσουν τις εξελίξεις και να διαμορφώσουν συνειδήσεις, κυρίως αυτές των νέων.
Τώρα που τα ξαναδιαβάζω, ειλικρινά με εκπλήσσει πώς ήταν δυνατόν εγώ, ένας απλός άνθρωπος, να βλέπω τόσο μακριά και οι ηγεσίες μας να αδυνατούν να δουν “πέρα από τη μύτη τους”. Πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατόν; Είναι τόσο ανίκανες ή τόσο “υποταγμένες”;
Τελικά, εκείνα τα χρόνια ήμασταν πιο κοινωνικοποιημένοι, πιο πολιτικοποιημένοι, περισσότερο “ενημερωμένοι”. Το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ που μας άνοιξαν τους ορίζοντες, που διευκόλυναν την ταχύτητα της επικοινωνίας, μάλλον το πέτυχαν σε βάρος της ποιότητας της επικοινωνίας και της ενημέρωσης.
Ίσως είναι καιρός να αναθεωρήσουμε αξίες και στάση, ποιότητα ζωής, να ξαναδούμε τη σχέση μας με την κοινωνία, την πολιτική, τους συνανθρώπους, τους φίλους…
Ακολουθεί η ανάρτηση του 2012.

Παληοτάκης

Το Μάη του 1964, είχα ασχοληθεί με το θέμα της συμβολής των Διανοουμένων στη θεμελίωση και το δυνάμωμα της Δημοκρατίας. Το ξαναδιάβασα και βρήκα ότι εξακολουθεί να είναι δραματικά επίκαιρο σήμερα.
Οι άνθρωποι του πνεύματος, στα δύσκολα χρόνια που διανύει η πατρίδα μας, οφείλουν να μη μένουν σιωπηλοί, να μην εξαντλούν το ρόλο τους σε μια θέση στη λίστα επικρατείας ή στα ψηφοδέλτια ως «κράχτες», να μην περιοριστούν στα ωραία λόγια, που όμως δε φτάνουν στα αυτιά αυτών που πρέπει να τα ακούσουν έτσι, ώστε να αναθαρρήσουν, να αγωνιστούν, να πατήσουν στέρεα στα πόδια και να αναζητήσουν το δρόμο τους μέσα σ’ αυτή τη σκοτεινιά που μας κυκλώνει.
Παραθέτω το κείμενο, που τότε είχα συντάξει, επεμβαίνοντας ελάχιστα – κυρίως στη γλώσσα.

«Ο πολιτικός αγώνας των διανοουμένων -ιδιαιτέρως αυτών που βρίσκονται στις επαρχίες και οι οποίοι επιθυμούν, πράγματι, να διασώσουν την ελευθερία τους- δεν συνίσταται μόνο στην προσπάθεια να καταστήσουν τους συμπολίτες τους ευαίσθητους στη γοητεία αυτής της ελευθερίας.
Αν θέλουν, λοιπόν, να διατηρήσουν την ελευθερία τους, πρέπει να πάψουν να είναι οι απρόσιτοι φιλόσοφοι και να μετατραπούν σε δασκάλους, χωρίς να διστάζουν να έρθουν σε επαφή και να ζήσουν με τις λαϊκές μάζες, και ιδιαίτερα με τα νιάτα που ανεμοδέρνονται από την «Αμερικανοποιημένη Γλυκιά Ζωή» της μοντέρνας εποχής.

Η Δημοκρατία είναι πρώτα απ’ όλα ΠΙΣΤΗ στην τελειοποίηση της ανθρώπινης φύσης και συνεπώς η διάδοση της κουλτούρας στη δημοκρατία έχει σαφή ανθρωπιστική κατεύθυνση.
Όλες οι θεωρίες περί «εκλεκτών» και «αρχηγών» είναι αντιδημοκρατικές, γιατί περιέχουν ιδέες ότι μόνο λίγοι είναι άξιοι να κατορθώσουν εκείνο που οι πολλοί δεν μπόρεσαν.
Η έννοια της Δημοκρατίας ήταν και είναι πάντα συνδεδεμένη με την έννοια της προόδου. Επομένως, οι ξεκάθαρες δημοκρατικές σκέψεις είναι το καλύτερο μέσο για την ανοικοδόμηση της συνολικής ευτυχίας, που θεμελιώνεται αποκλειστικά στον άνθρωπο.
Οι διανοούμενοι δεν πρέπει να ξεχνούν πως είναι οι φυσικοί φορείς διαμέσου των οποίων μπορεί να πραγματοποιηθεί η προοδευτική βελτίωση του ανθρώπου. Αυτή η συνεχής βελτίωση του ανθρώπου είναι και η ασφαλέστερη εγγύηση της ελευθερίας.
Οι αληθινοί δημοκράτες διανοούμενοι πρέπει να θεωρούν ως βασικό σκοπό τους το να καταστήσουν τη σημερινή νέα γενιά ικανή να παραλάβει -από τη γενιά της Αντίστασης- τη σκυτάλη της προοδευτικής επαναστατικής εξέλιξης. Συνακόλουθα, οφείλουν να την οδηγήσουν σταθερά και σίγουρα προς τα εμπρός.
Είναι καιρός, πλέον, όλοι οι αληθινοί δημοκράτες διανοούμενοι να αναλάβουν και πρακτική δουλειά. Να αναλάβουν την ορθή και προοδευτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας και των λαϊκών μαζών, διότι η Δημοκρατία έχει -στην εποχή μας- ένα βαθύ κοινωνικό περιεχόμενο. Οφείλει να γίνει, και στην Ελλάδα, “Δημοκρατία του εργαζόμενου λαού”.»

Αυτά έγραφα τότε. Κάποια, ίσως, φαίνονται απλοϊκά σήμερα, που όλα έχουν πάρει ρυθμούς ταχύτητας του φωτός, σε σχέση με τη δεκαετία του ‘60.
Όσο, όμως, κι αν τρέχει η τεχνολογία, οι αξίες παραμένουν σταθερές, τα κοινωνικά προβλήματα πολλαπλασιάζονται, η μοναξιά βαθαίνει, οι πνευματικοί άνθρωποι σωπαίνουν και οι νέοι μάς ψάχνουν και δεν μας βρίσκουν.
Στο τέλος, θα μας βρουν, αλλά δεν θα μας αναγνωρίσουν… Και θα μας αγνοήσουν, στην καλύτερη των περιπτώσεων.
Διανοούμενοι, αναλάβετε δράση – υπάρχει ακόμη πεδίο δράσης λαμπρό. Δεν έχουν «μολυνθεί» ακόμη όλοι οι χώροι. Υπάρχουν κάποιοι χώροι πάντα πρόσφοροι για το λόγο και την παρουσία και τη δράση σας: τα σχολεία, τα Πανεπιστήμια, τα στέκια των νέων, τα τηλεοπτικά παράθυρα, όπου θα πρέπει ο λόγος σας να είναι καταγγελτικός και οι προτάσεις σας συγκεκριμένες, ακόμη κι αν σας «κόβουν», ακόμη κι αν δεν σας ξανακαλούν!…
Δεν μπορούν να σας εμποδίσουν να αφήσετε το δικό σας αποτύπωμα στις καρδιές, στα αυτιά και στο μυαλό όσων σας ακούσουν. Και το δικό σας αποτύπωμα θα είναι βαθύ και μακράς διαρκείας. Αρκεί εσείς να το θελήσετε και να αναδυθείτε ξανά στην αιχμή των γενομένων, να βρεθείτε ξανά μπροστά από τα γεγονότα, όπως ταιριάζει, άλλωστε, στο ανάστημά σας…

Παληοτάκης
Για το blog των Λαμπράκηδων
www.lamprakides.gr/blog